II SA/Ol 611/04

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Sędzia WSA Asesor WSA Protokolant Alicja Jaszczak - Sikora Marzenna Glabas (spr.) Irena Szczepkowska Urszula Wojciechowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 lutego 2005 r. sprawy ze skargi D. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia "[...]" r. nr "[...]" w przedmiocie dodatku do zasiłku rodzinnego: I oddala skargę, II przyznaje adwokatowi H. K. wynagrodzenie w kwocie 240 zł (dwieście czterdzieści złotych) tytułem nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu, którą to kwotę wypłacić z kasy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie Decyzją wydaną w dniu 9 lipca 2004 r. "[...]" z upoważnienia Prezydenta E., Kierownik Samodzielnego Referatu Świadczeń Rodzinnych Urzędu Miasta w E., powołując się na art. 60 ust 2 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. Nr 228, póz. 2255 ze zm.), odmówił D. S. przyznania dodatków do zasiłków rodzinnych z tytułu samotnego wychowywania dzieci wobec ustalenia, iż strona nie otrzymywała na dzieci świadczenia z funduszu alimentacyjnego. Podnosząc w odwołaniu, iż egzekucja alimentów okazała się bezskuteczna, wnioskodawczyni wyraziła przekonanie, iż zachodzą wszelkie przesłanki przyznania świadczeń. Decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego w O. z dnia 19 sierpnia 2004 r. "[...]" zaskarżona decyzja została utrzymana w mocy. W uzasadnieniu organ II instancji wskazał, iż zgodnie z art. 12 ust l, 3 i 4 w/w ustawy, dodatek z tytułu samotnego wychowywania dziecka przysługuje matce lub ojcu, opiekunowi faktycznemu dziecka albo opiekunowi prawnemu dziecka, w kwocie 170 zł miesięcznie na dziecko lub 250 zł w sytuacji, kiedy dziecko to legitymuje się orzeczeniem o niepełnosprawności lub znacznym stopniu niepełnosprawności. Samotne wychowanie dziecka w rozumieniu ustawy oznacza wychowanie dziecka przez pannę, kawalera, osobę pozostającą w separacji, orzeczonej prawomocnym wyrokiem sądu, osobę rozwiedzioną, wdowę lub wdowca, jeżeli wspólnie nie wychowuje dziecka z ojcem lub matką dziecka (art. 3 pkt 17 ustawy). Osoba pozostająca w związku małżeńskim otrzymująca do dnia wejścia w życie ustawy o świadczeniach rodzinnych świadczenie z funduszu alimentacyjnego nabywa prawo do dodatku z tytułu samotnego wychowywania dziecka przez okres jednego roku jeżeli spełnia określone w ustawie warunki (art. 60 ust. 2 ustawy). Wynika więc z tego, iż osobie pozostającej w związku małżeńskim przysługuje dodatek jeżeli do l maja 2004 r. otrzymywała świadczenie z funduszu alimentacyjnego. W niniejszej sprawie nie może budzić wątpliwości, iż odwołująca się pozostaje w związku małżeńskim, a sprawa z jej powództwa o separację nie została zakończona. Ponadto kwoty alimentów są egzekwowane przez komornika sądowego w ramach postępowania egzekucyjnego. W takim wypadku norma art. 60 ust 2 ustawy nie może mieć zastosowania, a zatem organ pierwszej instancji słusznie odmówił przyznania dodatku do zasiłku rodzinnego. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie D. S. zażądała uchylenia decyzji wydanych w obu instancjach oraz przyznania dodatków do zasiłków rodzinnych. Zarzuciła, iż "nikt nie dokonał zapłaty z (...) funduszu alimentacyjnego" a "argument o separacji nigdy nie może dotyczyć dzieci". W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji. Skarżąca złożyła w sądzie odpis wyroku orzekającego jej separację z mężem, który uprawomocnił się z dniem 11 listopada 2004 r., a następnie wniosek o zasądzenie na rzecz jej dzieci świadczeń z funduszu alimentacyjnego wraz z odsetkami, począwszy od 6 stycznia 1999 r. Na rozprawie przez Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Olsztynie pełnomocnik skarżącej wyraził przekonanie, iż wyrok orzekający separację daje podstawę do wypłaty świadczenia z mocy przepisów ustawy o świadczeniach rodzinnych, wskazał, iż skarżąca znajduje się w wyjątkowo trudnej sytuacji życiowej i powinna otrzymać dodatek z uwagi na zasady współżycia społecznego oraz cofnął wniosek o przyznanie świadczeń z funduszu alimentacyjnego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje: Mając na uwadze treść wystąpień skarżącej wyjaśnić należy w pierwszej kolejności, iż na skutek zaskarżenia decyzji sąd administracyjny nie przejmuje sprawy administracyjnej do końcowego jej załatwienia, a jedynie kontroluje zaskarżoną decyzję w aspekcie jej zgodności z prawem i może j ą wzruszyć wyłącznie wówczas, gdy narusza ona przepisy prawa materialnego lub postępowania w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy (art. 3 § l w zw. z art. 145 § l ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz. U. Nr 153, póz. 1270 ze zm./). Przy ocenie legalność zaskarżonej decyzji pod uwagę brany jest stan faktyczny i prawny istniejące w dniu jej wydania. Wpływu na tą ocenę nie mają okoliczności zaistniałe po wydaniu decyzji. Tak w postępowaniu administracyjnym, jak i sądowo- administracyjnym bezspornym było to, iż w dniu 19 sierpnia 2004 r. D. S. pozostawała w związku małżeński, nie pozostawała natomiast w separacji orzeczonej prawomocnym wyrokiem sądu, jak również to, że nie otrzymywała na dzieci świadczeń z funduszu alimentacyjnego. W takim stanie rzeczy wydanie decyzji o przyznaniu jej dodatku (do zasiłku rodzinnego) z tytułu samotnego wychowywania dziecka nie było możliwe. Niezbędnym warunkiem przyznania tego świadczenia osobie pozostającej w związku małżeńskim było bowiem pozostawanie przez nią w separacji orzeczonej prawomocnym wyrokiem (art. 12 ust l w związku z art. 3 pkt 17 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych /Dz. U. Nr 228, póz. 2255 ze zm./), bądź też otrzymywanie przez nią na dzieci do dnia l maja 2004 r. świadczenia z funduszu alimentacyjnego (art. 60 ust. 2 w/w ustawy). Uwagę skarżącej należy zwróć na fakt, iż wyrok orzekający separację stał się prawomocny dopiero po wydaniu zaskarżonej decyzji, z zatem okoliczność ta pozostaje bez wpływu na ocenę prawa do dodatku do zasiłku rodzinnego za okres objęty zaskarżoną decyzją. Kwestia zaś prawa do świadczeń z funduszu alimentacyjnego za okres przed l maja 2004r. nie podlega ocenie ani organu rozpoznającego wniosek o zasiłek rodzinny i dodatki do tego zasiłku, ani sądu administracyjnego rozpoznającego skargi na decyzje w tym przedmiocie. Właściwym do rozpatrzenia wniosku o świadczenia z funduszu alimentacyjnego jest Zakład Ubezpieczeń Społecznych. Sama trudna sytuacja życiowa wnioskodawczyni i jej dzieci nie mogła mieć znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy. Wbrew zapatrywaniu pełnomocnika skarżącej, ani organy administracji, ani sąd administracyjny nie orzekają w oparciu o zasady współżycia społecznego, o ile nie zawiera ich treść konkretnej normy prawa materialnego. Wobec braku, w tym stanie rzeczy, podstaw do kwestionowania zgodności zaskarżonej decyzji z prawem, należało skargę jako nieuzasadnioną oddalić na podstawie art. 151 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.