II SA/Ol 620/14

Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Olsztynie Krzysztof Nesteruk po rozpoznaniu w dniu 16 sierpnia 2016 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku adwokat M.K. o przyznanie wynagrodzenia z tytułu nieopłaconej pomocy prawnej w sprawie ze skargi D.P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w "[...]" z dnia "[...]", nr "[...]" w przedmiocie zasiłku celowego postanawia odmówić przyznania adwokat M.K. wynagrodzenia za zastępstwo prawne wykonane na zasadzie prawa pomocy. W skardze kasacyjnej adwokat M.K. wniosła "o przyznanie (jej), jako pełnomocnikowi z urzędu skarżącego, wynagrodzenia z tytułu nieopłaconej pomocy prawnej według norm przepisanych", zaś na rozprawie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym - "o przyznanie wynagrodzenia należnego za pomoc prawną udzieloną na zasadzie prawa pomocy". Stosownie do art. 250 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718, w skr. "p.p.s.a."), wyznaczony adwokat otrzymuje wynagrodzenie odpowiednio według zasad określonych w przepisach o opłatach za czynności adwokatów w zakresie ponoszenia kosztów nieopłaconej pomocy prawnej oraz zwrotu niezbędnych i udokumentowanych wydatków. Zauważyć należy, iż 1 stycznia 2016 r. weszło w życie rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z 22 października 2015 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu (Dz. U. z 2015 r., poz. 1801). Zgodnie jednak z jego przepisem przejściowym (§ 22), do spraw wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie rozporządzenia stosuje się przepisy dotychczasowe do czasu zakończenia postępowania w danej instancji. W niniejszej sprawie, w której Sąd I instancji wydał wyrok 23 września 2014 r., czyli przed wejściem w życie nowego rozporządzenia, należy więc stosować do rozpoczętego postępowania w kolejnej instancji, toczącego się od momentu wydania tego wyroku, aż do czasu zakończenia postępowania w tej kolejnej (drugiej) instancji, przepisy rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U. z 2013 r., poz. 461 ze zm.). Stosownie do § 20 tegoż rozporządzenia, wniosek o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej powinien zawierać oświadczenie, że opłaty nie zostały zapłacone w całości lub w części. Wynika z tego, że aby Skarb Państwa mógł wypłacić wynagrodzenie wyznaczonemu z urzędu pełnomocnikowi, konieczne jest złożenie oświadczenia o wskazanej treści. Tylko takie oświadczenie pozwala bowiem określić zakres, w jakim wynagrodzenie musi zostać pokryte przez Skarb Państwa. Brak stosownego oświadczenia nie stanowi uchybienia formalnego, które podlegałoby uzupełnieniu w trybie art. 49 p.p.s.a. Oświadczenie, że opłaty z tytułu udzielenia pomocy prawnej nie zostały wypłacone w całości lub w części, jest bowiem nieodzownym elementem uzasadnienia wniosku o przyznanie kosztów, stanowiącym przesłankę do przyjęcia, że praca pełnomocnika nie została już wynagrodzona. Brak takiego oświadczenia wywołuje skutki materialnoprawne, polegające na utracie prawa do wynagrodzenia (tak Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z 20 stycznia 2015 r., sygn. akt II OZ 17/15, orzeczenia.nsa.gov.pl). Rozpatrywany wniosek o przyznanie wynagrodzenia nie zawiera takowego oświadczenia (w przeciwieństwie do wniosku rozpatrzonego w pkt II wyroku Sądu I instancji). Jak podkreślił Naczelny Sąd Administracyjny w ww. postanowieniu, nietrafne jest rozumowanie, że samo sformułowanie wniosku "o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej" jest jednoznaczne ze złożeniem stosownego oświadczenia, skoro w samym wniosku użyto sformułowania "nieopłaconej". Taka treść wniosku odpowiada bowiem jedynie ustawowej nomenklaturze w tym przedmiocie, na gruncie zaś § 20 rozporządzenia z 2002 r. nie powinno budzić wątpliwości, że konieczne jest wyraźne oświadczenie, że opłaty nie zostały zapłacone w całości lub w części, a oświadczenie to zawarte ma być właśnie we wniosku "o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej". Wobec powyższego, w oparciu o art. 258 § 2 pkt 8 p.p.s.a., postanowiono jak w sentencji.