II SA/Ol 605/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Katarzyna Matczak po rozpoznaniu w dniu 14 lipca 2010 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi A.S. na Dyrektora Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej oraz pracowników Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w B. w przedmiocie działalności Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w B. postanawia odrzucić skargę. WSA/pos.1 – sentencja postanowienia W dniu 8 kwietnia 2010 r. A.S. (drogą e-mailową) przesłał do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie skargę na działalność Dyrektora Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej jego Zastępcy M. D. oraz pracowników tego Ośrodka. Skarga ta została rozwinięta - uszczegółowiona kolejnymi pismami przesyłanymi drogą e-mailową w dniu 29 kwietnia 2010 r. oraz 11 czerwca 2010 r. Zarzucił w niej, że wobec jego osoby przyznawane są "śmiesznie" małe świadczenia, bądź też nie przyznaje się ich wcale oraz odmawia mu się świadczeń opiekuńczych związanych z jego niepełnosprawnością. Pozbawia się go także innych świadczeń mimo, że jest osobą ubogą, bezrobotną i niepełnosprawną. Wyjaśnił, że decyzją z dnia "[...]" odnowiono mu przyznania pomocy finansowej, co jest działaniem umyślnym. Pracownicy MOPS w B. wiedzą, że utrzymuje się jedynie z zasiłku stałego w wysokości 444 zł. Poza tym wskazał, iż w dniu 11 czerwca 2010 r. odmówiono przyjęcia podania łamiąc tym samym swoje obowiązki. W związku z powyższym strona skarżąca wniosła o wszczęcie postępowania dyscyplinarnego i karnego wobec pracowników MOPS w B. Wniosła o zwolnienie Dyrektora oraz jego zastępcy z pracy za zaniedbanie obowiązków służbowych. Na wezwanie Sądu skarżący podpisał nadesłaną skargę oraz jej uzupełnienie. Skarga powyższa została przekazana stosownie do art. 54 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi według właściwości do Burmistrza. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej wniósł o jej odrzucenie, a w przypadku nie uwzględnienia tego wniosku o jej oddalenie. Wyjaśnił, iż skarżący A.S. korzysta z pomocy MOPS w B. zgodnie z ustawą o pomocy społecznej. Pracownicy organu mają ogromne problemy ze skarżącym, gdyż nagminnie są przez stronę obrażani i pomawiani w licznych pismach kierowanych do szeregu instytucji. W związku z czym po raz kolejny Prokuratura Rejonowa w B. w dniu 25 maja 2010r. wszczęła dochodzenie w sprawie znieważania i pomawiania pracowników organu pomocy społecznej przez skarżącego (sygn. "[...]"). Wyjaśniono, iż wobec wniosku o odrzucenie skargi właściwym organem do jej rozpoznania w zakresie zgłoszonych zarzutów pozostaje Rada Miejska w B. Odnośnie zarzutu dotyczącego barku przyjęcia składanego pisma wyjaśniono, iż wszelkie podania wnioski i pisma interesantów są ewidencjonowane w rejestrze pism przychodzących. W przypadku pism, które są nieczytelne organ pomocy wzywa osoby je składające aby uzupełniły braki formalne poprzez sprecyzowanie swoich żądań. W przypadku skarżącego takie wezwanie skutkuje napisaniem kolejnych skarg do szeregu instytucji. Wyjaśniono, iż organ pomocy społecznej w swojej działalności kieruje się przepisami obowiązującego prawa z poszanowaniem godności człowieka. Odnośnie usług opiekuńczych wyjaśniono, iż skarżący kategorycznie odmawia przyznania mu pomocy w formie specjalistycznych usług neuropsychiatrycznych, które z uwagi na stan zdrowia są wskazane. Wskazano nadto jaką pomocą finansową jest wspierany skarżący w sposób nieprzerwany tj. dwa posiłki dziennie, zasiłek stały 444 zł oraz zasiłki celowe na bieżące potrzeby tj. realizacje recept, zakup obuwia, dofinansowanie przejazdu do E. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje. Zgodnie z treścią art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Zakres przedmiotowy tej kontroli określa art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270, ze zm. zwanej dalej: ustawą ppsa.) oraz sprawy, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę. Zgodnie z art. 3 § 2 ustawy ppsa. kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na: 1) decyzje administracyjne; 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty; 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie; 4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa; 4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach; 5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej; 6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej; 7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego; 8) bezczynność organów w przypadkach określonych w pkt 1-4a. Sądy administracyjne orzekają także w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę, i stosują środki określone w tych przepisach (art. 3 § 3 ustawy ppsa.). W rozpoznawanej sprawie przedmiotem skargi A.S. nie jest żaden akt administracyjny ( decyzja czy postanowienie) lecz jak wynika z jej treści czynności podejmowane w toku postępowania wyjaśniającego prowadzonego w trybie Kodeksu postępowania administracyjnego tj. wezwanie do wyjaśnienia treści złożonej skargi-pisma, bądź też uzupełnienia jej braków formalnych. Skarżący zarzucił także, iż przyznawana pomoc jest zbyt niska, bądź też nie jest przyznawana wcale. Jak wynika zatem z analizy skargi czynności organu administracji publicznej nie stanowią czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, o której mowa w art. 3 § 2 pkt 4 ustawy ppsa. Skarżone zachowanie pracowników MOPS w B. - Dyrektora jego zastępcy oraz pracowników MOPS w B. obejmuje czynności wyjaśniające w toku postępowania administracyjnego, które nie mogą być przedmiotem odrębnej skargi przed sądem administracyjnym. Dopiero końcowe rozstrzygniecie takiej sprawy poprzez wydanie określonego aktu administracyjnego może być przedmiotem skargi do sądu administracyjnego. Dopiero w efekcie skargi skierowanej do Sądu na taki konkretny akt administracyjny - decyzję administracyjną możliwa będzie ocena czy wysokość przyznawanej skarżącemu pomocy jest adekwatna do okoliczności konkretnej sprawy. Przy czym wyjaśnić należy skarżącemu także, iż wniesienie skargi do tut. Sądu na taką decyzję administracyjną wydaną przez Dyrektora MOPS jest dopuszczalne dopiero po wyczerpaniu toku postępowania administracyjnego, czyli po wcześniejszym złożeniu na taką decyzję odwołania do samorządowego kolegium odwoławczego, zgodnie z pouczeniem widniejącym na decyzji. Dopiero od takiej decyzji organu odwoławczego przysługuje skarga do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie. Wyjaśnić także pozostaje skarżącemu, iż w sytuacji kwestionowania samej działalności Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w B. przysługuje mu w oparciu o przepisy Działu VIII Kodeksu postępowania administracyjnego skarga do właściwego organu, którym stosownie do art. 229 pkt 3 tej ustawy jest rada gminy. Jak już wskazano w postanowieniu WSA w Olsztynie z dnia 15 października 2009r. sygn. akt II SA/Ol 860/09 do rozpoznania skargi na kierownika Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej, stosownie do powołanego wyżej przepisu Kpa jest właściwa rada miejska (gminna), nie zaś wojewódzki sąd administracyjny, jeśli jej przedmiotem jest nienależyte wykonywanie zadań z zakresu pomocy społecznej. Przedmiotem skargi powszechnej przewidzianej art. 227 i nast. Kpa mogą być zaniedbanie lub nienależyte wykonywanie zadań przez właściwe organy albo przez ich pracowników, naruszenie praworządności lub interesów skarżących, a także przewlekłe lub biurokratyczne załatwianie spraw. Postępowanie zaś w sprawie tego typu skarg cechuje się tym, iż nie ma w nim stron postępowania, nie wydaje się rozstrzygnięć adresowanych do skarżącego, jedynie zawiadamia się go o czynnościach wewnętrznych zmierzających do wyjaśnienia okoliczności podniesionych w skardze. W konsekwencji działania administracji publicznej będące przedmiotem tego typu skarg nie podlegają kontroli sądów administracyjnych z uwagi na to, iż nie mieszczą się w katalogu czynności i aktów poddawanych nadzorowi sądowemu, który zawiera art. 3 § 2 ustawy ppsa. W związku z tym w przypadku wniesienia skargi do sądu administracyjnego skargę jako niedopuszczalną należało odrzucić stosownie do art. 58 § 1 pkt 6 ustawy w związku z art. 58 § 3 - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Na marginesie należy także wskazać, iż sąd administracyjny nie posiada jakichkolwiek kompetencji do wszczynania postępowania dyscyplinarnego, czy też karnego przeciwko pracownikom organu pomocy społecznej.