II SA/Ol 606/13

Dnia 27 sierpnia 2013 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia NSA Janina Kosowska (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Alicja Jaszczak-Sikora Sędzia WSA Katarzyna Matczak Protokolant specjalista Wojciech Grabowski po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 sierpnia 2013 roku sprawy ze skargi Spółki A na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia "[...]" nr "[...]" w przedmiocie niedopuszczalności odwołania w sprawie nadpłaty za wydobytą kopalinę 1. uchyla zaskarżone postanowienie, 2. stwierdza, że zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu, 3. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżącej Spółki Akcyjnej kwotę 357,- zł (trzysta pięćdziesiąt siedem) tytułem kosztów postępowania sądowego. Z przekazanych Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Olsztynie akt administracyjnych sprawy wynika, że w dniu 31 stycznia 2013r. Spółka A (dalej zwana Spółką) przedłożyła w Urzędzie Gminy S. informację dotyczącą opłaty za wydobytą kopalinę ze złóż "[...]" w II półroczu 2012 roku wraz z potwierdzeniem dokonanych przelewów. Pismem z dnia "[...]" Wójt Gminy S. – powołując art. 72 § 1 pkt 1 i art. 73 § 1 pkt 1 ustawy Ordynacja podatkowa w zw. z art. 142 ust. 1 ustawy Prawo geologiczne i górnicze - poinformował Spółkę, że uiszczona przez nią opłata eksploatacyjna została zwrócona na konto Spółki jako nienależnie wpłacona. Wyjaśnił przy tym, że aktualnie prowadzone są czynności wyjaśniające dotyczące legalności działań Spółki na terenie miejscowości "[...]" i do czasu ich zakończenia dokonana opłata uznawana jest za nienależną, a zatem podlega zwrotowi. Natomiast w dniu "[...]", powołując się na przepis art. 213 §3 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa, wójt gminy uzupełnił wskazane pismo z dnia "[...]", o pouczenie o prawie do odwołania do organu II instancji od rozstrzygnięcia zawartego we wskazanym piśmie jako decyzji. Spółka od wskazanego pisma (decyzji) wniosła odwołanie podkreślając, że jest to decyzja, jednak brak było jakichkolwiek podstaw do jej wydania i zwrotu nadpłaty za wydobytą kopalinę wobec posiadania przez Spółkę niezbędnych uprawnień do wydobywania kopaliny ze złoża w "[...]". Po rozpatrzeniu odwołania Spółki, postanowieniem z dnia "[...]" Samorządowe Kolegium Odwoławcze – powołując art. 134 Kodeksu postępowania administracyjnego - stwierdziło niedopuszczalność odwołania. W uzasadnieniu tego rozstrzygnięcia wskazano na okoliczność braku przedmiotu zaskarżenia. Podniesiono, że pismo organu I instancji nie zawiera jednego z wymaganych elementów konstytutywnych decyzji (tzw. minimum administracyjnego), to jest rozstrzygnięcia, wobec czego nie może być w ogóle uznane za decyzję administracyjną. Wywiedziono, że pismo to ma charakter informacyjny i jako pierwsza czynność organu w sprawie, o której dowiedziała się strona, może być zakwalifikowane jedynie jako zawiadomienie o wszczęciu z urzędu postępowania w sprawie stwierdzenia nadpłaty uiszczonej opłaty. W skardze na powyższe postanowienie do tutejszego Sądu - Spółka zarzuciła organowi odwoławczemu naruszenie art. 104, art. 107 § 1 oraz art. 134 Kodeksu postępowania administracyjnego. Z tych też powodów wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia oraz zasądzenie kosztów postępowania. W uzasadnieniu skargi Spółka podniosła, że pismo organu I instancji, choć nie jest zatytułowane jako "decyzja" i nie ma formy zwyczajowo przyjętej dla tego rodzaju rozstrzygnięć, jest decyzją w rozumieniu przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego. Podkreśliła, że sprawa określenia wysokości nadpłaty opłaty eksploatacyjnej i jej zwrotu podlega rozstrzygnięciu w drodze decyzji administracyjnej. Zaskarżone pismo organu I instancji zawierało zaś rozstrzygnięcie o zwrocie tej opłaty jako nienależnie wpłaconej. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie uznając ją za bezzasadną. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył co następuje: Skarga jest zasadna. Stosownie do art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) oraz art. 134 § 1 w zw. z art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz. U. z 2012r., poz. 270 ze zm.), sąd administracyjny dokonuje kontroli zaskarżonego aktu pod względem zgodności z prawem, nie będąc przy tym związanym zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Wzruszenie zaskarżonego rozstrzygnięcia następuje między innymi w razie, gdy przedmiotowa kontrola wykaże naruszenie przepisów postępowania w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy. Z taką zaś sytuacją mamy do czynienia w niniejszej sprawie, w której przedmiotem skargi jest postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia "[...]", nr "[...]", stwierdzające niedopuszczalność odwołania. Podstawę prawną podjęcia tego postanowienia stanowił art. 134 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity Dz. U. z 2013r., poz. 267 – dalej jako k.p.a.), w świetle którego, organ odwoławczy stwierdza w drodze postanowienia niedopuszczalność odwołania, a postanowienie w tej sprawie jest ostateczne. W ocenie organu odwoławczego, w niniejszej sprawie zachodzi przesłanka niedopuszczalności odwołania z uwagi na brak przedmiotu zaskarżenia, to jest decyzji administracyjnej, za którą nie może być uznane zaskarżone przez Spółkę pismo organu I instancji. Z takim poglądem organu odwoławczego nie sposób się zgodzić. Zgodnie z art. 142 ust. 1 ustawy z dnia 9 czerwca 2011r. Prawo geologiczne i górnicze (Dz. U. nr 163, poz. 981 ze zm.), do opłaty eksploatacyjnej stosuje się odpowiednio przepisy ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa (tekst jednolity Dz. U. z 2012r., poz. 749 ze zm. – dalej jako o.p.) dotyczące zobowiązań podatkowych, a więc przepisy zawarte w Dziale III tej ustawy. W świetle zaś tych przepisów, nienależnie zapłacona opłata eksploatacyjna stanowi nadpłatę (art. 72 § 1 pkt 1 o.p.), której wysokość określa organ w drodze decyzji administracyjnej (art. 74a w zw. z art. 77 § 1 pkt 2 o.p.). Skoro istnieje podstawa prawna do wydania w niniejszej sprawie decyzji administracyjnej, a wójt gminy wydał w tej sprawie pismo, z późniejszym uzupełnieniem, że jest to decyzja od której służy odwołanie, zawarł rozstrzygnięcie o zwrocie nadpłaty oraz uzasadnienie, czyli zamieścił podstawowe elementy decyzji administracyjnej, to za błędne należy uznać zaskarżone rozstrzygnięcie organu odwoławczego o niedopuszczalności odwołania (do porównania wyrok WSA w Krakowie z 22 lutego 2008r., sygn. akt I SA/Kr 89/07 oraz wyrok WSA w Białymstoku z 13 marca 2012r., sygn. akt II SA/Bk 726/11 – dostępne pod adresem www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Wbrew bowiem twierdzeniom organu odwoławczego wskazać należy, że pismo organu I instancji, zawierające rozstrzygnięcie w części oznaczonej jako "Uzasadnienie", w którym organ I instancji w sposób władczy i jednostronny stwierdza, że "dokonana opłata uznawana jest za nienależną, a zatem podlega zwrotowi" oraz posiada podstawowe pozostałe elementy decyzji - jest takim aktem administracyjnym. W tych okolicznościach za niezrozumiałe uznać należy stanowisko organu odwoławczego, że jest to pismo, które winno być uznane za zawiadomienie o wszczęciu z urzędu postępowania w sprawie stwierdzenia nadpłaty uiszczonej opłaty. W zawiadomieniu takim nie zamieszcza się przecież rozstrzygnięcia sprawy. Wydanie zaś w niniejszej sprawie decyzji przez organ I instancji bez uprzedniego zawiadomienia o wszczęciu postępowania w sprawie jak też kwestia prawidłowości postępowania przed organem I instancji i jego właściwości powinna być przedmiotem oceny organu odwoławczego przy ponownym rozpatrzeniu sprawy. Mając powyższe na uwadze, na mocy art. 145 § 1 pkt 1 lit. "c" ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczono jak w sentencji. Rozstrzygnięcie w kwestii wykonalności zaskarżonego aktu podjęto stosownie do art. 152 powołanej ustawy. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 cytowanej ustawy.