II SA/Ol 605/17

PostanowienieWSA w Olsztynie2017-08-03

Skład orzekający: Agnieszka Bińczyk

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy w sytuacji, gdy skarżący jest zwolniony z mocy ustawy z obowiązku uiszczenia kosztów sądowych, należy umorzyć postępowanie w zakresie wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych i rozpoznać wniosek o ustanowienie adwokata?
Ratio decidendi
Postępowanie w zakresie wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych podlega umorzeniu, jeśli skarżący jest z mocy ustawy zwolniony z obowiązku ich uiszczenia. W takiej sytuacji należy rozpoznać wniosek o ustanowienie zawodowego pełnomocnika, oceniając sytuację materialną strony pod kątem możliwości poniesienia kosztów zastępstwa prawnego bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania.
Stan faktyczny
Skarżący P. M. złożył wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata, wskazując na swoją trudną sytuację materialną. Jedynym jego źródłem utrzymania jest zasiłek pielęgnacyjny w kwocie 153 zł miesięcznie, a jego wydatki przekraczają dochody. Mieszkanie, które posiada, jest zajęte przez komornika. Sąd uznał, że skarżący jest zwolniony z mocy ustawy z kosztów sądowych, co skutkowało umorzeniem postępowania w tym zakresie.
Rozstrzygnięcie
1) umorzenie postępowania w zakresie wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych; 2) ustanowienie dla skarżącego adwokata.

Pełny tekst orzeczenia

Starszy referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Olsztynie Agnieszka Bińczyk po rozpoznaniu w dniu 3 sierpnia 2017 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku P. M. o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi P. M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w "[...]" z dnia "[...]" nr "[...]" w przedmiocie świadczenia pielęgnacyjnego postanawia: 1) umorzyć postępowanie w zakresie wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych; 2) ustanowić dla skarżącego adwokata. We wniosku z dnia "[...]", złożonym na urzędowym formularzu PPF, skarżący – P. M. wniósł o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata, stwierdzając w uzasadnieniu, że nie jest w stanie ponieść przedmiotowych kosztów postępowania bez uszczerbku koniecznego dla siebie utrzymania. Zgodnie z oświadczeniem o stanie rodzinnym, majątku i dochodach skarżący prowadzi sam gospodarstwo domowe. W rubryce nr 7.1. wykazał mieszkanie o powierzchni "[...]" ("zajęte przez komornika sądowego"). W rubrykach nr 5, 8 i 9 wskazał, że jest osobą samotną i niepełnosprawną. Wyjaśnił, że poświecił się opiece nad schorowaną matką, z którą do jej śmierci prowadził wspólne gospodarstwo domowe. Pobierał wówczas zasiłek opiekuńczy, a dodatkowo matka wspomagało go finansowo. Obecnie jedynym jego źródłem utrzymania jest zasiłek pielęgnacyjny w kwocie 153 zł, który wykazał w rubryce nr 10. W rubryce nr 11 wykazał wydatki, do których ponoszenia jest zobowiązany, wskazując jedocześnie, że z uwagi na złą sytuację finansową nie stać go na wykupienie lekarstw, ponosi jedynie opłaty za gaz i energię w minimalnych kwotach (20-40 zł), aby media nie zostały odcięte. Zawiesił również "opłatę czynszu" "ze względu na skrajne ubóstwo (...) i brak jakiejkolwiek pomocy ze strony jakichkolwiek instytucji społecznych". Obecnie nie może też sobie pozwolić na wydatki na środki czystości, ubrania, obuwie, środki higieny osobistej. Na żywność przeznacza 40-70 zł miesięcznie. Mając na uwadze powyższe zważyć należy, co następuje: Wobec tego, że z mocy art. 239 § 1 pkt 1 lit. a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.), zwanej dalej w skrócie: p.p.s.a., skarżący nie ma w niniejszej sprawie obowiązku uiszczenia kosztów sądowych, postępowanie z wniosku o przyznanie prawa pomocy w tym zakresie jako zbędne podlega umorzeniu stosownie do art. 249a p.p.s.a. Tym samym w zakresie merytorycznego rozstrzygnięcia przedmiotowego wniosku pozostaje kwestia ustanowienia zawodowego pełnomocnika. Zgodnie z art. 262 p.p.s.a., do stron korzystających z ustawowego zwolnienia od obowiązku uiszczenia kosztów sądowych odpowiednie zastosowanie mają przepisy o przyznaniu prawa pomocy, w zakresie dotyczącym zastępstwa prawnego na zasadach prawa pomocy. Jak wynika z odpowiedniego zastosowania art. 245 § 3 i art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a., ustanowienie zawodowego pełnomocnika dla osoby fizycznej następuje, gdy wykaże ona, że nie jest w stanie ponieść związanych z tym kosztów, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Mając na uwadze przedstawioną wyżej sytuację materialną skarżącego stwierdzić należy, że nie pozwala ona na poniesienie kosztów związanych z ustanowieniem adwokata, bez uszczerbku koniecznego dla niego utrzymania. Zauważyć należy, że po śmierci matki skarżącego jego sytuacja życiowa drastycznie się pogorszyła. Utracił zasiłek opiekuńczy oraz wsparcie osoby bliskiej. Obecnie jedynym źródłem utrzymania skarżącego, który jest osobą niepełnosprawną, jest zasiłek pielęgnacyjny, który nie wystarcza nawet na pokrycie niezbędnych kosztów jego utrzymania. Skarżący nie posiada również środków majątkowych, które umożliwiłyby mu poniesienie wskazanych kosztów postępowania. Mieszkanie, które stanowi jedyny jego majątek służy bowiem zaspokojeniu jego potrzeb mieszkaniowych. W tych okolicznościach za uzasadnione uznano ustanowienie dla skarżącego adwokata. W konsekwencji, na podstawie art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a. w związku z art. 249a p.p.s.a. oraz art. 246 § 1 pkt 2 i art. 262 p.p.s.a., postanowiono jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło