II SA/Ol 610/18

Starszy referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Olsztynie Agnieszka Bińczyk po rozpoznaniu w dniu 4 października 2018 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku M. K. o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi M. K. na postanowienie "[...]" Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia "[...]" nr "[...]" w przedmiocie wykonania zastępczego rozbiórki budynku postanawia przyznać skarżącemu prawo pomocy w zakresie całkowitym, obejmujące zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. We wniosku, zawartym w skardze, M. K., powołując się na brak pieniędzy, wniósł o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. Odpowiadając na wezwanie do złożenia wypełnionego urzędowego formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej, skarżący przedłożył wniosek z dnia 28 września 2018 r., w którym podtrzymując dotychczasowe żądanie, wskazał, że jest zarejestrowany w urzędzie pracy jako osoba bezrobotna i korzysta z pomocy społecznej. Zgodnie z oświadczeniem o stanie rodzinnym, majątku i dochodach prowadzi sam gospodarstwo domowe. Nie posiada ani żadnych nieruchomości, zasobów pieniężnych i przedmiotów wartościowych ani żadnego dochodu. W rubryce nr 11 wpisał: "nie mam". W oparciu o akta niniejszej sprawy wskazać należy, że skarga dotyczy wykonania zastępczego obowiązku rozbiórki budynku, ciążącego na skarżącym jako jego właścicielu. Z akt administracyjnych wynika, że skarżący - obecny właściciel tego budynku nie posiada środków finansowych ani zdolności kredytowej na wykonanie takich robót, dlatego też organ nie rozważał w pierwszej kolejności zastosowania grzywny w celu przymuszenia, a ponadto wystąpił o zabezpieczenie środków finansowych na wykonanie zstępcze rozbiórki z rezerwy budżetowej z uwagi na konieczność jej realizacji w celu usunięcia zagrożenia dla zdrowia i mienia osób przebywających blisko tego budynku (postanowienie organu I instancji, k. 129) i przewidywane trudności z pozyskaniem środków pieniężnych na ten cel od skarżącego. W budynku tym mieszkał skarżący "[...]" (pismo organu I instancji, k. 120). W dniu "[...]" przeprowadzono rozbiórkę przedmiotowego budynku (protokół, k. 146). W piśmie z dnia "[...]" (data wpływu do organu, k. 147) skarżący stwierdził, że nie posiada żadnych pieniędzy na pokrycie kosztów rozbiórki budynku. Dodał: "Nie mam nawet żadnych środków na życie. Mieszkałem w domu "[...]", a teraz zostałem sam, "[...]". Poszedłem o pomoc do ośrodka pomocy społecznej, żeby mi dali jakąś pomoc finansową na zakup żywności, środków do życia." W skardze (k. 2 akt sądowych) skarżący powtórzył, że "[...]", zniszczono jego majątek, a jego "samego zostawili z tym wszystkim". W odpowiedzi na skargę (k. 3 akt sądowych), organ odwoławczy powtórzył natomiast, że "[z] uwagi na bardzo trudną sytuację materialną Zobowiązanego" nie było zasadności nałożenia grzywny w celu przymuszenia, zaś środki finansowe na wykonanie zstępcze rozbiórki zostały zabezpieczone z rezerwy budżetowej. W świetle powyższego zważyć należy, co następuje: Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 1 w związku z art. 245 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r., poz. 1302), zwanej dalej w skrócie p.p.s.a., zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata, czyli przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, następuje jeśli osoba fizyczna wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Okoliczności niniejszej sprawy przemawiają za uznaniem, że skarżący - w aktualnej sytuacji życiowej - nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Zauważyć należy, że wskazania organów potwierdzają bardzo trudną sytuację materialną skarżącego. Dodatkowo na skutek opisanych wyżej zdarzeń skarżący pozostał sam, a brak "środków na życie" zmusił go do wystąpienia o pomoc społeczną, z której jak oświadczył w formularzu wniosku obecnie korzysta. W tych okolicznościach, nie można przyjąć, że dysponując środkami pozyskiwanymi jedynie z ośrodka pomocy społecznej, skarżący jest w stanie zabezpieczyć środki pieniężne na pokrycie kosztów postępowania sądowego bez uszczerbku koniecznego dla siebie utrzymania. Dodać należy, że skarżący nie wykazał wprawdzie żadnego majątku, co jak przyjąć należy jest konsekwencją przekonania o jego zniszczeniu wraz z rozbiórką budynku, lecz pozostaje on nadal właścicielem nieruchomości gruntowej, na której budynek ten był zlokalizowany. Okoliczność ta nie pozbawia zasadności wniosku skarżącego - nieruchomość ta stanowi jedyny składnik jego majątku, a w aktualnej sytuacji nie można przyjąć, że dzięki jej wykorzystaniu możliwe jest szybkie pozyskanie środków pieniężnych, które mogłyby posłużyć do sfinansowania kosztów postępowania sądowego. Mając zatem na uwadze powyższe, stwierdzić należy, że aktualna sytuacja życiowa skarżącego uzasadnia zarówno zwolnienie go od kosztów sądowych, jak i ustanowienie dla niego adwokata. W świetle powyższego, na podstawie art. 258 § 2 pkt 7 w związku z art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a., należało orzec jak w sentencji.