II SA/Ol 605/06

WyrokWSA w Olsztynie2006-10-10

Skład orzekający: Hanna Raszkowska, Tadeusz Lipiński, Beata Jezielska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej może nakazać usunięcie rodzin pszczelich z nieruchomości na podstawie uchwały rady gminy dotyczącej terenów wyłączonych z produkcji rolniczej, jeśli nieruchomość nie została formalnie wyłączona z produkcji rolniczej zgodnie z ustawą o ochronie gruntów rolnych i leśnych, a jedynie znajduje się na obszarze objętym studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego przewidującym zabudowę mieszkaniową?
Ratio decidendi
Organ administracji publicznej nie może nakazać usunięcia rodzin pszczelich z nieruchomości na podstawie uchwały rady gminy dotyczącej terenów wyłączonych z produkcji rolniczej, jeśli nieruchomość nie została formalnie wyłączona z produkcji rolniczej zgodnie z ustawą o ochronie gruntów rolnych i leśnych. Studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego nie jest aktem prawa miejscowego i nie może stanowić podstawy do takiego działania. Brak miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego uniemożliwia uznanie wszystkich terenów w mieście za wyłączone z produkcji rolniczej.
Stan faktyczny
Burmistrz nakazał O. O. usunięcie 75 rodzin pszczelich z nieruchomości, powołując się na uchwałę rady miejskiej dotyczącą utrzymania pszczół na terenach wyłączonych z produkcji rolniczej. Skarżący argumentował, że jego nieruchomość nie jest wyłączona z produkcji rolniczej. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało decyzję w mocy, uznając teren za wyłączony z produkcji rolniczej na podstawie studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego. Skarżący wniósł skargę do WSA, podnosząc, że studium nie jest aktem prawa miejscowego.
Rozstrzygnięcie
Uchyla zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego i poprzedzającą ją decyzję organu I instancji (Burmistrza).

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Hanna Raszkowska Sędziowie Sędzia WSA Tadeusz Lipiński (spr.) Asesor WSA Beata Jezielska Protokolant Ewa Rychcik po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 października 2006 r. sprawy ze skargi O. O. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia "[...]" nr "[...]" w przedmiocie usunięcia rodzin pszczelich z nieruchomości I. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję organu l instancji; II. orzeka, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu. WSA/wyr.1 - sentencja wyroku II SA/Ol 605/06 UZASADNIENIE Decyzją z dnia "[...]" Burmistrz nakazał O. O. usunięcie w terminie do 20 kwietnia 2006 roku z nieruchomości położonej w P. przy ul. K. rodzin pszczelich. Burmistrz uzasadniając tę decyzję powołał się na § 17 ust. 3 pkt 10 uchwały Nr "[...]" Rady Miejskiej w sprawie ustalenia szczegółowych zasad utrzymania czystości i porządku na terenie Gminy-Miasta i Gminy. Zgodnie z powołanym przepisem na obszarach wyłączonych z produkcji rolniczej dopuszcza się utrzymanie pszczół w liczbie nie przekraczającej 5 rodzin, natomiast na nieruchomości O. O. znajduje się 75 rodzin pszczelich. Od powyższej decyzji odwołał się O. O. wnosząc o jej uchylenie z uwagi na to, że ule pszczele wchodzące w skład pasieki posadowione są na obszarze nie wyłączonym z produkcji rolnej nie ma więc w tym przypadku zastosowania uchwała Rady Miejskiej z dnia "[...]"2006 roku. Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia "[...]" utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu decyzji wskazano, że na przedmiotowym terenie nie ma opracowanego planu zagospodarowania przestrzennego, teren ten jest jednak objęty ustaleniami studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego, z którego to wynika, iż działka nr "[...]" jest usytuowana w obrębie obszarów określonych jako tereny zabudowy mieszkalnej jednorodzinnej. Kolegium uznało, że działka ta stanowi integralną całość, choć składa się z użytków uznanych za tereny budowane i gruntów ornych. Uchwała Rady Miejskiej definiuje pojęcie terenów wyłączonych z produkcji rolniczej uznając za nie wszystkie tereny położone na terenie miasta z wyjątkiem terenów określonych w planie zagospodarowania przestrzennego miasta jako tereny rolnicze i tereny zabudowy wiejskiej. Brak jest wprawdzie planu zagospodarowania przestrzennego niemniej jest obowiązujące studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego, w którym teren ten określony został jako teren zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej. Powyższą decyzję zaskarżył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie O. O. wnosząc o jej uchylenie. Skarżący podkreślił w uzasadnieniu skargi, że studium nie jest aktem prawa miejscowego, zaś uchwała rady miejskiej przewiduje możliwość wyłączenia gruntów z produkcji rolniczej tylko na podstawie planu zagospodarowania przestrzennego. Procedura tworzenia planu jest w sposób konkretny określona nie można więc utożsamiać "studium" z "planem miejscowym". W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze podtrzymało dotychczasową argumentację wnosząc o oddalenie skargi. Z definicji terenów wyłączonych z produkcji rolnej zawartej w uchwale Rady Miejskiej z dnia "[...]"2004 roku można wyprowadzić wniosek, iż są to wszystkie tereny na obszarze położonym w granicach administracyjnych miasta, a wyjątkiem byłyby tereny określone w planie zagospodarowania terenu jako tereny rolnicze. Kolegium podniosło także to, działanie burmistrza miało na celu usunięcie potencjalnego zagrożenia jakie stwarza usytuowana w centrum osiedla mieszkaniowego pasieka, skarżący nie bierze pod uwagę odpowiedzialności za to zagrożenie, odpowiedzialności, której kolegium nie ma zamiaru dzielić z właścicielem pasieki. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje: Zgodnie z art.1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269) stosownie do przysługujących sądowi administracyjnemu uprawnień, Sąd kontroluje zaskarżone akty administracyjne pod kątem ich zgodności z prawem, przy czym nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi w granicach danej sprawy - art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270, ze zm). Wzruszenie decyzji może nastąpić w razie, gdy kontrola wykaże, że narusza ona przepisy prawa materialnego lub postępowania w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy (art. 3 § 1 w zw. z art. 145 § 1 Ustawy prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ). Tego rodzaju naruszenie przepisów prawa ma miejsce w niniejszej sprawie, dlatego też skardze nie można odmówić słuszności. Prawdą jest, że Ustawa o utrzymaniu czystości i porządku w gminach powierza burmistrzom miast nadzór nad realizacją obowiązków określonych w art. 5 pkt 1-4 tejże ustawy. Jeżeli jednak prześledzić obowiązki nałożone w tych punktach na właścicieli nieruchomości to w żaden sposób nie można dojść do przekonania aby Burmistrz w oparciu o art. 5 ust. 7 mógł nakazać O. O. usunięcie rodzin pszczelich z jego działki mającej przeznaczenie rolnicze, gdyż obowiązki te najogólniej rzecz ujmując dotyczą utrzymania w należytym stanie urządzeń do utrzymania czystości, zbierania, gromadzenia i usuwania odpadów, błota, śniegu, lodu i innych zanieczyszczeń. Na podstawie art. 4 ust. 1 Ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach rada gminy uchwala regulamin utrzymania czystości i porządku w gminach, regulamin ten jest aktem prawa miejscowego. W regulaminie określa się m. in. wymagania dotyczące utrzymania zwierząt gospodarskich na terenach wyłączonych z produkcji rolniczej. Rada Miejska regulamin taki uchwaliła "[...]"2004 roku określając w § 17 ust.3 pkt 10, że na obszarach wyłączonych z produkcji rolniczej dopuszcza się utrzymanie zwierząt gospodarskich z tym, że jeżeli chodzi o pszczoły w liczbie nie przekraczającej 5 rodzin. Burmistrz działając jako organ I instancji w niniejszej sprawie oprócz opisanego wcześniej powołania się na art. 5 ust. 7 Ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach za podstawę prawną wydanej decyzji przyjął także § 17 ust.3 pkt 10 regulaminu. Paragraf ten (podobnie jak przepis art. 5 Ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach) nie mógł być podstawą prawną wydanej decyzji, gdyż decyzja ta nie dotyczy gruntów wyłączonych z produkcji rolniczej. Pojęcia gruntów rolnych, przeznaczenia gruntów na cele nierolniczecze, wyłączenie ich z produkcji oraz procedurę związaną z wyłączeniem gruntów z produkcji rolniczej określa Ustawa z 3 lutego 1995 r. o ochronie gruntów rolnych i leśnych ( Dz.U. z 2004 r. Nr 121, poz. 1266 ze zm.). Bez jakichkolwiek wątpliwości stwierdzić należy, iż w myśl tej ustawy pasieka skarżącego znajduje się na tej części działki, która nie została wyłączona z produkcji rolniczej W § 2 ust. 11 Uchwały Rady Miejskiej z dnia "[...]"2006 roku zawarte jest stwierdzenie, że ilekroć jest mowa o terenach wyłączonych z produkcji rolniczej – należy przez to rozumieć wszystkie tereny na obszarze położonym w granicach administracyjnych miasta, z wyjątkiem terenów określonych w planie zagospodarowania przestrzennego miasta jako tereny rolnicze i tereny zabudowy wiejskiej. Miasto nie posiada planu zagospodarowania przestrzennego więc definicja ta pozostaje jakby definicją martwą, gdyż nie wiadomo, które tereny w planie zostaną określone jako rolnicze. Bez znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy pozostaje to, że teren na którym znajduje się pasieka objęty jest ustaleniami Studium Uwarunkowań i Kierunków Zagospodarowania Przestrzennego Miasta i Gminy oraz to, że w ramach studium na tym terenie przewidziana jest zabudowa mieszkalna jednorodzinna, bo studium jak to trafnie zaznaczył skarżący nie jest aktem prawa miejscowego. W ocenie sądu błędny jest także pogląd zaprezentowany przez organ w odpowiedzi na skargę przedstawiający się w stanowisku, że dopóki nie zostanie opracowany plan zagospodarowania przestrzennego miasta to wszystkie tereny położone na terenie P. byłyby wyłączone z produkcji rolniczej. Przede wszystkim samo kolegium w zaskarżonej decyzji uznało, że działka nr "[...]" w P. składa się z terenów mieszkaniowych i gruntów ornych. Tajemnicą organu pozostanie to dlaczego następnie całość tej działki została uznana za wyłączoną z produkcji rolniczej, bo chyba nie w oparciu o ustalenia studium. Z wypisu z rejestru gruntów także jasno wynika, że działka skarżącego nadal składa się z terenów mieszkaniowych i gruntów ornych, za które opłacany jest podatek rolny. Tak więc w sytuacji braku miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego w żadnym przypadku nie można stwierdzić, iż wszystkie tereny położone w P. są terenami wyłącznymi z produkcji rolniczej. Na marginesie sprawy stwierdzić należy, że w końcowej części uzasadnienia zaskarżonej decyzji i w odpowiedzi na skargę pojawiły się stwierdzenia o zagrożeniu dla życia lub zdrowia, stwierdzenia te nie zostały jednak w żaden sposób uzasadnione. W sytuacji gdyby Samorządowe Kolegium Odwoławcze rzeczywiście uważało, iż istnieje jakiekolwiek zagrożenie dla zdrowia lub życia to powinno o tym niezwłocznie poinformować odpowiednie służby nie wyłączając organów prokuratury. Na zakończenie niniejszych rozważań raz jeszcze powtórzyć należy, że nie było podstaw prawnych do wydania zaskarżonego aktu, dlatego też na podstawie art. 145 § 1 ust. 1 lit. a Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję organu I instancji należało uchylić, gdyż nastąpiło naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy. W punkcie II wyroku orzeczono, iż zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło