II SA/Ol 621/19

Dnia 15 października 2019 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodnicząca sędzia WSA Katarzyna Matczak Sędziowie sędzia WSA Tadeusz Lipiński (spr.) sędzia WSA Beata Jezielska Protokolant specjalista Wojciech Grabowski po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 października 2019 roku sprawy ze skargi V. H. na postanowienie Wojewody z dnia "[...]" nr "[...]" w przedmiocie wszczęcia postępowania w sprawie zameldowania I. uchyla zaskarżone postanowienie oraz utrzymane nim w mocy postanowienie organu I instancji; II. zasądza od Wojewody na rzecz skarżącej V. H. kwotę 580 złotych (słownie: pięćset osiemdziesiąt) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Z przekazanych Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Olsztynie akt sprawy wynika, że Burmistrz postanowieniem z dnia "[...]" odmówił wszczęcia postępowania w sprawie zameldowania na pobyt czasowy V. H. (dalej skarżąca) przy ul. A w A. W motywach orzeczenia wskazano, że skarżąca przekroczyła granicę polsko-ukraińską w dniu 6 maja 2019 r., nie posiadała żadnego zezwolenia na pobyt, jak również długoterminowej wizy. Zgodnie z art. 6 ust. 1 i 2 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/399 w sprawie unijnego kodeksu zasad regulujących przepływ osób przez granice (kodeks graniczny Schengen) obywatel państwa trzeciego, posiadający ważny dokument podróży może przebywać na terenie państwa członkowskiego Unii 90 dni w każdym okresie 180-dniowym. Za datę wjazdu uważa się pierwszy dzień pobytu na terytorium państw członkowskich, a za datę wyjazdu liczy się ostatni dzień pobytu na terenie tych państw. W okresie 180-dniowym od dnia przekroczenia granicy, tj. od 6 maja 2019 r. skarżąca przebywała na terytorium Polski przez 66 dni, wobec czego pozostały jej 24 dni legalnego pobytu. Stosownie do treści art. 42 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności cudzoziemcy są zwolnieni z obowiązku meldunkowego, jeżeli okres ich pobytu w Polsce nie przekracza 30 dni, dlatego też nie można było zameldować skarżącej, której legalny pobyt mógł wynosić tylko 24 dni. Zażalenie na powyższe postanowienie wywiodła skarżąca zarzucając naruszenie: - prawa procesowego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, tj. art. 61a § 1 k.p.a. poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i przyjęcie, że wniosek skarżącej w przedmiocie jej zameldowania na pobyt czasowy nie uzasadniał wszczęcia postępowania administracyjnego; - prawa materialnego, tj. art. 6 ust. 1 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/399 w sprawie unijnego kodeksu zasad regulujących przepływ osób przez granice przez jego błędną wykładnię i przyjęcie, że pobyt skarżącej w ramach ruchu bezwizowego w realiach tej sprawy będzie mógł trwać jedynie 24 dni od dnia przekroczenia granicy. W oparciu o powyższe zarzuty strona skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia. Postanowieniem z dnia "[...]" Wojewoda zaskarżone postanowienie utrzymał w mocy. Organ odwoławczy podzielił argumentację Burmistrza, wskazując, że pobyt skarżącej badany był na dzień złożenia zgłoszenia meldunkowego, tj. na dzień 8 maja 2019 r., dlatego ruchomy okres 180-dniowy rozpoczął się w dniu 10 listopada 2018 r. W tym czasie skarżąca przebywała w Polsce przez 66 dni, dlatego z limitu 90 dni pozostały jej tylko 24 dni, natomiast najkrótszym okresem, na jaki można zameldować cudzoziemca nie będącego obywatelem państwa członkowskiego Unii jest okres 31 dni. W skardze na powyższe postanowienie zarzucono naruszenie prawa materialnego, tj. art. 6 ust. 1 i 2 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/399 w sprawie unijnego kodeksu zasad regulujących przepływ osób przez granice przez ich błędną wykładnię i przyjęcie, że pobyt skarżącej w ramach ruchu bezwizowego w realiach tej sprawy będzie mógł trwać jedynie 24 dni od dnia przekroczenia granicy, co miało miejsce 6 maja 2019 r. W konsekwencji skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia, podnosząc, że 180-dniowy okres rozliczeniowy dla cudzoziemców liczy się w odniesieniu do każdego kolejnego dnia pobytu cudzoziemca na terytorium strefy Schengen, a nie w odniesieniu do dnia ostatniego przekroczenia zewnętrznej granicy strefy, jak to zrobiły organy. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując dotychczasową argumentację. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz.U. z 2018 r. poz. 2107 ze zm.) sądy administracyjne są właściwe do badania zgodności z prawem zaskarżonych aktów administracyjnych. Decyzja administracyjna (postanowienie) są zgodne z prawem, jeżeli są zgodne z powszechnie obowiązującymi przepisami prawa materialnego i przepisami prawa procesowego. Uchylenie decyzji administracyjnej (postanowienia) względnie stwierdzenie ich nieważności przez Sąd, następuje tylko w przypadku stwierdzenia istnienia istotnych wad w postępowaniu lub naruszenia przepisów prawa materialnego, mającego wpływ na wynik sprawy - art. 145 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2018 r. poz. 1302 ze zm., zwanej dalej: "p.p.s.a."). Wywiedzionej skardze nie można odmówić słuszności. Stosownie do treści art. 6 ust. 1 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/399 w sprawie unijnego kodeksu zasad regulujących przepływ osób przez granice (kodeks graniczny Schengen) obywatel państwa trzeciego, posiadający ważny dokument podróży uprawniający do przekroczenia granicy może przebywać na terenie państwa członkowskiego Unii w okresie nieprzekraczającym 90 dni w każdym okresie 180-dniowym, co oznacza wzięcie pod uwagę okresu 180-dniowego poprzedzającego każdy z dni pobytu (Dz.U.UE.L.2016.77.1). Za datę wjazdu uważa się pierwszy dzień pobytu na terytorium państw członkowskich, a za datę wyjazdu liczy się ostatni dzień pobytu na terenie tych państw (art. 6 ust. 2 rozporządzenia). Sposób obliczania dni pobytu cudzoziemca w strefie Schengen determinuje możliwość jego zameldowania, gdyż zgodnie z art. 42 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności (Dz. U. z 2019 r., poz. 1397) cudzoziemcy są zwolnieni z obowiązku meldunkowego, jeżeli okres ich pobytu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej nie przekracza 30 dni. Skarżąca po raz kolejny granicę pomiędzy Ukrainą a Polską przekroczyła w dniu 6 maja 2019 r., wcześniejsze okresy jej pobytu w Polsce to czas od 14 października 2018 r. do 30 października 2018 r i od 25 listopada 2018 r. do 29 stycznia 2019 r. Organy odwoławczy akceptując odmowę wszczęcia postępowania w sprawie zameldowania uznał, że okres 180-dniowy należy liczyć od dnia 10 listopada 2018 r. W ocenie Sądu w związku z przekroczeniem przez skarżącą granicy w dniu 6 maja 2019 r. okres ten powinien być brany pod uwagę od dnia 8 listopada 2018 r. Jest to jednak okoliczność bez większego znaczenia dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy, gdyż obu tych przypadkach według stanu faktycznego badanego na dzień 6 maja 2019 r. skarżąca w ciągu ostatnich 180 dni przez 66 dni przebywała w Polsce (pobyt od 25 listopada 2018 r. do 29 stycznia 2019 r.). W tej sytuacji należy stwierdzić, że początkowy tok rozumowania organów co do zasady był prawidłowy, z tym, że prawidłowość ta ograniczała się wyłącznie do dnia 6 maja 2019 r., tj. do dnia przekroczenia przez skarżącą granicy Polski. Zgodnie z unormowaniem zawartym w art. 6 ust. 1 kodeksu granicznego Schengen okres 180-dniowy poprzedza każdy z dni pobytu, tak więc np. w dniu 10 maja 2019 r. 180-dniowy okres zaczynał się nie w dniu 8, a dnia 12 listopada 2018 r. W sytuacji skarżącej czas pobytu w Polsce określony na 66 dni, od dnia 6 maja 2019 r. zwiększał się, jednak mógł on się zwiększyć tylko o 17 dni, gdyż z każdym dniem maja przesuwała się początkowa data 180-dniowego okresu, który należało brać pod uwagę ustalając liczbę dni pobytu skarżącej w Polsce. W dniu 23 maja 2019 r. liczba dni pobytu skarżącej w Polsce przestała się zwiększać, bo wówczas ze 180-dniowego okresu wyeliminowany musiał być 25 listopada 2018 r. Taka sytuacja trwała przez 66 dni kiedy to pobyt skarżącej w Polsce nie mógł zwiększyć ilości dni pobytu w Polsce w ciągu ostatnich 180 dni, bo z każdym następnym dniem eliminowany musiał być jeden dzień pobytu skarżącej w Polsce między 25 listopada 2018 r. a 29 stycznia 2019 r. Ilość dni pobytu skarżącej w Polsce liczona w ciągu ostatnich 180 zaczęła się zwiększać wówczas, gdy za pierwszy dzień z poprzednich 180 mógł być uznany dzień 30 stycznia 2019 r. Sytuacja taka, na pozór paradoksalna, związana była z tym, że skarżąca od 30 stycznia 2019 r do 5 maja 2019 r. nie przebywała w strefie Schengen i jej ponowny przyjazd do Polski miał miejsce po ponad 90 dniach nieobecności w krajach Schengen. Najprościej rzecz ujmując nieobecność danej osoby przez okres 90 dni w strefie Schengen zawsze uprawnia do nowego pobytu w tej strefie do 90 dni. Stanowisko organów obu instancji jest niezrozumiałe również w świetle argumentów organu I instancji w piśmie z dnia 24 maja 2019 r. przekazującym organowi odwoławczemu do rozpoznania zażalenie, gdzie organ powołuje się na elastyczność 180-dniowego okresu. Z przeprowadzonych rozważań jasno wynika, że zapoczątkowany w dniu 6 maja 2019 r. legalny pobyt skarżącej w Polsce mógł trwać do 90 dni, a nie jak przyjęły organy 24 dni, nie było więc podstaw prawnych, aby odmówić skarżącej zameldowania na pobyt czasowy na podstawie art. 42 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności. Na marginesie sprawy wskazać należy, że w ocenie Sądu, organy administracji niezależnie od ilości dni legalnego pobytu skarżącej w Polsce nie miały podstaw ku temu, aby odmawiać wszczęcia postępowania w sprawie zameldowania jej na pobyt czasowy. Jeżeli w ocenie organu administracji nie można było skarżącej zameldować to należało decyzją odmówić zameldowania, a nie odmawiać wszczęcia postępowania w sprawie. Biorąc powyższe pod uwagę Sąd w pkt I wyroku na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a oraz c p.p.s.a. uchylił zaskarżone postanowienie oraz postanowienie organu I instancji. O kosztach postepowania sądowego orzeczono w pkt II wyroku na zasadzie art.200 p.p.s.a. i art. 205 § 1 p.p.s.a.