II SA/Ol 605/20
WyrokWSA w Olsztynie2020-09-02
Skład orzekający: Marzenna Glabas
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego prawidłowo zastosował art. 138 § 2 Kodeksu postępowania administracyjnego, uchylając decyzję organu pierwszej instancji i przekazując sprawę do ponownego rozpatrzenia, zamiast rozstrzygnąć sprawę co do istoty?Ratio decidendi
Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał, że Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego naruszył zasady dwuinstancyjności postępowania (art. 15 k.p.a.) oraz zasady ogólne postępowania administracyjnego (art. 7 k.p.a.), stosując art. 138 § 2 k.p.a. bez uzasadnionych podstaw. Sąd stwierdził, że zgromadzony materiał dowodowy był wystarczający do merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy przez organ odwoławczy, a decyzja kasacyjna była nieuzasadniona.Stan faktyczny
Skarżący D. R. wystąpił o kontrolę przewodu kominowego w swoim lokalu i lokalu nad nim. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego (PINB) stwierdził nieprawidłowości w przewodach kominowych, w tym obecność rur kanalizacyjnych i stalowych, co powodowało brak sprawnej wentylacji i przedostawanie się zapachów. PINB nakazał Wspólnocie Mieszkaniowej wykonanie szeregu prac naprawczych. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego (WINB) uchylił decyzję PINB i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia, uznając, że PINB nie ustalił jednoznacznie, czy zły stan przewodów wynika z samowolnych robót budowlanych, czy z niewłaściwego użytkowania, oraz że nie wyjaśniono zagrożenia dla życia i zdrowia. Skarżący wniósł sprzeciw do WSA, domagając się uchylenia decyzji WINB.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego i zasądził od organu na rzecz skarżącego kwotę 100 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Marzenna Glabas po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 2 września 2020 r. sprawy ze sprzeciwu D. R. od decyzji Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia "[...]" r., nr "[...]" w przedmiocie usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości w sprawie przewodów kominowych 1. uchyla zaskarżoną decyzję, 2. zasądza od organu na rzecz skarżącego kwotę 100 zł (sto złotych), tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Z przekazanych Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Olsztynie akt sprawy wynika, że pismem z 12 października 2018 r. D. R. (dalej jako: "skarżący) wystąpił do Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego (dalej jako: "organ I instancji", "PINB") o przeprowadzenie kontroli przewodu kominowego wentylacyjnego w jego lokalu mieszkalnym nr "[...]" i lokalu znajdującym się nad jego mieszkaniem nr "[...]" w miejscowości K.
Po przedłożeniu dokumentów dotyczących obiektu PINB przeprowadził w dniu 4 czerwca 2019 r., przy udziale przedstawiciela zarządcy budynku, kontrolę w zakresie utrzymania stanu technicznego obiektu. Stwierdził, że obiekt budowlany nie jest utrzymywany w należytym stanie technicznym. Ustalił, że w kominie oznaczonym nr 1
w kanale wentylacyjnym nr 14 wprowadzona jest rura żeliwna kanalizacji sanitarnej oraz rury stalowe. W lokalu nr 1 brak sprawnej wentylacji. Przewód na poziomie stropu pomiędzy parterem a piętrem jest częściowo zaślepiony. W kominie oznaczonym nr 2, w kanale wentylacyjnym nr 1 wprowadzona jest rura żeliwna kanalizacji sanitarnej oraz rura stalowa.
Pismem z 24 czerwca 2019 r. PINB zawiadomił Wspólnotę Mieszkaniową (dalej jako: "wspólnota") o wszczęciu postępowania w sprawie stanu technicznego przewodów kominowych w budynku mieszkalnym nr "[...]", położonym na działce nr "[...]" w K., obr. B., gmina O.
Postanowieniem z "[...]" r. organ I instancji zobowiązał wspólnotę do przedłożenia ekspertyzy przewodów kominowych (dymnych i wentylacyjnych), instalacji wod.-kan. i c.o. w ww. budynku mieszkalnym.
W dniu 18 listopada 2019 r. wspólnota przedłożyła żądaną ekspertyzę.
Pismem z 30 grudnia 2019 r. autor ekspertyzy odniósł się do uwag i zastrzeżeń skarżącego.
Decyzją z "[...]" r. PINB, działając na podstawie art. 66 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz.U. z 2019 r. poz. 1186, dalej jako: "u.p.b.") nakazał wspólnocie:
1/ Zamontować nawiewniki podokienne, okienne lub nawietrzaki ścienne celem zapewnienia właściwego bilansu powietrza w mieszkaniu.
2/ Wyłączyć z użytkowania jako przewód wentylacyjny kanał instalacyjny oznaczony na szkicu w opinii kominiarskiej nr 14.
3/ Zamontować kratkę wentylacyjną w kuchni mieszkania nr 1, podłączając ją do wolnego kanału oznaczonego na szkicu w opinii kominiarskiej nr 13.
4/ Zamontować kratkę wentylacyjną w kuchni mieszkania nr 3 podłączając ją do wolnego kanału oznaczonego na szkicu w opinii kominiarskiej nr 11.
5/ Kanały wyposażyć we wkłady rurowe. Na kanałach wentylacyjnych zamontować wentylacyjną nasadę kominową, a kanał spalinowy oznaczony na szkicu opinii kominiarskiej nr 9 z kotła węglowego przedłużyć kanałem stalowym ponad nasady wentylacyjne.
W uzasadnieniu organ I instancji wskazał, że z przedłożonych opinii kominiarskich nr 63/19 i nr 65/19 z 29 kwietnia 2019 r., sporządzonych przez mistrza kominiarskiego P. G. wynika, że wentylacja kuchni lokalu nr 1 podłączona jest do kanału w którym znajdują się instalacje wod.-kan. i c.o., ponadto do tego samego przewodu podłączona jest wentylacja kuchni lokalu nr 3 znajdującego się na następnej kondygnacji. W związku z tym, kominiarz zalecił osadzenie kratki wentylacyjnej kuchni lokalu nr 1 w przewodzie kominowym oznaczonym na szkicu nr 13. Takie same zalecenia zawarte są w protokole okresowej kontroli z przewodów kominowych sporządzonego dn. 24 listopada 2018 r. przez mistrza kominiarskiego J. S. Z ekspertyzy opracowanej przez R. B., posiadającego uprawnienia budowlane w specjalności instalacyjnej w zakresie sieci, instalacji i urządzeń cieplnych, wentylacyjnych, gazowych, wodociągowych i kanalizacyjnych oraz złożonego do niej uzupełnienia wynika, że kanał oznaczony na szkicu nr 14 nigdy nie był i nie powinien być kanałem wentylacyjnym, w istocie jest to kanał instalacyjny. Podłączenie dwóch kratek wentylacyjnych z obu kuchni do jednego kanału w tak bliskiej odległości przy tak niskim kominie powodowało zakłócenia w prawidłowym działaniu wentylacji (zbyt mała ilość wywiewanego powietrza), jak również przedostawanie się zapachów pomiędzy pomieszczeniami. W związku z powyższym, w celu usprawnienia wentylacji grawitacyjnej w obu mieszkaniach należy dostarczyć z zewnątrz odpowiednią ilość powietrza tak aby zapewnić właściwy bilans powietrza w mieszkaniu i bezwzględnie rozdzielić wentylacyjnie pomieszczenia obu kuchni. W chwili obecnej w budynku są wolne kanały po zdemontowaniu kuchni węglowych. Kanały te mogą być wykorzystane jako wentylacyjne. PINB uznał, że ze względu na fakt, iż kwestie sporne w postępowaniu dotyczą elementów wspólnych budynku, stroną jest Wspólnota Mieszkaniowa i tylko jej zarząd jest uprawniony do działania w postępowaniu administracyjnym. Przyjął, że skarżący legitymuje się jedynie interesem faktycznym związanym z możliwością użytkowania przewodów wentylacyjnych i doręczył skarżącemu decyzję listem zwykłym – do wiadomości.
W ustawowym terminie skarżący wywiódł odwołanie od powyższej decyzji. Przekonywał, że sprawa dotyczy jego indywidualnego interesu prawnego. Argumentował, że niedrożność przewodu wentylacyjnego w jego kuchni wynika
z samowolnych robót budowlanych wykonanych w 1996 r. przez właścicieli mieszkania nr "[...]", którzy nie posiadali wymaganego wówczas pozwolenia na budowę instalacji wodociągowych. Podkreślił, że to właściciele lokalu nr "[...]" dokonali montażu rur wodociągowych w przewód wentylacyjny, co spowodowało zagruzowanie przewodu wentylacyjnego nr 14. Domagał się nakazania właścicielom lokalu nr "[...]", jako sprawcom niedozwolonej ingerencji, usunięcia z przewodu wentylacyjnego nr 14 dwóch rur centralnego ogrzewania, biegnących z lokalu nr "[...]" do piwnicy przynależnej do lokalu nr "[...]", odgruzowania tego przewodu i jego odbudowania ponad dach budynku.
W wyniku rozpatrzenia odwołania, decyzją z "[...]" r., nr "[...]", Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego (dalej jako: "WINB" "organ odwoławczy") uznał interes prawny skarżącego i uchylił powyższą decyzję PINB, przekazując sprawę organowi I instancji do ponownego rozpatrzenia. WINB uznał, że organ I instancji dopuścił się uchybień dotyczących oceny stanu faktycznego sprawy, skutkujących naruszeniem przepisów k.p.a. oraz ustawy Prawo budowlane. Wyjaśnił, że celem przepisu art. 66 u.p.b. jest nie tylko utrzymanie obiektów budowlanych w należytym stanie technicznym, ale również ich użytkowanie w sposób niezagrażający życiu lub zdrowiu ludzi, bezpieczeństwu mienia lub środowisku. Fundamentalne zatem znaczenie dla możliwości zastosowania przepisu art. 66 ust. 1 pkt 2 u.p.b. ma konstatacja, iż określony obiekt budowlany użytkowany jest w sposób zagrażający życiu lub zdrowiu ludzi, bezpieczeństwu mienia lub środowisku. Podał, że organ I instancji winien należycie wyjaśnić stan faktyczny sprawy w zakresie koniecznym do wydania decyzji na podstawie art. 66 ust. 1 w zw. z ust. 2 u.p.b. lub art. 50-51 u.p.b. W badanym przypadku jest to wykonane pobieżnie oraz brak jest jednoznacznego ustalenia na czym ewentualnie maiłoby polegać zagrożenie dla życia i zdrowia ludzi. Podkreślił, że przepisy art. 66 u.p.b. stosuje się do sytuacji, które są konsekwencją użytkowania obiektu budowlanego, a nie wykonywania robót budowlanych, w szczególności polegających na przebudowie obiektu budowlanego. Stwierdził, że organ I instancji z naruszeniem art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. zebrał i ocenił materiał dowodowy. Zarzucił, że PINB nie ustalił czy zły stan przewodów kominowych znajdujących się w przedmiotowym budynku mieszkalnym wielorodzinnym jest efektem samowolnie wykonanych robót budowlanych, jak twierdzi skarżący, czy też niewłaściwym jego użytkowaniem. Ponadto, nie zostały przeprowadzone oględziny zgodnie z zasadami wyrażonymi w k.p.a., z zapewnieniem czynnego udziału stron w czynnościach kontrolnych. Dopiero niebudzące wątpliwości ustalenia stanu faktycznego i prawnego mogą skutkować wyborem odpowiedniego trybu postępowania (w oparciu o art. 66 lub 50-51 ustawy Prawo budowlane), w sytuacji gdy nieodpowiedni stan techniczny wynika z nieprawidłowego użytkowania lub z wykonanych robót budowlanych. Powyższe ustalenie skutkować będzie również ustaleniem kręgu stron postępowania oraz podmiotów zobowiązanych do wykonania ewentualnych zaleceń. W przypadku samowolnych robót budowlanych będzie to inwestor lub właściciel lokalu.
W sprzeciwie do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie skarżący domagał się uchylenia powyższej decyzji i zasądzenia na jego rzecz kosztów postępowania, w związku z naruszeniem art. 138 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2020 r. poz. 256, dalej jako: "k.p.a.") poprzez jego bezpodstawne zastosowanie. W uzasadnieniu skarżący podnosił takie same argumenty jak w odwołaniu. Dodatkowo skarżący wskazał, że nawet w przypadku uznania, że konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ dla rozstrzygnięcia, to WINB mógł przeprowadzić uzupełnienie dowodów na podstawie art. 136 § 1 k.p.a. Zdaniem skarżącego, zgromadzony materiał dowodowy, w szczególności przedłożone przez niego dowody, pozwalają na przyjęcie, że to właściciele lokalu nr "[...]" są sprawcami samowoli budowlanej, która doprowadziła do niedrożności przewodu wentylacyjnego nr 14. Dlatego WINB powinien na podstawie art. 51 ust. 7 w zw. z art. 51 ust. 1 pkt 2 u.p.b. lub art. 66 ust. 1a u.p.b. zobowiązać właścicieli lokalu nr "[...]" do przywrócenia stanu poprzedniego.
WINB wniósł o oddalenie sprzeciwu, podtrzymując stanowisko wyrażone
w zaskarżonej decyzji. Wskazał, że przeprowadzenie dowodów przez organ II instancji wiązałoby się z naruszeniem zasady dwuinstancyjności postępowania.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje:
Wniesiony sprzeciw zasługuje na uwzględnienie.
Stosownie do art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2019 r. poz. 2167 ze zm..) oraz art. 133 § 1, art. 134 § 1 w zw. z art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2019 r. poz. 2325, powoływanej w skrócie jako: "p.p.s.a."), sąd administracyjny dokonuje kontroli zaskarżonego aktu pod względem zgodności z prawem, nie będąc przy tym związanym zarzutami i wnioskami skargi, na podstawie stanu faktycznego i prawnego istniejącego w dacie jego wydania. Wzruszenie zaskarżonego rozstrzygnięcia może mieć miejsce w sytuacji, gdy przedmiotowa kontrola wykaże naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy lub naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Dodany nowelą z dnia 7 kwietnia 2017 r. art. 64a p.p.s.a. wprowadził instytucję sprzeciwu od decyzji, o której mowa w art. 138 § 2 k.p.a., w miejsce dotychczasowej – składanej na zasadach ogólnych – skargi. Zgodnie z art. 64c § 1 i 2 p.p.s.a. sprzeciw od decyzji wnosi się za pośrednictwem organu, którego decyzja jest przedmiotem sprzeciwu od decyzji, w terminie czternastu dni od dnia doręczenia skarżącemu decyzji. Granice rozpoznania sprawy ze sprzeciwu od decyzji określa przepis art. 64e p.p.s.a., wskazując, że rozpoznając sprzeciw od decyzji, sąd ocenia jedynie istnienie przesłanek do wydania decyzji, o której mowa w art. 138 § 2 k.p.a. Przepis ten stanowi,
w brzmieniu mającym zastosowanie w niniejszej sprawie, że organ odwoławczy może uchylić zaskarżoną decyzję w całości i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji, gdy decyzja ta została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, a konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie. Przekazując sprawę, organ ten powinien wskazać, jakie okoliczności należy wziąć pod uwagę przy ponownym rozpatrzeniu sprawy. W wyroku z 17 kwietnia 2018r., sygn. akt II OSK 1781/17, publ. na stronie orzeczenia.nsa.gov.pl, Naczelny Sąd Administracyjny wyjaśnił, że rozstrzygając na podstawie art. 138 § 2 k.p.a. organ odwoławczy nie rozstrzyga o meritum sprawy, gdyż wydając decyzję kasacyjną wskazuje właśnie na konieczność przeprowadzenia w określonym zakresie lub
w całości postępowania wyjaśniającego, celem poczynienia ustaleń niezbędnych do prawidłowego rozstrzygnięcia sprawy.
W literaturze przedmiotu i orzecznictwie przyjmuje się powszechnie, że decyzja kasacyjna będzie uzasadniona, gdy organ odwoławczy nie dysponuje wystarczającymi ustaleniami faktycznymi, które pozwoliłyby mu na obiektywne rozpatrzenie sprawy. Rozważając celowość zastosowania w sprawie art. 138 § 2 k.p.a., zawsze należy mieć na uwadze, że obowiązkiem organu odwoławczego jest przede wszystkim rozstrzygnąć sprawę co do istoty, co zgodnie z treścią art. 138 § 1 k.p.a. następuje przez wydanie rozstrzygnięcia merytorycznego. Natomiast odstępstwem od tej ogólnej zasady jest wynikające z art. 138 § 2 k.p.a. uprawnienie organu odwoławczego do wydania decyzji kasacyjnej. Rozstrzygnięcie kasacyjne organu odwoławczego powinno mieć wyjątkowy charakter, gdyż zgodnie z ustanowioną w art. 15 k.p.a. zasadą dwuinstancyjności, każda sprawa administracyjna winna podlegać dwukrotnemu merytorycznemu rozstrzygnięciu, przez dwa różne organy administracji publicznej. Skuteczne wniesienie odwołania przenosi na organ II instancji ciężar ponownego rozpoznania
i rozstrzygnięcia sprawy indywidualnej, a postępowanie odwoławcze nie ogranicza się jedynie do kontroli decyzji I instancji. W sytuacji, gdy nie ma przeszkód do ponownego rozpatrzenia sprawy administracyjnej i zakończenia jej merytoryczną decyzją drugoinstancyjną, niedopuszczalne - jako niezgodne z zasadą dwuinstancyjności - jest wydanie decyzji kasacyjnej. W sprzeczności z art. 138 § 2 k.p.a. pozostaje wydanie decyzji kasacyjnej w przypadku, gdy zaskarżona decyzja organu I instancji była dotknięta jedynie błędami natury prawnej.
Mając powyższe na uwadze, Sąd stwierdził, że organ odwoławczy
z naruszeniem art. 7 i art. 15 k.p.a. niewłaściwie rozważył stan faktyczny i prawny sprawy. W konsekwencji podane przez WINB powody uchylenia decyzji i zwrotu sprawy organowi I instancji do ponownego rozpatrzenia nie uzasadniały zastosowania art. 138 § 2 k.p.a. Dostrzec należy, że rozpatrując odwołanie od decyzji organu I instancji, organ odwoławczy nie może wykroczyć poza zakres sprawy rozpatrywanej przez organ
I instancji. Zgodnie bowiem z ustanowioną w art. 15 k.p.a. zasadą dwuinstancyjności, każda sprawa administracyjna winna podlegać dwukrotnemu merytorycznemu rozstrzygnięciu, przez dwa różne organy administracji publicznej. W myśl tego unormowania organ II instancji rozpatruje sprawę na nowo, ale w takich samych granicach, jakie obowiązywały organ I instancji.
W zawiadomieniu o wszczęciu postępowania PINB określił jego przedmiot: "w sprawie stanu technicznego przewodów kominowych w budynku mieszkalnym". Przy czym w sprawie jest oczywiste, że wszczęcie postępowania nastąpiło w związku z pismem skarżącego, który sygnalizował niedrożność przewodu wentylacyjnego w kuchni. Zdaniem skarżącego, niedrożność przewodu wentylacyjnego nr 14 jest spowodowana samowolnie wykonanymi w 1996 r. robotami budowlanymi przez właścicieli lokalu nr "[...]", polegającymi na likwidacji westfalki w tym lokalu i przeprowadzeniu rur centralnego ogrzewania kanałem wentylacyjnym nr 14, w którym przebiegały już wcześniej rury instalacji wodno-kanalizacyjnej. Istnienie rur instalacji wodno-kanalizacyjnej w przewodzie kominowym nr 14 od początku funkcjonowania obiektu potwierdza sam skarżący (np. w piśmie z 16 września 2019 r.). Obecność rur w przewodzie kominowym nr 14 i jego niedrożność potwierdza kontrola PINB z 4 czerwca 2019 r., a także przedłożona ekspertyza, co jest zbieżne z twierdzeniami skarżącego. W związku z tym, nie jest konieczne przeprowadzanie ponownych oględzin przewodów kominowych. Same oględziny nie dadzą odpowiedzi na stawiane przez WINB pytanie, czy zły stan przewodów kominowych jest efektem samowolnie wykonanych robót budowlanych, czy też niewłaściwego ich użytkowania. W rozpatrywanym przypadku organ I instancji nie negował samowoli budowlanej akcentowanej przez skarżącego, ale uwzględnił ustalenia ekspertyzy. Autor ekspertyzy ocenił, że kanał kominowy nr 14 jako wentylacyjny od początku nie był prawidłowo wykonany i nie spełniał swojej roli. Załączone do akt zdjęcia potwierdzają tezy biegłego zawarte w piśmie z 30 grudnia 2019 r., że zarówno kanał nr 14 w kominie nr 1 jak i kanał nr 1 w kominie nr 2 nie są to kanały wentylacyjne, a kanały instalacyjne. Są one rozkute na poddaszu (przebita jest przez ściankę rura kanalizacyjna) i niezabudowane w piwnicy, na czas odbioru budynku na poziomie mieszkań otrzymały kratki wentylacyjne. Wspólne podłączenie mieszkań nr "[...]"nigdy nie było wykonane zgodnie ze sztuką budowlaną. Jednocześnie ustalono, że w kominie nr 1 znajdują się wolne kanały, które mogą zapewnić wentylację mieszkań nr "[...]". Powyższe okoliczności uwzględnił organ I instancji, wydając decyzję w trybie art. 66 ust. 1 pkt 2 u.p.b. W tych okolicznościach rolą organu odwoławczego było zweryfikowanie stanowiska organu I instancji i dokonanie oceny, czy ujawniona wadliwość obiektu istniejąca od początku funkcjonowania obiektu, uniemożliwiająca od początku prawidłowe funkcjonowanie wentylacji w kuchni skarżącego i w innych lokalach mieszkalnych przedmiotowego budynku wielorodzinnego, uzasadniała wydanie nakazów określonych w decyzji organu I instancji w celu doprowadzenia obiektu do należytego stanu technicznego i usunięcia zagrożenia życia lub zdrowia mieszkańców. Powszechnie wiadomym i oczywistym jest, że brak prawidłowej wentylacji pomieszczeń może zagrażać życiu lub zdrowiu ludzi.
W źle wentylowanych pomieszczeniach może dojść do niedoboru tlenu, mogą rozwijać się grzyby, które mogą prowadzić do rozstroju zdrowia. Zgodnie z § 51 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz.U. z 2019 r. poz. 1065) budynek i pomieszczenia powinny mieć zapewnioną wentylację lub klimatyzację, stosownie do ich przeznaczenia. W związku z tym niezrozumiały jest zarzut postawiony przez WINB organowi I instancji, że ten nie ustalił, na czym miałoby polegać zagrożenie dla życia lub zdrowia ludzi.
Podkreślić należy, że organ I instancji orzekał w trybie art. 66 u.p.b i dlatego
organ odwoławczy powinien ocenić, czy w sprawie istnieją podstawy do zastosowania właśnie tego artykułu. Od takiej oceny organ się uchylił mimo wystarczającego w tym względzie materiału dowodowego. W orzecznictwie sądów administracyjnych przyjmuje się, że postępowanie prowadzone na podstawie art. 66 Prawa budowlanego oraz postępowanie prowadzone na podstawie art. 51 tej ustawy stanowią odrębne tryby postępowania. Wskazane przepisy zawierają odmienne przesłanki wydawania decyzji
i znajdują zastosowanie w odmiennych stanach faktycznych. Przepis art. 66 Prawa budowlanego znajduje się w rozdziale 6 tej ustawy zatytułowanym "Utrzymanie obiektów budowlanych" i służy usunięciu nieprawidłowości, które powstały podczas użytkowania obiektu budowlanego. Nałożenie obowiązków z art. 66 ust. 1 Prawa budowlanego jest konsekwencją niezastosowania się do obowiązków utrzymania obiektu we właściwym stanie technicznym i estetycznym wynikających z art. 61 pkt 1 tej ustawy. Przepis art. 66 Prawa budowlanego nie może być wykorzystywany do usunięcia dokonanych przez inwestora odstępstw od udzielonego pozwolenia na budowę jak i do likwidacji samowoli budowlanej popełnionej w istniejącym obiekcie budowlanym (por. wyrok NSA z dnia 14 lutego 2010 r., sygn. akt II OSK 1424/08 oraz
z 4 marca 2020 r., sygn. akt II OSK 1607/18, publ. na stronie orzeczenia.nsa.gov.pl). Rozważania te odnoszą się do konkretnych stanów faktycznych. Należy uwzględnić natomiast, że art. 66 u.p.b. może mieć zastosowanie nie tylko do nieprawidłowości obiektu powstałych w toku użytkowania obiektu, ale też do nieprawidłowości obiektu wykrytych w toku użytkowania obiektu budowlanego. Zwrócił na to uwagę NSA
w uzasadnieniu uchwały z 3 października 2016 r., sygn. II OPS 1/16 (publ. na stronie orzeczenia.nsa.gov.pl). NSA w uchwale tej wyjaśnił, że przyjęcie dopuszczalności zastosowania art. 50 ust. 1 pkt 2 lub pkt 4 in fine oraz art. 51 ust. 7 w zw. z art. 50 ust. 1 pkt 2 lub pkt 4 in fine Prawa budowlanego do robót budowlanych i obiektów budowlanych, których realizacja nie wymaga ani uzyskania pozwolenia na budowę, ani nie jest objęta obowiązkiem zgłoszenia, nie wyłącza możliwości zastosowania do stwierdzonych nieprawidłowości w trakcie użytkowania obiektów budowlanych art. 66 i n. Prawa budowlanego.
Mając powyższe na uwadze, zaskarżona decyzja podlegała uchyleniu w całości, na podstawie art. 151a § 1 p.p.s.a.
Sąd rozpatrzył sprzeciw na posiedzeniu niejawnym zgodnie z art. 64d § 1 p.p.s.a.
O kosztach postępowania rozstrzygnięto na podstawie art. 200 p.p.s.a., uwzględniając wysokość: uiszczonego wpisu od sprzeciwu (100 zł).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło