II SA/Ol 595/13

PostanowienieWSA w Olsztynie2013-08-20

Skład orzekający: Krzysztof Nesteruk

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy w sytuacji, gdy strona jest zwolniona z kosztów sądowych z mocy ustawy, należy jej ustanowić adwokata z urzędu na zasadach prawa pomocy?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że strona, która jest zwolniona z kosztów sądowych z mocy ustawy na podstawie art. 239 pkt 1 lit. a) ppsa, może również uzyskać ustanowienie adwokata z urzędu na zasadach prawa pomocy, jeśli wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania siebie i rodziny. W przedstawionej sytuacji materialnej skarżącej, gdzie jedynymi źródłami utrzymania są świadczenia socjalne, a jedynym majątkiem jest nieukończony dom służący zaspokojeniu potrzeb mieszkaniowych, uznał, że przesłanki do ustanowienia adwokata zostały spełnione.
Stan faktyczny
Skarżąca T.P. wniosła o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata, powołując się na skrajne ubóstwo. Wykazała, że prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z mężem, posiada nieukończony dom i działkę, a jej jedynymi źródłami utrzymania są świadczenia socjalne (zasiłek pielęgnacyjny i stały). Podniosła również, że nie płaci podatków, ma zadłużenie i brakuje jej środków na leczenie. Sąd rozpatrywał wniosek w kontekście skargi na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w przedmiocie zasiłku celowego.
Rozstrzygnięcie
Ustanowiono dla skarżącej adwokata.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Olsztynie Krzysztof Nesteruk po rozpoznaniu w dniu 20 sierpnia 2013 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku T.P. o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi T.P. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w "[...]" z dnia "[...]", nr "[...]" w przedmiocie zasiłku celowego postanawia ustanowić dla skarżącej adwokata. We wniosku, złożonym na urzędowym formularzu, skarżąca – T. P., powołując się na skrajne ubóstwo, wniosła o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. Zgodnie z oświadczeniem o stanie rodzinnym, majątku i dochodach, skarżąca prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z mężem. W rubryce nr 7.1. skarżąca wykazała dom o powierzchni ok. "[...]" (w trakcie budowy) oraz działkę, na której jest posadowiony, o powierzchni "[...]", natomiast w rubryce nr 10 wpisała "z tytułu ubóstwa i niepełnosprawności – wymienione w aktach sprawy "[...]"". W dodatkowym oświadczeniu, złożonym na wezwanie w sprawie o sygnaturze akt II SA/Ol 580/13, skarżąca odnosząc się do kwestii źródeł utrzymania rodziny wyjaśniła, iż co miesiąc składane są wnioski "o udzielenie tzw. pomocy społecznej", lecz od "[...]" pomoc ta nie została jej udzielona. Do oświadczenia skarżąca załączyła jednocześnie kopie decyzji dotyczących otrzymywanych przez nią świadczeń socjalnych, z których wynika, iż skarżącej, która jest osobą niepełnosprawną "[...]", przyznane zostały: zasiłek pielęgnacyjny w kwocie 153 zł (od dnia "[...]") oraz zasiłek stały w kwocie 379,50 zł (w tej kwocie od dnia "[...]"). Powołując się na sprawy prowadzone przed sądami powszechnym i administracyjnym, w tym o sygn. akt "[...]", skarżąca podniosła, iż nie płacą podatków i innych należności, posiadają zadłużenie i brakuje im środków na leczenie. Wyjaśniła również, iż stan "niedokończonej budowy" (domu) pozostaje bez zmian od wielu lat. Zauważyć należy, iż w świetle art. 239 pkt 1 lit. a) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), zwanej dalej w skrócie ppsa, skarżąca zwolniona jest z obowiązku uiszczenia kosztów sądowych w niniejszej sprawie z mocy ustawy. Tym samym w zakresie rozstrzygnięcia przedmiotowego wniosku pozostaje jedynie kwestia ustanowienia zawodowego pełnomocnika. Zgodnie z art. 262 ppsa, do stron korzystających z ustawowego zwolnienia od obowiązku uiszczenia kosztów sądowych odpowiednie zastosowanie mają przepisy o przyznaniu prawa pomocy w zakresie dotyczącym zastępstwa prawnego na zasadach prawa pomocy. Stosownie do art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 245 § 3 ppsa, ustanowienie adwokata następuje, jeśli osoba fizyczna wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Przedstawiona wyżej sytuacja materialna skarżącej i jej męża przemawia za uznaniem, że w niniejszej sprawie spełniona została przesłanka uzasadniająca ustanowienie dla skarżącej adwokata. W sytuacji, gdy jedynymi źródłami utrzymania rodziny skarżącej są świadczenia socjalne (zasiłek pielęgnacyjny i zasiłek stały) za obiektywnie niemożliwe uznać należy zabezpieczenie środków pieniężnych, które mogłyby być przeznaczone na pokrycie kosztów postępowania związanych z ustanowieniem zawodowego pełnomocnika. Skarżąca nie posiada również majątku, który umożliwiałby pozyskanie środków pieniężnych na ten cel. Nieukończony dom, który stanowi jedyny jej majątek, służy bowiem zaspokojeniu potrzeb mieszkaniowych jej rodziny. W konsekwencji, w warunkach niniejszej sprawy stwierdzić należy, że skarżąca nie jest w stanie bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i męża ponieść kosztów związanych z ustanowieniem adwokata. Tym samym, na podstawie art. 258 § 2 pkt 7 w związku z art. 246 § 1 pkt 2 ppsa, orzeczono jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło