II SA/Ol 614/05

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Sędzia WSA Asesor WSA Protokolant Adam Matuszak Tadeusz Lipiński (spr.) Bogusław Jażdżyk Urszula Wojciechowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 października 2005 r. sprawy ze skargi L. C. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia "[...]" r. nr "[...]" w przedmiocie umorzenia postępowania I) uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję organu I instancji, II) orzeka, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku, III) zasądza od Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz L. C. kwotę 500,- (pięćset) zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. II SA/Ol 614/05 UZASADNIENIE Decyzją z dnia l marca 2005 roku w sprawie "[...]" Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. umorzył postępowanie w sprawie wykonania otworu okiennego w zabytkowym budynku w R. przy ulicy "[...]". W uzasadnieniu decyzji inspektor wskazał, że otwór okienny w ścianie zachodniej budynku nie powstał w wyniku samowoli budowlanej M. i P. W. podczas adaptacji i zmiany sposobu użytkowania obiektu ponieważ istniał on już przed przystąpieniem do tych robót. Na powyższe wskazują inwentaryzacja spichlerza z 1998 roku, projekt adaptacji i zmiany sposobu użytkowania części budynku oraz projekt budowlany docieplenia ściany szczytowej budynku z 2003roku, gdyż na każdym z tych dokumentów zaznaczony jest otwór okienny jako istniejący. Z powyższą decyzją nie zgodził się L. C., w odwołaniu wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i przywrócenie stanu poprzedniego poprzez zlikwidowanie samowolnie wykonanego otworu okiennego w ścianie szczytowej budynku. W motywach odwołania skarżący wskazywał, że od jego pisma wszczynającego postępowanie w sprawie do wydania decyzji upłynęło 14 miesięcy, uniemożliwiono mu także czynny udział w postępowaniu gdyż we właściwym terminie nie został on zawiadomiony o przeprowadzonej wizji lokalnej. W ocenie skarżącego dokumentów, na które powołuje się organ nie można uznać za wiarygodne, bo sporządziła je jedna i ta sama osoba pracująca na zlecenie państwa W., projekt adaptacji i zmiany sposobu użytkowania budynku nie znajduje się w aktach sprawy, nadto zeznania P. W. i pismo M. W. do konserwatora zabytków zaprzeczają istnieniu okna przed 2003 rokiem. Nadto skarżący zauważa, że plan sytuacyjny "inwentaryzacji spichlerza" zasadniczo różni się od dokumentu wydanego w 1999 roku przez starostwo powiatowe co wskazuje na to, iż samowola budowlana nie ograniczyła się do wykonania otworu okiennego. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją wydaną w dniu 6 czerwca 2005 roku w sprawie "[...]" utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy. Organ wskazał, że z akt sprawy wynika, iż inwestorzy w oparciu o ostateczną decyzję udzielającą pozwolenia na zmianę sposobu użytkowania części budynku usługowego odtworzyli zabudowany wcześniej istniejący otwór okienny. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego powołał się także na pismo Wojewody, który stwierdził, iż nie znajduje podstaw do wszczęcia z urzędu postępowania w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji o pozwoleniu na zmianę sposobu użytkowania budynku. W skardze skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego L. C. wniósł o uchylenie decyzji organów obu instancji oraz nakazanie zlikwidowania samowolnie wykonanego otworu okiennego w ścianie szczytowej budynku od granicy z działką o numerze 189/3. L. C. zarzucił organom naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy poprzez nieuwzględnienie części materiału dowodowego, zaś organ administracji rozpatrując materiał dowodowy nie może pominąć żadnego dowodu, może najwyżej odmówić mu wiarygodności uzasadniając to. W odpowiedzi na skargę Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o jej oddalenie podtrzymując dotychczasową argumentację i podkreślając to, że w obiegu prawnym pozostaje ostateczna decyzja Starosty K. udzielająca M. i P. W. pozwolenia na zmianę części budynku usługowego na lokal mieszkalny i inwestorzy sporny otwór okienny wykonali zgodnie z tą decyzją. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skardze co do zasady nie można odmówić słuszności choć rzeczą oczywistą jest to, że sąd administracyjny sprawujący kontrolę administracji publicznej, kontrolę zgodności z prawem wydawanych decyzji nie mógł nakazać zlikwidowania otworu okiennego czego domagał się w skardze L. C. Wydaje się zresztą, że skarżący doskonale zdawał sobie z tego sprawę, bo świadczą o tym pozostałe argumenty zawarte w skardze. Już na wstępie niniejszych rozważań z całą stanowczością podkreślić należy, że sąd w żadnym stopniu nie przesądza treści przyszłego rozstrzygnięcia tej sprawy przez organy administracji, ale jedna rzecz jest pewna i pozostaje poza wszelką dyskusją mianowicie przed wydaniem decyzji organ najpierw zobowiązany jest do zgromadzenia całości materiału dowodowego a następnie do odniesienia się w uzasadnieniu decyzji także do całości tego materiału a nie tylko do jego części zwłaszcza w sytuacji gdy ta część dowodów może pozostawać w sprzeczności z pozostałymi dowodami. Naczelny Sąd Administracyjny wiele razy w swych orzeczeniach podkreślał, że obowiązkiem organu administracji wynikającym z zawartej w art. 7 kodeksu postępowania administracyjnego zasady prawdy obiektywnej jest dokładne wyjaśnienie stanu faktycznego sprawy, nadto z art. 77 kodeksu wynika obowiązek organu administracji zgromadzenia całego materiału dowodowego koniecznego do rozstrzygnięcia sprawy czego następstwem jest konieczność ustosunkowania się do wszystkich dowodów zebranych w sprawie. Trafnie organ wskazuje na to, że z projektu adaptacji budynku, projektu budowlanego i inwentaryzacji spichlerza wynika, że otwór okienny istniał wcześniej to jest przed przystąpieniem do prac związanych z adaptacją i zmianą sposobu użytkowania części budynku. Nie można było jednak w ogóle nie dostrzec argumentów podnoszonych przez skarżącego, że wszystkie te dokumenty zostały wykonane lub potwierdzone za zgodność przez tę samą osobę. Wydaje się, że w niniejszej sprawie organ I instancji ciężar prowadzenia postępowania przerzucił na osoby zainteresowane rozstrzygnięciem sprawy zdejmując z siebie ten obowiązek. Przecież nic nie stało na przeszkodzie temu aby ustalić czy istnieją jakiekolwiek plany spichlerza lub jego inwentaryzacja wykonane przed 2000 rokiem przez inną osobę niż M. C. wobec, którego skarżący wysuwa zarzuty, a gdyby takich planów nie było to rzeczywiście nie wydaje się zasadne aby to właśnie osoba potwierdzała zgodność kserokopii z inwentaryzacją spichlerza znajdującą się w archiwum Wojewódzkiego Urzędu Ochrony Zabytków. Wszystkie te uwagi czynione są w kontekście zarzutów wysuwanych przez skarżącego także tych dotyczących rozbieżności w planie sytuacyjnym miasta R., rozbieżności uzależnionych w ocenie skarżącego od tego przez kogo i kiedy przedkładany był plan. Obecnie rzeczą zupełnie niezrozumiałą jest to na jakiej podstawie architekt już w roku 1996 wiedział o istnieniu otworu okiennego w ścianie szczytowej budynku skoro P. W. będąc przesłuchiwanym przez policję podał, iż zarys otworu okiennego odkrył w czasie wykonywania remontu wewnątrz budynku w 2000 roku. Nie można pominąć też pisma M. W. z dnia 17 września 2003 roku skierowanego do Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków kiedy to inwestorka wyraźnie wskazywała, że ściana zachodnia, ściana która ma być docieplona nie posiada otworów. Mało przekonujące jest stwierdzenie zawarte w protokole z wizji lokalnej, że określenie o braku otworów okiennych dotyczyło w rzeczywistości tylko części ściany, bo przecież została ona otynkowana w całości a ocieplona od wysokości około 1,5 m w górę to jest powyżej okapu z dachówek, co potwierdził na rozprawie w dniu 27 października 2005 roku skarżący. W aktach administracyjnych niniejszej sprawy brak jest decyzji z dnia 11 kwietnia 2003 roku udzielającej pozwolenia na zmianę sposobu użytkowania części budynku usługowego na lokal mieszkalny, jednak z dołączonego do akt projektu adaptacji zmiany sposobu użytkowania części budynku usługowego na cele mieszkalne w sposób jasny i oczywisty wynika, że projekt nie przewidywał zmian rozmieszczenia istniejących wejść do budynku oraz okien. W tej sytuacji gdy rzeczą w zasadzie pewną jest, że decyzja o zmianie sposobu użytkowania części budynku zezwalała jedynie na zachowanie dotychczasowych otworów okiennych. Dlatego też w ocenie sądu istnienie ostatecznej decyzji o zezwoleniu na zmianę sposobu użytkowania części budynku nie może zwalniać organów nadzoru budowlanego od ustalenia tego kiedy w rzeczywistości przedmiotowy otwór okienny został wykonany, bo przecież jeżeli organ podzieliłby twierdzenia skarżącego to należałoby stwierdzić, iż okno w ścianie zachodniej budynku wykonane zostało dopiero po uzyskaniu pozwolenia na zmianę sposobu użytkowania obiektu. Wyjaśnienie wszystkich podnoszonych okoliczności oraz całościowe i kompletne odniesienie się do zgromadzonego materiału dowodowego z pewnością nie będzie rzeczą, trudną zwłaszcza, że pomocne w tej mierze mogą być wnioski zgłoszone przez skarżącego w tym te na rozprawie (przed sądem administracyjnym co do zasady nie jest możliwe prowadzenie postępowania dowodowego) dotyczące przesłuchania osób mogących dokładnie wyjaśnić wszystkie aspekty sprawy. Dlatego też biorąc powyższe pod uwagę wobec naruszenia przepisów postępowania mogących mieć istotny wpływ na wynik sprawy sąd na podstawie art. 145 § l pkt l lit. c Ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U Nr 153, poz. 1270 ze zmianami) uchylił zaskarżoną decyzję i decyzję ją poprzedzającą. Z mocy art. 152 P.p.s.a. orzeczono, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku. Na podstawie art.200 P.p.s.a. zasądzono od Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz L. C. kwotę 500 złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.