II SA/Ol 602/14
WyrokWSA w Olsztynie2014-09-16
Skład orzekający: Alicja Jaszczak-Sikora, Hanna Raszkowska, Bogusław Jażdżyk
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy pismo Burmistrza, zawierające oświadczenie Przedsiębiorstwa Wodociągów i Kanalizacji o zamiarze przejęcia zobowiązań wynikających z decyzji o zezwoleniu na zajęcie pasa drogowego i upoważnienie do przeprowadzenia formalności, może być traktowane jako wniosek o wydanie nowego zezwolenia lub "przepisanie" dotychczasowego zezwolenia, a w konsekwencji, czy organ administracji powinien wezwać do uzupełnienia braków formalnych takiego pisma?Ratio decidendi
Sąd uznał, że oba organy administracji błędnie zinterpretowały pisma wpłynęły do Zarządu Dróg Powiatowych. Pismo Przedsiębiorstwa Wodociągów i Kanalizacji, mimo że nieformalne, wyrażało wolę zajęcia pasa drogowego i powinno być rozpatrzone zgodnie z procedurą administracyjną, w tym poprzez wezwanie do uzupełnienia braków formalnych na podstawie art. 64 § 2 k.p.a. Odmowa wszczęcia postępowania bez takiego wezwania narusza przepisy k.p.a. i ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.Stan faktyczny
Burmistrz zwrócił się do Zarządu Dróg Powiatowych o "przepisanie" decyzji zezwalającej na zajęcie pasa drogowego przez Przedsiębiorstwo Wodociągów i Kanalizacji (PWiK) w związku z budową kanalizacji sanitarnej. Do pisma załączono oświadczenie PWiK o zamiarze przejęcia zobowiązań i przeprowadzenia formalności. Organ I instancji odmówił wszczęcia postępowania, uznając, że Burmistrz nie jest stroną, a PWiK jedynie zadeklarowało przyszły wniosek. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy postanowienie, stwierdzając brak instytucji "przepisania zezwolenia". Burmistrz zaskarżył postanowienie SKO, domagając się uchylenia obu decyzji i wskazując na potrzebę wezwania do uzupełnienia braków formalnych wniosku PWiK.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżone postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego oraz utrzymane nim w mocy postanowienie organu I instancji, orzekł, że zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu i zasądził od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz Burmistrza zwrot kosztów postępowania sądowego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Alicja Jaszczak-Sikora (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Hanna Raszkowska Sędzia WSA Bogusław Jażdżyk Protokolant specjalista Jakub Borowski po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 września 2014r. sprawy ze skargi Burmistrza na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia "[...]", Nr [...]" w przedmiocie zajęcia pasa drogowego 1/ uchyla zaskarżone postanowienie oraz utrzymane nim w mocy postanowienie organu I instancji; 2/ orzeka, że zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu; 3/ zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżącego Burmistrza kwotę 340 zł (trzysta czterdzieści złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Przedmiotem zaskarżenia w niniejszej sprawie jest postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia "[...]", nr "[...]", utrzymujące w mocy postanowienie Dyrektora Zarządu Dróg Powiatowych z dnia ‘[...]" o odmowie wszczęcia postępowania w sprawie wydania (przepisania) decyzji o zezwoleniu na zajęcie przez Przedsiębiorstwo Wodociągów i Kanalizacji pasa drogowego drogi powiatowej
nr 1199 N Pieszkowo-Boguchwały - Zawroty i nr 1180 N Morąg – dr. nr 1199 w celu umieszczenia urządzeń infrastruktury technicznej o powierzchni 86,28 m2.
Rozstrzygnięcie to zapadło w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych: decyzją z dnia "[...]", nr "[...]" Dyrektor Zarządu Dróg Powiatowych, działając z upoważnienia Zarządu Powiatu, po rozpatrzeniu wniosku Burmistrza, zezwolił na zajęcie pasa drogowego dróg powiatowych nr 1199 N Pieszkowo-Boguchwały-Zawroty i nr 1180 N Morąg- dr. nr 1199N, w celu umieszczenia urządzeń infrastruktury technicznej, tj. budowy sieci kanalizacji sanitarnej. Jednocześnie ustalono opłatę za zajęcie pasa drogowego za okres od dnia 31 października 2012r. do dnia 30 czerwca 2013r. Poinformowano wnioskodawcę, że przed upływem tego czasu zobowiązany jest wystąpić do Zarządu Dróg Powiatowych o przedłużenie zezwolenia na zajęcie pasa drogowego lub zdemontować urządzenie (po uzyskaniu stosownego zezwolenia w Zarządzie Dróg Powiatowych).
Pismem z dnia 29 maja 2013r. (data wpływu do organu 3 czerwca 2013r.) Burmistrz wystąpił do Zarządu Dróg Powiatowych w sprawie "przepisania decyzji na zajęcie pasa drogowego" w związku z wykonaniem zadania "Budowa kanalizacji sanitarnej we wsi Z.". Poinformował, że z dniem 16 kwietnia 2013r. nastąpił odbiór i przekazanie wykonanej kanalizacji sanitarnej na rzecz użytkownika i zarządcy Przedsiębiorstwa Wodociągów i Kanalizacji (dalej tez w skrócie: "PWiK", "Spółka"). Burmistrz powołał się na decyzję z dnia "[...]" nr "[...]" w sprawie zezwolenia na zajecie drogi nr 1199 i nr 1180 i wskazał, że po dniu 30 czerwca 2013r. opłaty za zajęcie pasa drogowego będzie uiszczał przyszły zarządca sieci, czyli wymieniona Spółka. Burmistrz oświadczył, że Spółka wyraziła zgodę na przejęcie zobowiązań wynikających z wymienionych decyzji i upoważnił Spółkę do przeprowadzenia wszelkich formalności związanych z przejęciem zobowiązań wynikających z w/w decyzji na użytkownika sieci. Do pisma Burmistrz załączył (celem wykorzystania) pismo PWiK z dnia 28 marca 2013r., adresowane do Zarządu Dróg Powiatowych, w którym Spółka potwierdziła, że z dniem 15 kwietnia 2013r. zamierza przyjąć w użytkowanie i zarząd sieć kanalizacji wraz z przepompowniami zrealizowaną w ramach zadania "Budowa kanalizacji sanitarnej we wsi Z.". Wskazano, że Spółka zamierza przejąć zobowiązania wynikające z ustaleń zawartych w decyzji Dyrektora Zarządu Dróg Powiatowych, wydanej w dniu ‘[...]"- nr "[...]" w sprawie zezwolenia na zajecie drogi nr 1199 i nr 1180. Spółka zaznaczyła, że zamierza złożyć wniosek o wydanie decyzji zezwalającej na zajęcie pasa drogowego przez wykonane urządzenia infrastruktury technicznej na zasadach i w zakresie wskazanym w powołanej decyzji, za okres od 1 lipca 2013r. do 31 grudnia 2013r. oraz na lata następne. Spółka oświadczyła, że wszelkie ustalenia wynikające z decyzji będą wiążące dla Przedsiębiorstwa Wodociągów i Kanalizacji. W piśmie tym zawarto prośbę o kierowanie korespondencji w sprawie zajęcia pasa drogowego za okres po 30 czerwca 2013r. na adres Spółki.
W związku z powyższym, przy piśmie z dnia 6 czerwca 2013r. Dyrektor Zarządu Dróg Powiatowych przesłał Spółce formularz wniosku, informując, że należy wystąpić do Zarządu z wnioskiem o wydanie decyzji na zajęcie pasa drogowego w celu ponoszenia od dnia 1 lipca 2013r. zobowiązań wynikających z umieszczenia
w pasie drogowym wskazanych dróg powiatowych urządzeń infrastruktury technicznej.
Wnioskiem z dnia 4 października PWiK Sp.z o.o. wystąpiła do Zarządu Dróg Powiatowych o wydanie zezwolenia na zajęcie pasa drogowego drogi nr 1199 N i nr 1180 N we wskazanym zakresie, w związku z wykonaniem kanalizacji sanitarnej, na okres do 2038r.
Decyzją z dnia "[...]" Zastępca Dyrektora Zarządu Dróg Powiatowych, działając z upoważnienia Zarządu Powiatu, uwzględnił powyższy wniosek, ustalając należną opłatę za zajęcie pasa drogowego od dnia 7 października 2013r. do dnia 31 grudnia 2038r.
Następnie w dniu 14 października 2013r. Dyrektor Zarządu Dróg Powiatowych
zawiadomił PWiK Sp. z o.o. o wszczęciu z urzędu postępowania w sprawie nałożenia kary pieniężnej za zajęcie pasa drogowego dróg powiatowych nr 1199 N i nr 1180 N we wskazanym zakresie, bez zezwolenia zarządcy drogi od 1 lipca 2013r. do 6 października 2013r.
W odpowiedzi Spółka wniosła o nienakładanie kary. Wyjaśniono, że niezłożenie w terminie wniosku przenoszącego obowiązek ponoszenia opłat spowodowane było ludzką ułomnością i przeoczeniem terminu. Argumentowano, że Spółka działa na zasadzie non-profit, dlatego wymierzenie kary będzie bardzo dotkliwe i nieuzasadnione społecznie, bo straci na tym spółka komunalna oraz wszyscy pracownicy.
Decyzją z dnia "[...]" Dyrektor Zarządu Dróg Powiatowych
, działając z upoważnienia Zarządu Powiatu, wymierzył PWiK Sp. z o.o. zapowiedzianą karę w wysokości 46.331,18 zł.
Decyzją kasacyjną z dnia "[...]", nr "[...]" Samorządowe Kolegium Odwoławcze, na skutek odwołania PWiK, uchyliło powyższą decyzję i przekazało sprawę organowi I instancji do ponownego rozpatrzenia. W motywach rozstrzygnięcia organ odwoławczy zwrócił uwagę na pismo Burmistrza z dnia 29 maja 2013r. i załączone do niego pismo PWiK z dnia 28 marca 2013r., stwierdzając, że pisma te wyrażają bez wątpienia żądanie załatwienia sprawy administracyjnej. W związku z tym Kolegium podniosło, że co do zasady wnioski stron wszczynające postępowanie administracyjne mają charakter niesformalizowany. Od tej reguły są jednak wyjątki i do tej kategorii wyjątków należy postępowanie o wydanie zezwolenia na zajęcie pasa drogowego w celu umieszczenia w nim urządzeń infrastruktury technicznej niezwiązanych z potrzebami ruchu drogowego. Wskazano, że zgodnie z § 1 ust. 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 1 czerwca 2004 r. w sprawie określenia warunków udzielania zezwoleń na zajęcie pasa drogowego (Dz.U. Nr 140 poz. 1481) wniosek w sprawie zajęcia pasa drogowego powinien zawierać:
1) imię i nazwisko oraz adres lub nazwę i siedzibę podmiotu występującego o zajęcie pasa drogowego,
2) cel zajęcia pasa drogowego,
2) lokalizację i powierzchnię zajętego pasa drogowego, a w przypadku reklam powierzchnię reklamy,
4) planowany okres zajęcia pasa drogowego.
Na podstawie § 1 ust. 3 rozporządzenia do wniosku, o którym mowa w ust. 1, należy załączyć:
1) szczegółowy plan sytuacyjny w skali 1: 1.000 lub 1 : 500, z zaznaczeniem granic i podaniem wymiarów planowanej powierzchni zajęcia pasa drogowego, a w przypadku umieszczenia reklamy - z podaniem jej wymiarów,
2) zatwierdzony projekt organizacji ruchu, jeżeli zajęcie pasa drogowego wpływa na ruch drogowy lub ogranicza widoczność na drodze albo powoduje wprowadzenie zmian w istniejącej organizacji ruchu pojazdów lub pieszych.
Kolegium stwierdziło, że podane fakty oraz dokumenty są wymogami formalnymi wniosku o wyrażenie zgody na zajęcie pasa drogowego, co oznacza, że niespełnienie powyższych wymogów nakazuje pozostawienie sprawy bez rozpatrzenia.
W konsekwencji tego, wszczęcie postępowania wymagać będzie "nowego" wniosku.
W tym względzie jednak na organie ciąży obowiązek wezwania wnioskodawcy do uzupełnienia złożonego wniosku oraz wskazania konsekwencji jego nieuzupełnienia
w wyznaczonym 7- dniowym terminie, o czym stanowi art. 64 § 2 k.p.a. Dopiero bezskuteczny upływ wskazanego terminu pozwala na niezałatwienie sprawy poprzez wydanie żądanej decyzji i pozostawienie jej bez rozpatrzenia. Mając powyższe na uwadze kolegium stwierdziło, ze pismo złożone do organu w dniu 3 czerwca 2013r.
o "przepisanie decyzji" nie mogło zostać załatwione poprzez udzielenie Przedsiębiorstwu Wodociągów i Kanalizacji Sp. z o.o. w Morągu informacji
o konieczności złożenia wniosku. Wniosek taki został bowiem faktycznie złożony, z tym że nie mógł on uruchomić postępowania z uwagi na braki formalne. Kolegium zauważyło, że art. 64 k.p.a. nie jest pozostawiony uznaniu organu a ma charakter wiążący, co oznacza, że sprawa wynikająca ze zgłoszonego żądania nie może być zakończona bez wcześniejszego wezwania wnioskodawcy do usunięcia braków złożonego wniosku. Kolegium zaznaczyło, że przepis art. 64 k.p.a. jest realizacją zasady pomocy prawnej wyrażonej w art. 9 k.p.a. i nakłada na organ obowiązek wszechstronnego informowania strony postępowania o jej sytuacji faktycznej i prawnej, aby strona z powodu nieznajomości prawa nie poniosła szkody. Reasumując Kolegium stwierdziło, że dopiero załatwienie przedmiotowej sprawy – z uwzględnieniem opisanych wymogów procedury administracyjnej - może przynieść ustalenie, czy decyzja o nałożeniu kary jest zasadna. Nie jest bowiem wykluczone, że prawidłowe załatwienie sprawy wynikającej z wniosku z dnia 3 czerwca 2013r. spowodować mogłoby wydanie decyzji o wyrażeniu zgody przed upływem końcowej daty posiadanego już zezwolenia.
W konsekwencji postanowieniem z dnia "[...]" Dyrektor Zarządu Dróg Powiatowych, działając z upoważnienia Zarządu Powiatu, na podstawie art. 61a § 1 k.p.a., odmówił wszczęcia postępowania w sprawie wydania (przepisania) decyzji o zezwoleniu na zajęcie przez Przedsiębiorstwo Wodociągów i Kanalizacji pasa drogowego drogi powiatowej nr 1199 N Pieszkowo-Boguchwały - Zawroty i nr 1180 N Morąg – dr. nr 1199 w celu umieszczenia urządzeń infrastruktury technicznej o powierzchni 86,28 m2. W uzasadnieniu organ wskazał, że pismem datowanym na 29 maja 2013r. Burmistrz Miasta zwrócił się o wydanie (przepisanie) decyzji o zezwoleniu na zajęcie przez PWiK pasa drogowego wskazanych dróg w terminie od 1 lipca 2013r. Zdaniem organu I instancji wnoszącym podanie był Burmistrz, który działał wyłącznie we własnym imieniu, gdyż jedynie upoważnił PWiK do przyszłego podjęcia działań związanych z przejęciem sieci kanalizacyjnej. Stwierdzono, że także z załączonego do wniosku pisma PWiK wynika tylko deklaracja przyszłego złożenia wniosku o uzyskanie zezwolenia na zajęcie pasa drogowego po przejęciu sieci kanalizacji sanitarnej w dniu 16 kwietnia 2013r. Zważono, że dopiero w dniu 7 października spółka złożyła własny wniosek o wydanie zezwolenia na zajecie opisanego pasa drogowego. Uwzględniono ponadto, że na dzień 28 marca 2013r., tj. dzień złożenia deklaracji o wystąpieniu z wnioskiem w przyszłości, PWiK nie miało jakiegokolwiek tytułu prawnego do przedmiotowych urządzeń infrastruktury, gdyż przejęło je w użytkowanie w dniu 16 kwietnia 2013r. W związku z tym organ I instancji uznał, że wniosek nie pochodzi od strony w rozumieniu art. 28 k.p.a., gdyż zajmującym pas drogowy, począwszy od 16 kwietnia 2013r. jest PWiK Sp. z o.o., tj. spółka prawa handlowego posiadająca osobowość prawną i przymiot strony w postępowaniu administracyjnym. Jednocześnie Burmistrz nie jest upoważniony do reprezentacji tej Spółki. Organ podkreślił, że to zarząd spółki z o.o. prowadzi jej sprawy i ją reprezentuje.
Burmistrz wniósł zażalenie na to postanowienie, podnosząc, że pismem z dnia 29 maja 2013r. wniósł o przepisanie decyzji o zezwoleniu na zajęcie przez PWiK pasa drogowego we wskazanym zakresie, załączając pismo Spółki o przejęciu zobowiązań. Zdaniem żalącego się, ponieważ nie budzi wątpliwości, że zajmującym pas drogowy od dnia 16 kwietnia 2013r. jest PWiK, za wnioskodawcę w zakresie wniosku o zezwolenie na zajęcie pasa drogowego powinno zostać uznane PWiK, którego wniosek został przekazany do Zarządu Dróg Powiatowych wraz z pismem z dnia 29 maja 2013r. Burmistrz wywiódł, że z treści pisma PWiK wprost wynika wola złożenia takiego wniosku. W tej sytuacji organ I instancji powinien zgodnie ze wskazaniami Kolegium wezwać PWiK do uzupełnienia braków formalnych wniosku.
Wskazanym na wstępie postanowieniem z dnia "[...]" Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy zaskarżone postanowienie. W uzasadnieniu organ odwoławczy co do zasady zgodził się ze stanowiskiem organu I instancji. Przyznano, że wniosku o wydanie przedmiotowego zezwolenia nie mógł złożyć skutecznie Burmistrz, niebędący reprezentantem odrębnego od gminy podmiotu prawnego, jakim jest spółka prawa handlowego. Zauważono jednak, że Burmistrz nie występował o wyrażenie zgody na zajęcie pasa drogowego przez inny podmiot. Wskazano, że żądanie zawarte w przywołanym piśmie zostało sprecyzowane w ten sposób, że dotychczasowy adresat zezwolenia wystąpił do organu o "przepisanie decyzji". Kolegium stwierdziło, że z żadnego przepisu ustawy o drogach publicznych nie wynika, aby podmiot posiadający zezwolenie na zajęcie pasa drogowego mógł skutecznie domagać się "przepisania" tego zezwolenia, rozumianego jako przeniesienie praw i obowiązków wynikających z decyzji administracyjnej, na inny podmiot. Objęcie umieszczonych w pasie drogowym urządzeń infrastruktury technicznej niezwiązanych z ruchem drogowym wymaga uzyskania "nowego" zezwolenia skierowanego do tego pomiotu a nie "przepisania" zezwolenia dotychczasowego. Ponieważ przepisy ustawy o drogach publicznych nie przewidują takiej formy rozstrzygnięcia, która wynikać musiałaby tak, jak w innych regulacjach wprost z ustawy, organ do którego skierowano żądanie tej treści powinien rozstrzygnąć o zasadności zgłoszonego żądania pod kątem jego dopuszczalności. Brak prawnej możliwości "przepisania" zezwolenia skutkować powinien - w zależności od etapu postępowania albo jego umorzeniem - w przypadku przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego albo stwierdzeniem odmowy wszczęcia postępowania o "przepisanie pozwolenia" w przypadku oczywistej bezzasadności tego żądania stwierdzonej przez organ, bez potrzeby dokonywania czynności wyjaśniających. Kolegium uznało, że zaskarżone postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania jest co do zasady słuszne, bowiem żądanie Burmistrza nie znajduje oparcia w obowiązującym stanie prawnym. Podniesiono, że pomimo tego, iż podjęte przez organ postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania wynikało z innej oceny stanu faktycznego i w konsekwencji z innej przyczyny, to sama sentencja rozstrzygnięcia mieści się w treści przepisu zawartego w art. 61 a § 1 k.p.a. Przepis ten rozróżnia bowiem niejako dwie odrębne grupy okoliczności uniemożliwiających prowadzenie postępowania administracyjnego, które sprowadzić można do kategorii okoliczności o charakterze podmiotowym i przedmiotowym. Zaskarżone postanowienie oparło się o przesłankę podmiotową wskazując na brak interesu prawnego po stronie Burmistrza Morąga do złożenia wniosku o wydanie pozwolenia na zajęcie pasa drogowego przez odrębną od gminy osobę prawną - co uznać należałoby za słuszne jednak tylko w sytuacji faktycznego złożenia przez Burmistrza wniosku tej treści. Już jednak z informacji skierowanej przez Zarząd Dróg Powiatowych do Przedsiębiorstwa Wodociągów i Kanalizacji wynika, że organ prawidłowo odczytał intencję złożonego w dniu 03 czerwca 2013r. pisma, uznając za podmiot zobowiązany i uprawniony do złożenia wniosku to Przedsiębiorstwo, nie zaś Burmistrza. Reasumując, Kolegium podkreśliło, że skoro przepisy ustawy o drogach publicznych nie przewidują instytucji "przepisania zezwolenia" to tym samym nie może być prowadzone postępowanie w tej sprawie.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie na powyższe postanowienie Burmistrz wniósł o jego uchylenie i zasądzenie od organu kosztów postępowania w związku z naruszeniem art. 61 a § 1 k.p.a., polegającym na braku oceny wniosku PWiK z dnia 28 marca 2013r., załączonego do pisma Burmistrza z dnia 29 maja 2013r., a w konsekwencji uznanie złożonego wniosku za niedopuszczalny i utrzymanie w mocy postanowienia o odmowie wszczęcia postępowania. W uzasadnieniu podkreślono, że to wniosek PWiK z dnia 28 marca 2013r. powinien być przedmiotem oceny i rozpoznania przez organy administracji publicznej. PWiK w powołanym piśmie wyraźnie wskazał, że zamierza złożyć wniosek o wydanie decyzji zezwalającej na zajęcie pasa drogowego przez wykonane urządzenia infrastruktury technicznej na zasadach i w zakresie wskazanym za okres od 1 lipca 2013r. do 31 grudnia 2013r. oraz na lata następne. Podniesiono, że Burmistrz jedynie przekazał wniosek złożony przez PWiK, a z pisma Spółki wynika wola złożenia wniosku. Poza tym nie budzi wątpliwości, że od 16 kwietnia 2013r. zajmującym pas drogowy jest PWiK, a tym samym ten podmiot powinien zostać uznany za wnioskodawcę w zakresie wniosku o zezwolenie na zajecie pasa drogowego. Organ powinien więc wezwać Spółkę do uzupełnienia braków formalnych wniosku w trybie art. 64 k.p.a. i § 1 ust. 2 cytowanego rozporządzenia.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia. Ponadto organ nie zgodził się z zarzutem skargi co do nieprawidłowego zidentyfikowania przez organ podmiotu będącego stroną postępowania o uzyskanie zezwolenia na zajęcie pasa drogowego, albowiem w niniejszym postępowaniu nie rozważano zagadnień dotyczących wniosku złożonego przez Przedsiębiorstwo Wodociągów i Kanalizacji Sp. z o.o. w Morągu. Organ odwoławczy zwrócił uwagę na to, że do zarządcy drogi wpłynęły dwa wnioski, od dwóch różnych podmiotów, wymagające odrębnego zakończenia, z których jedno zostało wyrażone
w zaskarżonym postanowieniu.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga zasługuje na uwzględnienie. W dniu 3 czerwca 2013r. do Zarządu Dróg Powiatowych wpłynęły dwa pisma adresowane do zarządcy drogi przez różne podmioty. Jedno pismo pochodzi od Burmistrza datowane 29 maja 2013r., drugie zaś od Przedsiębiorstwa Wodociągów i Kanalizacji , datowane 28 marca 2013r. Wprawdzie oba pisma przesłał zarządcy drogi Burmistrz, który jak wynika z pisma poinformował PWiK o tym fakcie, to w swoim piśmie PWiK zwrócił się wprost do zarządcy drogi. Bez znaczenia na tym etapie była okoliczność, że przekazane przez Burmistrza pismo PWiK było kserograficzną kopią. Skoro pismo to było adresowane wprost do zarządcy drogi i z jego treści wynikała wyraźnie wola wystąpienia o zezwolenie na zajecie pasa drogowego na okres od 1 lipca 2013r., na zasadach i w zakresie dotychczasowej decyzji, w związku z wykonaniem kanalizacji sanitarnej, co do której organ I instancji wydawał już zezwolenie do dnia 30 czerwca 2013r., obowiązkiem zarządcy drogi było rozpatrzenie tego podania zgodnie z wymogami procedury administracyjnej. Wskazać należy, że ogólne postępowanie przed organami administracji publicznej, w należących do właściwości tych organów sprawach indywidualnych rozstrzyganych w drodze decyzji administracyjnych, normuje Kodeks postępowania administracyjnego. Stanowi on w art. 104 § 1, że organ administracji publicznej załatwia sprawę przez wydanie decyzji, chyba że przepisy kodeksu stanowią inaczej. Zgodnie z art. 12 § 1 k.p.a. organy administracji publicznej mają obowiązek działać w sprawie wnikliwie i szybko, posługując się możliwie najprostszymi środkami prowadzącymi do jej załatwienia. Na organie prowadzącym postępowanie spoczywa obowiązek podejmowania wszelkich kroków niezbędnych do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli (art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a.). Zauważyć w związku z tym trzeba, że Dyrektor Zarządu Dróg Powiatowych prawidłowo odczytał intencje PWiK, przesyłając zarządcy wykonanej sieci kanalizacyjnej, przy piśmie z dnia 6 czerwca 2013r., formularz wniosku.
Mimo oczywistej treści pisma PWiK i wbrew uprzednio podjętemu działaniu mającemu na celu rozpatrzenie wniosku o wydanie zezwolenia Spółce na zajecie pasa drogowego na okres od 1 lipca 2013r., organ I instancji uznał obecnie, że wnioskodawcą był wyłącznie Burmistrz, który przesłał mu oba pisma.
Z rozstrzygnięcia organu I instancji wyraźnie wynika, że załatwił oba pisma jednym postanowieniem odmawiającym wszczęcia postępowania. Przekonuje co do tego alternatywnie określony przedmiot postępowania – w sprawie wydania (przepisania) decyzji oraz powoływanie się w uzasadnieniu postanowienia na oświadczenie PWiK
i stwierdzenie, że Spółka jedynie zapowiedziała w swoim piśmie z dnia 28 marca 2013r. zamiar złożenia wniosku. Stanowisko organu I instancji należy uznać za zupełnie arbitralne, gdyż treść pisma Burmistrza nie jest w ogóle jednoznaczna. Sam organ orzekający w sprawie w I instancji nie był w stanie odczytać intencji strony, co wynika z treści rozstrzygnięcia, w którym odmawia się wydania (przepisania) decyzji w przedmiocie zezwolenia na zajęcie pasa drogowego. Poza tym organ pomija, że pismo Spółki mimo, iż datowane zostało 28 marca 2013r., jest wyraźnie zaadresowane do Zarządu Dróg Powiatowych i przekazano je organowi, gdy PWiK był już zarządcą kanalizacji sanitarnej znajdującej się w pasie drogowym i w niedługim czasie upływał termin ważności obowiązującego zezwolenia. Sam organ nie miał przecież wątpliwości co do intencji PWiK. W związku z tym pismo Spółki podlegało odrębnemu rozpatrzeniu. Przyznał to też organ II instancji w odpowiedzi na skargę, błędnie jednak zakładając a priori, że przedmiotem niniejszego postępowania jest wyłącznie wniosek Burmistrza. Stąd wniosek, że organ II instancji nieprawidłowo ustalił zakres rozstrzygnięcia organu I instancji z naruszeniem art. 15 k.p.a., który zobowiązuje organ odwoławczy do powtórnego rozpatrzenia sprawy załatwionej przez organ I instancji w jej całokształcie.
Oba organy orzekające w sprawie założyły, że Burmistrz domagał się "przepisania" decyzji zezwalającej na zajecie pasa drogowego na Spółkę. Mimo jednak podania w tytule przez Burmistrza, że sprawa dotyczy "przepisania decyzji", organ ten podniósł dalej jedynie, że z dniem 16 kwietnia 2013r. nastąpił odbiór i przekazanie wykonanej kanalizacji sanitarnej zarządcy – PWiK. Wskazano, że Urząd Miejski dokonał opłaty za zajęcie pasa drogowego zgodnie z wymienioną decyzją do dnia 30 czerwca 2013r. Po tym zaś okresie opłaty za zajęcie pasa drogowego będzie uiszczał zarządca kanalizacji sanitarnej. Burmistrz oświadczył, że w załączeniu przesyła zgodę PWiK (pismo datowane 28 marca 2013r.) na przejęcie zobowiązań wynikających z w/w decyzji celem wykorzystania. Z treści tego pisma nie sposób wywieść wprost czy Burmistrz domagał się rzeczywiście wydania jakiejkolwiek decyzji, a tym samym wszczęcia postępowania administracyjnego. Nie wiadomo w ogóle, jak należy rozumieć użyty przez niego zwrot, że przekazuje pismo Spółki "celem wykorzystania". Dopóki organy orzekające nie ustalą intencji przedmiotowego pisma z dnia 29 maja 2013r., nie jest możliwa ocena zasadności odmowy wszczęcia postępowania z wniosku Burmistrza. Tym bardziej, że organ wykonawczy gminy do tej pory nie sprecyzował swojego zamiaru, podnosząc jedynie, że to PWiK powinien być uznany za stronę w sprawie wydania zezwolenia na zajęcie pasa drogowego. Rozbieżności tej nie dostrzegło również Samorządowe Kolegium Odwoławcze, przyjmując a priori, że Burmistrz wniósł o "przepisanie" decyzji, podczas gdy treść pisma w kontekście podniesionych okoliczności wymagała precyzyjnego ustalenia co do jego zakresu, zgodnie z obowiązującą zasadą dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego (art. 7 k.p.a.). Obowiązkiem organu było więc wezwać Burmistrza do sprecyzowania wniosku.
W przypadku bowiem, gdy podanie nie jest jednoznaczne, bądź też nie precyzujące w sposób oczywisty przedmiotu żądania, organy administracji publicznej zobowiązane są do wezwania wnoszącego podanie do usunięcia jego braków w trybie art. 64 § 2 k.p.a. Dopiero jasno sformułowane żądanie pozwala na jego prawidłową realizację w świetle obowiązującego prawa.
Omówione przez Sąd uchybienia procesowe, pozostające w ścisłym związku
z ostatecznym wynikiem sprawy, powodują konieczność uchylenia zaskarżonego postanowienia oraz utrzymanego nim w mocy postanowienia organu I instancji, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U z 2012 r. poz. 270 ze zm.).
Rozstrzygnięcie w kwestii wykonalności zaskarżonego postanowienia podjęto stosownie do art. 152 powołanej ustawy.
W oparciu o art. 200 tej ustawy zasądzono na rzecz skarżącego koszty postępowania sądowego, tj. wpis w kwocie 100 zł oraz koszty zastępstwa procesowego w kwocie 240 zł (§ 14 ust. 2 pkt 1 lit c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (t.j. Dz. U. z 2013r. poz. 490).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło