II SA/Ol 620/14

Dnia 23 września 2014 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Tadeusz Lipiński (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Ewa Osipuk Sędzia WSA Katarzyna Matczak Protokolant Referent-Stażysta Marta Kudła po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 23 września 2014 roku sprawy ze skargi D. P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia "[...]", nr "[...]" w przedmiocie zasiłku celowego I. oddala skargę; II. przyznaje adwokatowi M. K. od Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie kwotę 240 zł (dwieście czterdzieści złotych) powiększoną o należny podatek VAT, tytułem nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu. Z przekazanych Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Olsztynie administracyjnych akt sprawy wynika, że w dniu 17 lutego 2014 r. do Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej wpłynął wniosek D. P. o przyznanie mu zasiłku celowego na zakup 0,7 tony węgla. Decyzją z dnia "[...]" działający z upoważnienia Burmistrza A Dyrektor Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej odmówił D. P. przyznania zasiłku na zakup węgla. W uzasadnieniu podniesiono, że wnioskodawca w okresie zimowym dwa razy otrzymał zasiłki na zakup węgla i gdyby racjonalnie dysponował przyznanym wsparciem, to zakupiony węgiel wystarczyłby mu na dłuższy czas. Łączne wsparcie dla wnioskodawcy, który stale zwiększa swe żądania, w 2013 r. wyniosło 11.635,61 zł, a w lutym 2014 r. 1000,61 zł. Środki finansowe jakimi dysponuje ośrodek są ograniczone, ponownie zmniejszone zostały kwoty dotacji na realizację zadań własnych, do których należą zasiłki celowe. Od początku 2014 r. wpłynęło do ośrodka 978 podań o przyznanie zasiłków celowych i 601 wniosków dotyczących zasiłków okresowych. Sytuacja na rynku pracy w A jest trudna, stale zwiększa się liczba osób oczekujących pomocy, nadto obecnie priorytetem jest pomoc w zakresie dożywiania dzieci w szkołach i przedszkolach. Od powyższej decyzji odwołał się D. P. podnosząc, że jest dyskryminowany, bo jeszcze w lutym powinien otrzymać środki na zakup 0,7 tony węgla. Inni podopieczni otrzymują więcej węgla, a skarżący przy panujących w marcu temperaturach potrzebuje 15 kilogramów węgla dziennie. Nie została sprawdzona temperatura w mieszkaniu po 2 godzinach od rozpalenia w piecu, a skarżący potrzebuje z uwagi na swoje schorzenia, aby w mieszkaniu nie było mniej niż 22 stopnie. Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia "[...]", utrzymało w mocy decyzję organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu wskazano na treść przepisów ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. z 2013 r., poz. 182 ze zm.) dotyczących możliwości przyznania świadczenia fakultatywnego jakim jest zasiłek celowy. Zasiłek taki nie może stanowić stałego źródła utrzymania i może być przyznany jeżeli odpowiada celom i mieści się w możliwościach organów pomocy społecznej, zaś organ I instancji odmawiając przyznania świadczenia wskazał na sytuację finansową ośrodka i swoje ograniczone możliwości finansowe. W każdym miesiącu wnioskodawca otrzymuje wsparcie na zakup dwóch butli gazowych, a przy ich użytkowaniu zajmowane mieszkanie o powierzchni 14,30 m również się nagrzewa. D. P. w 2013 r. otrzymał łącznie 59 świadczeń, zaś od stycznia do 11 marca 2014 r. dziesięć. D. P. zaskarżył do sądu decyzję kolegium w całości, podnosząc, że organy naruszyły przepisy prawa materialnego i procesowego, gdyż wnioskodawca został pozbawiony możliwości ogrzewania mieszkania od 1 marca 2014 do 20 maja 2014 r. Skarżący wniósł o stwierdzenie, że: -decyzja organu I instancji jest niegodna z prawem, bo pomieszczenie socjalne musiało być ogrzewana, a temperatura w nim wynosić 20 -22 stopnie; -decyzja organu II instancji została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, ponieważ organ po rozpoczęciu wywiadu środowiskowego nie dokonał 2- krotnego sprawdzenia ogrzewanego pomieszczenia, w celu ustalenia pożądanej ilości węgla do jego ogrzania w okresie od 1 marca 2014 do 20 maja 2014 r. Skarżący nadto wskazał, że inni podopieczni otrzymali drugą tonę węgla, zima była gwałtowna, w mieszkaniu zamarzła woda, a pracownicy socjalni nie spełnili żądania skarżącego polegającego na zważeniu ilości węgla potrzebnej do ogrzania mieszkania i sprawdzeniu w dniu następnym temperatury w mieszkaniu. W odpowiedzi na skargę Kolegium wniosło o jej oddalenie podtrzymując dotychczasową argumentację. Ustanowiona z urzędu pełnomocnik skarżącego w piśmie z 22 września 2014 r. zarzuciła nadto naruszenie art. 7 i 8 k.p.a.. W uzasadnieniu pisma opisano sytuację mieszkaniową skarżącego, wskazując że pracownicy socjalni nie poczynili w zasadzie żadnych ustaleń w kwestii potrzebnego opału do ogrzania pokoju, a w ocenie skarżącego niezbędne jest mu 400 kilogramów węgla miesięcznie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje: Wyjaśnienia wymaga, iż sądowa kontrola działalności administracji publicznej ogranicza się do oceny zgodności zaskarżonego aktu lub czynności z prawem. Wynika to z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U Nr 153, poz.1269 ze zmianami). Sąd administracyjny, kontrolując zgodność zaskarżonego rozstrzygnięcia z prawem, orzeka na podstawie materiału sprawy zgromadzonego w postępowaniu administracyjnym. Obowiązek dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz zebrania i wyczerpującego rozpatrzenia całego materiału dowodowego spoczywa na organie orzekającym, a sąd administracyjny nie może zastąpić organu administracji w wypełnieniu tego obowiązku, ponieważ do jego kompetencji należy wyłącznie kontrola legalności rozstrzygnięcia administracyjnego. Oznacza to, że sąd administracyjny nie rozstrzyga merytorycznie o zgłoszonych przez stronę żądaniach, a jedynie w przypadku stwierdzenia, iż zaskarżony akt został wydany z naruszeniem prawa, o którym mowa w art. 145 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U z 14 marca 2012 r., poz. 270 – zwanej w dalszym ciągu uzasadnienia jako p.p.s.a.) uchyla go lub stwierdza jego nieważność. Nadto wskazania wymaga, iż sąd orzeka na podstawie akt sprawy (art. 133 § 1 p.p.s.a.) nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.). Rozpoznając sprawę w świetle powołanych wyżej kryteriów Sąd doszedł do przekonania, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, bowiem zaskarżone rozstrzygnięcie zostało podjęte zgodnie z przepisami obowiązującego prawa. Stosownie do art. 39 ust. 1 ustawy z dnia 12 marca 2004r. o pomocy społecznej, zasiłek celowy może być przyznany w celu zaspokojenia niezbędnej potrzeby bytowej. Bez wątpienia ogrzewanie mieszkania w okresie zimowym może być zaliczone do takich niezbędnych potrzeb. Dlatego też stwierdzić należy, że słusznie postąpił organ administracji zwracając uwagę na to, że od skarżącego korzystającego z różnych form pomocy społecznej wymagane jest racjonalne korzystanie z przyznanej mu pomocy w tym zasiłków celowych na zakup węgla. Rzeczą nie budzącą żądnych wątpliwości jest to, że decydujące znaczenie dla zużycia opału w celu ogrzania ma wielkość pomieszczenia, które ma być ogrzane. Skarżący obecnie zajmuje lokal o powierzchni 14,30 metra kwadratowego. Tak więc powierzchnia, którą musi ogrzać nie jest wielka. W październiku 2013 r. D. P. otrzymał zasiłek na zakup jednej tony węgla, również w lutym 2014 r. otrzymał on takie świadczenie. Z faktury znajdującej się na k – 8 akt administracyjnych wynika, że w dniu 10 lutego 2014 r. skarżący zakupił z przyznanych mu środków 360 kilogramów węgla, natomiast po 7 dniach złożył kolejny wniosek o przyznanie zasiłku celowego na zakup 0,7 tony węgla. Zupełnie pozbawione są słuszności twierdzenia skarżącego o dyskryminowaniu go przez organy pomocy społecznej, bo nie można przydzielać wszystkim osobom ubiegającym się o to świadczenie takich samych kwot niezależnie od sytuacji i przede wszystkim wielkości mieszkania. Jeżeli lokal zajmowany przez skarżącego jest w takim stanie technicznym, że występują w nim nadmierne ubytki ciepła, to D. P. powinien poczynić starania aby temu zapobiec. Przypomnieć należy również, że osoba korzystająca z pomocy społecznej zobowiązana jest do współdziałania z organami administracji, a przecież nie potrzeba praktycznie żadnych środków finansowych aby np. uszczelnić okna i przez to zwiększyć temperaturę w mieszkaniu. W ocenie sądu skarżący miał zabezpieczoną pomoc dotyczącą, zapewnienia ogrzania mieszkania, pomoc ta w zasadzie przekształciła się w zapewnienie skarżącemu takiej ilości węgla, która powinna mu wystarczyć na całą zimę, oczywiście przy racjonalnym gospodarowaniu opałem. Nie można uznać za racjonalny pogląd skarżącego, że każdego dnia w jednym piecu kaflowym musi on spalać 15 kilogramów węgla, a w czasie dużych mrozów dwa razy więcej. Podobnie należy się odnieść do konieczności zapewnienia temperatury na poziomie 22 stopni i potrzeby ogrzewania mieszkania aż do 20 maja. Trafnie zwrócona została uwaga również na to, że D. P. przyznawane są w każdym miesiącu środki na zakup dwóch butli gazowych. Rzeczą naturalną jest, że w czasie pracy kuchenki gazowej mieszkanie skarżącego musi się ogrzewać poprzez spalanie gazu, natomiast fakt zużycia miesięcznie dwóch butli gazowych dowodzi tego, że kuchnia gazowa w mieszkaniu skarżącego musi funkcjonować bardzo często. Nie można zgodzić się ze skarżącym, kiedy zarzuca on, że pracownicy socjalni nie sprawdzili tego jak nagrzewa się jego mieszkanie po rozpaleniu w piecu. Nie potrzeba żadnej fachowej wiedzy aby stwierdzić, że uzależnione jest to od temperatury panującej na zewnątrz, ale również i od tego czy mieszkanie ogrzewano w dniach wcześniejszych. Tak więc przebywanie pracowników socjalnych w lokalu skarżącego nawet przez bardzo długi czas nie miałoby sensu, bo i tak nie doprowadziłoby do racjonalnych wniosków. Natomiast z wniosku skarżącego o przyznanie środków na zakup węgla z dnia 17 lutego 2014 r. wynika, że praktycznie przez cały czas D. P. podróżuje, bo w ciągu 3 dni miał być dwa razy w Olsztynie oraz Gdańsku i Warszawie (str. 9 akt administracyjnych). Zauważyć także należy, że zgodnie z art. 3 ust. 4 ustawy o pomocy społecznej, potrzeby osób i rodzin korzystających z pomocy powinny zostać uwzględnione, jeżeli odpowiadają celom i mieszczą się w możliwościach pomocy społecznej. Uwzględniając zatem także tę regulację prawną, zaznaczyć należy, że organ I instancji wskazał na swoje ograniczone możliwości w rozdysponowywaniu środków finansowych. Jednocześnie wyszczególniono to w jaki sposób skarżącemu udzielana jest pomoc społeczna. Powtórzyć należy za organami administracji, że D. P. w 2013r. otrzymał 59 świadczeń w łącznej wysokości 11.675 zł, natomiast w styczniu i lutym 2014 r. udzielono mu wsparcia w kwocie 2060 zł. W takiej sytuacji skarżący nie ma żadnych racjonalnych podstaw do twierdzeń, że jest dyskryminowany, chyba że za dyskryminację zostanie uznana odmowa spełnienia wszystkich jego żądań. Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczono jak w punkcie I sentencji wyroku. O kosztach nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej skarżącemu z urzędu Sąd orzekł w punkcie II wyroku na mocy art. 250 p.p.s.a. oraz § 19 i § 20 w związku z § 18 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu.