II SA/Ol 594/09

Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Olsztynie Agnieszka Bińczyk po rozpoznaniu w dniu 15 września 2009 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku G. N. o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi G. N. na decyzję Wojewody z dnia "[...]" Nr "[...]" w przedmiocie wymeldowania postanawia odmówić przyznania skarżącej prawa pomocy w zakresie częściowym, obejmującego zwolnienie od kosztów sądowych. W odpowiedzi na doręczenie odpisu zarządzenia o wezwaniu do uiszczenia wpisu od skargi na decyzję Wojewody z dnia "[...]", Nr "[...]", skarżąca – G. N. złożyła pismo procesowe z dnia "[...]", uznane za wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych. Pismem z dnia "[...]", skarżąca wezwana została do złożenia urzędowego formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej. W złożonym w odpowiedzi na przedmiotowe wezwanie wniosku z dnia "[...]" skarżąca wniosła o zwolnienie od kosztów sądowych. W uzasadnieniu wskazała, iż "ma zabrany majątek", a na utrzymaniu chorą córkę. Zgodnie z oświadczeniem o stanie rodzinnym, majątku i dochodach, skarżąca prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z córką. Do majątku rodziny należy wymagający remontu budynek po zlewni mleka, kupiony za "[...]". Dochód 2-osobowej rodziny z działalności gospodarczej skarżącej i zasiłku pielęgnacyjnego córki wynosi łącznie ok. "[...]". Wskazać należy, iż zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 245 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwolnienie od kosztów sądowych w całości lub w części, czyli przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, następuje jeśli osoba fizyczna wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Z treści przytoczonego przepisu wynika, że w postępowaniu o przyznanie prawa pomocy, to na stronie spoczywa ciężar wykazania, że w sprawie występuje przesłanka uzasadniająca zwolnienie od kosztów sądowych. To ona zatem ma przekonać sąd, iż znajduje się w sytuacji, uzasadniającej otrzymanie prawa pomocy. Oceny, czy strona wykazała wiarygodnie istnienie podstaw do przyznania jej prawa pomocy dokonuje się w oparciu o zawarte we wniosku złożonym na urzędowym formularzu uzasadnienie oraz oświadczenie obejmujące dane o stanie rodzinnym, majątku i dochodach. Jeżeli przedmiotowe oświadczenie okaże się niewystarczające do oceny jej rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych oraz stanu rodzinnego lub budzi wątpliwości, to strona, zgodnie z art. 255 powołanej ustawy, ma obowiązek złożyć na wezwanie, w zakreślonym terminie, dodatkowe oświadczenia i dokumenty źródłowe. W niniejszej sprawie, w celu doprecyzowania danych zawartych przez skarżącą w oświadczeniu o jej stanie rodzinnym, majątku i dochodach oraz wyjaśnienia wątpliwości dotyczących sytuacji materialnej jej 2-osobowej rodziny, skierowane zostało do skarżącej wezwanie z dnia "[...]", z żądaniem przedłożenia, w terminie 14 dni od daty jego doręczenia, wymienionych w nim dodatkowych oświadczeń i dokumentów źródłowych. W przedmiotowym wezwaniu zawarte zostało pouczenie, zgodnie z którym niezastosowanie się do wezwania może stanowić podstawę odmowy przyznania prawa pomocy. Wezwanie przesłane zostało na adres do korespondencji wskazany przez skarżącą w rubryce nr 2.2. urzędowego formularza. Zgodnie z adnotacjami na adresowej stronie przesyłki, pomimo dwukrotnego awizowania, nie zostało ono jednak przez nią podjęte. W konsekwencji, doręczenie w rozpoznawanym przypadku uznano za dokonane z dniem "[...]". Pomimo upływu wyznaczonego w wezwaniu terminu, skarżąca nie uczyniła zadość określonemu w nim żądaniu. Wobec braku przedłożenia żądanych dodatkowych oświadczeń i dokumentów źródłowych, a tym samym braku wyjaśnienia przez skarżącą wątpliwości co do jej aktualnej sytuacji materialnej, nie jest natomiast możliwe jednoznaczne stwierdzenie, że nie jest ona w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Zauważyć należy, iż w niniejszej sprawie, celem uzupełniającego postępowania wyjaśniającego było ustalenie przedmiotu prowadzonej przez skarżącą działalności gospodarczej, składników majątku wykorzystywanego do jej prowadzenia oraz dokładnej wysokości dochodów jakie przynosi, a także ustalenie, czy skarżąca pobiera na rzecz córki jakiekolwiek dodatkowe środki pieniężne na pokrycie kosztów jej utrzymania i wychowania, np. w formie alimentów, czy też świadczeń z funduszu alimentacyjnego. Pismem z dnia "[...]", skarżącą wezwano ponadto do wskazania wysokości i przeznaczenia wydatków ponoszonych przez jej 2-osobową rodzinę, gdyż na ocenę możliwości finansowych strony ma wpływ nie tylko wysokość osiąganego przez nią dochodu, ale również wysokość wydatków na jej utrzymanie konieczne. Celem uzupełniającego postępowania wyjaśniającego było również ustalenie praw skarżącej do aktualnie zajmowanego mieszkania oraz sposobu wykorzystania wykazanego w rubryce nr 7.1. formularza wniosku budynku po zlewni mleka. Wobec braku złożenia żądanych dodatkowych oświadczeń i dokumentów źródłowych, a tym samym braku przekazania wyczerpujących informacji na temat sytuacji majątkowej skarżącej, dokładnej wysokości środków finansowych, jakimi dysponuje miesięcznie jej rodzina oraz wysokości ponoszonych wydatków na utrzymanie konieczne, nie jest natomiast możliwe jednoznaczne stwierdzenie, że nie jest ona w stanie ponieść kosztów postępowania sądowego, w tym kosztów sądowych, które na obecnym etapie postępowania, ograniczają się do wpisu od skargi w kwocie 100 zł, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla niej i jej rodziny. Nieujawnienie przez stronę własnej sytuacji materialnej w pełnym zakresie uniemożliwia tym samym podjęcie korzystnego dla niej rozstrzygnięcia. W sytuacji, gdy strona występuje z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy, to w jej interesie leży bowiem podjęcie współpracy z sądem, gdy jest to niezbędne do rozpoznania wniosku. Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 258 § 2 pkt 7 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczono jak w sentencji.