II SA/Ol 620/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Adam Matuszak po rozpoznaniu w dniu 31 lipca 2015 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku S. P. – G. o wstrzymanie wykonania zaskarżonego postanowienia w sprawie ze skargi S. P. – G. na postanowienie Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego z dnia "[...]" nr "[...]" w przedmiocie zarzutów do postępowania egzekucyjnego postanawia odmówić wstrzymania wykonania zaskarżonego postanowienia. S. P. – G. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie skargę na postanowienie Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego z dnia "[...]", nr "[...]", utrzymujące w mocy postanowienie Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w E. z dnia "[...]" w przedmiocie uznania zarzutów, zgłoszonych przez skarżącą w toku postępowania egzekucyjnego, dotyczącego egzekucji o charakterze niepieniężnym z tytułu poddania dziecka obowiązkowemu szczepieniu, za nieuzasadnione. Jednocześnie skarżąca, na podstawie art. 61 § 3 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, złożyła wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonego postanowienia, wskazując, iż jego wykonanie spowoduje niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody i trudnych do odwrócenia skutków. W uzasadnieniu wniosku skarżąca podniosła, że przedmiotowe postanowienie przymusza do wykonania szczepienia jej dziecka, G. P., urodzonej w dniu 29 lipca 2013 r., podczas gdy szczepienie ochronne jest zabiegiem medycznym, który może sprowadzić zagrożenie życia lub zdrowia. Skarżąca podniosła, iż pomimo dopuszczenia szczepionek do użytku przez właściwe organy mogą one wywoływać niepożądane odczyny poszczepienne, a tym samym powodować trwały uszczerbek na zdrowiu. Fakt istnienia niekorzystnych odczynów poszczepiennych potwierdza rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 21 grudnia 2010 r. w sprawie niepożądanych odczynów poszczepiennych oraz kryteriów ich rozpoznawania i choć według właściwych służb odczyny te występują rzadko, nie można przyjąć, że nie występują w ogóle. Tym samym, w przypadku szczepienia ochronnego zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody. Ponadto wykonanie szczepienia jest zabiegiem nieodwracalnym, które nie może być w żaden sposób zrekompensowane czy naprawione. Skarżąca podniosła, iż jedyną możliwością uniknięcia zapłaty nałożonej grzywny, kosztów egzekucyjnych, a także kolejnych grzywien, które organ może nałożyć (do wysokości 50 000 zł) jest wykonanie szczepienia ochronnego. Zatem z jednej strony, wykonanie szczepienia powoduje powstanie ryzyka wystąpienia znacznej szkody i nieodwracalnych skutków, z drugiej zaś, powstrzymanie się od wykonania szczepienia, powoduje ryzyko narażenia się na coraz dotkliwsze kary finansowe i koszty egzekucyjne, które mogą wzrosnąć do wysokości niemożliwej do udźwignięcia przez skarżącą. Powołała się przy tym na orzeczenia innych sądów administracyjnych odnośnie wniosku o wstrzymanie zaskarżonych postanowień. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 61 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., dalej jako: p.p.s.a.) wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności. Natomiast po przekazaniu sądowi skargi sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności, o których mowa w § 1, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, z wyjątkiem przepisów prawa miejscowego, które weszły w życie, chyba że ustawa szczególna wyłącza wstrzymanie ich wykonania (art. 61 § 3 p.p.s.a.). Rozstrzygając o wstrzymaniu wykonania aktu na podstawie powołanego przepisu Sąd jest związany zamkniętym katalogiem przesłanek pozytywnych. Nie jest dopuszczalne w ramach tych przesłanek dokonywanie merytorycznej oceny zarzutów podniesionych w skardze. Na tym etapie postępowania sądowego nie dokonuje się bowiem oceny zasadności zarzutów, jak również legalności postanowienia będącego przedmiotem wniesionej skargi. Instytucja wstrzymania wykonania ma charakter wyjątkowy i jej zastosowanie może mieć miejsce wyłącznie w sytuacji stwierdzenia, że zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, gdyby akt lub czynność zostały wykonane. Użycie przez ustawodawcę w art. 61 § 3 p.p.s.a. zwrotów nieostrych wiąże się z koniecznością konkretyzacji zawartej w nich normy ogólnej. W postanowieniu z dnia 20 grudnia 2004 r. (sygn. akt GZ 138/04, dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych, http://orzeczenia.nsa.gov.pl) Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że "znaczna szkoda" to taka, która nie będzie mogła być wynagrodzona przez późniejszy zwrot spełnionego świadczenia lub jego wyegzekwowanie, ani też nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do stanu pierwotnego. Będzie to miało miejsce w takich wypadkach, gdy grozi utrata przedmiotu świadczenia, który wskutek swych właściwości nie może być zastąpiony jakimś innym przedmiotem, a jego wartość nie przedstawiałaby znaczenia dla skarżącego lub gdyby zachodziło niebezpieczeństwo poniesienia straty na życiu i zdrowiu. Natomiast trudne do odwrócenia skutki to takie prawne lub faktyczne skutki, które raz zaistniałe powodują istotną lub trwałą zmianę rzeczywistości, przy czym powrót do stanu poprzedniego może nastąpić po dłuższym czasie lub przy stosunkowo dużym nakładzie sił i środków (postanowienie WSA w Białymstoku z dnia 3 sierpnia 2006 r., sygn. akt II SA/Bk 352/06, dostępne w CBOSA). Zatem podstawową przesłanką wstrzymania wykonania postanowienia jest wskazanie we wniosku na niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Dokonując oceny wniosku skarżącej o wstrzymanie wykonania zaskarżonego postanowienia w sprawie zgłoszenia zarzutów do postępowania egzekucyjnego w administracji, Sąd uznał, że nie zasługuje on na uwzględnienie. W orzecznictwie sądów administracyjnych podkreśla się, że do wykazania, iż zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, nie jest wystarczający sam wywód strony. Uzasadnienie wniosku powinno się bowiem odnosić do konkretnych okoliczności pozwalających wywieść, że wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji jest zasadne w stosunku do wnioskodawcy. Brak wyczerpującego uzasadnienia wniosku uniemożliwia jego merytoryczną ocenę (por. postanowienia NSA z dnia 30 listopada 2004 r. sygn. akt GZ 120/04 oraz z dnia 18 maja 2004 r., sygn. akt FZ 65/04, dostępne w CBOSA). W rozpoznawanej sprawie skarżąca w złożonym wniosku nie przedstawiła takich okoliczności, co tym samym nie pozwala przyjąć, że wykonanie zaskarżonego postanowienia spowoduje niebezpieczeństwo wyrządzenia skarżącej znacznej szkody bądź trudne do odwrócenia skutki. Wskazywane we wniosku możliwe negatywne konsekwencje wykonania szczepienia nie stanowią skutku wykonania zaskarżonego postanowienia. Skarżąca nie wykazała zaś, w jaki sposób obowiązek uiszczenia nałożonej grzywny spowoduje dla niej trudne do odwrócenia skutki, bądź znaczną szkodę. Nie wskazała na żadne okoliczności i nie przedstawiła żadnych dokumentów, które miałyby uzasadniać wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu. Możliwość nałożenia dalszych grzywien, które na obecnym etapie mają charakter jedynie hipotetyczny, nie stanowi o zaistnieniu przesłanek z art. 61 § 3 p.p.s.a. Wskazać ponadto należy, że w niniejszej sprawie chodzi o świadczenie pieniężne, które z natury rzeczy jest odwracalne. Jednocześnie należy zauważyć, iż postępowaniem egzekucyjnym może być objęta tylko grzywna, bowiem obowiązujące przepisy nie przewidują przymusowego dokonania obowiązkowego szczepienia ochronnego. Zatem tak długo jak skarżąca nie podda córki szczepieniu, tak długo nie zostanie ono wykonane. W tej sytuacji należy zatem uznać, iż w rozpatrywanej sprawie wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonego postanowienia nie zasługiwał na uwzględnienie. Mając powyższe na względzie Sąd, na podstawie art. 61 § 3 oraz § 5 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.