II SA/Ol 625/18
WyrokWSA w Olsztynie2018-09-25
Skład orzekający: Beata Jezielska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego prawidłowo zastosował art. 138 § 2 k.p.a., uchylając decyzję organu I instancji i przekazując sprawę do ponownego rozpoznania, gdy projekt budowlany zamienny nie obejmował całości zamierzenia inwestycyjnego?Ratio decidendi
Sąd uznał, że organ odwoławczy prawidłowo zastosował art. 138 § 2 k.p.a. Projekt budowlany zamienny, który zastępuje pierwotny projekt budowlany po uchyleniu pozwolenia na budowę, musi dotyczyć całego zamierzenia inwestycyjnego, a nie tylko jego części, które stanowiły istotne odstępstwa. Niespełnienie tego wymogu przez projekt zamienny stanowi naruszenie przepisów postępowania, a konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy (kompletność projektu) ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie, co uzasadnia uchylenie decyzji organu I instancji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła sprzeciwu Spółki "W." na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego, która uchyliła decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego zatwierdzającą projekt budowlany zamienny pawilonów handlowych. Organ I instancji zatwierdził projekt zamienny, mimo że inwestor istotnie odstąpił od pierwotnego pozwolenia na budowę, a Gmina R.N. nie uzgodniła projektu, wskazując na niezgodność z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego. Organ II instancji uchylił decyzję organu I instancji, wskazując na niekompletność projektu zamiennego (nie obejmował on całego zamierzenia inwestycyjnego, w tym amfiteatru) oraz inne uchybienia. Spółka wniosła sprzeciw, zarzucając organowi II instancji naruszenie art. 138 § 2 k.p.a.Rozstrzygnięcie
Oddalono sprzeciw.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Beata Jezielska po rozpoznaniu w dniu 25 września 2018r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze sprzeciwu "[...]" Sp. z o.o. z siedzibą w R.-N. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia "[...]" nr "[...]" w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego zamiennego oraz wykonania określonych robót budowlanych oddala sprzeciw. WSA/wyr.1 – sentencja wyroku
Decyzją z dnia "[...]" Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w P., na podstawie art. 51 ust. 4 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. - Prawo budowlane (t.j. Dz.U. z 2017r., poz. 1332 ze zm. – tekst jednolity obowiązujący w dacie wydania decyzji - dalej jako: P.b.) oraz art.104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz.U. z 2017r., poz. 1257 ze zm., dalej jako: k.p.a.), zatwierdził przedłożony przez "W." Sp. z o.o. z siedzibą w R.N. projekt budowlany zamienny pawilonów handlowych wraz z infrastrukturą, zlokalizowanych na działkach oznaczonych nr "[...]" i "[...]", położonych w R. N., przy ul. D., wybudowanych w sposób istotnie odbiegający od ustaleń i warunków określonych w pozwoleniu na budowę z dnia "[...]" oraz jego zmiany z dnia "[...]", wydanych przez Starostę P., nakazał wykonanie, pod nadzorem osoby z uprawnieniami budowlanymi określonych w projekcie zamiennym robót budowlanych, polegających na wzmocnieniu konstrukcji pawilonów, zgodnie z rysunkami K-1, K-2, K-3, K-4 projektu zamiennego w celu doprowadzenia ich do stanu zgodnego z przepisami techniczno-budowlanymi, w terminie trzech miesięcy, od dnia kiedy decyzja niniejsza stanie się ostateczna oraz nałożył obowiązek uzyskania decyzji o pozwoleniu na użytkowanie obiektów. W uzasadnieniu podniesiono, iż w wyniku kontroli budowy amfiteatru ze sceną i widownią, pawilonów handlowych oraz infrastruktury, zrealizowanych na podstawie pozwolenia na budowę z dnia "[...]", zmienionego decyzją z dnia "[...]" ustalono, że inwestor odstąpił w sposób istotny od zatwierdzonego projektu, zmieniając zagospodarowanie terenu m.in. lokalizację pawilonów handlowych oraz ich wymiary. Z uwagi na to, że roboty budowlane zostały zakończone, nie wstrzymano ich. Natomiast decyzją z dnia "[...]", wydaną na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 3 P.b., nałożono na inwestora obowiązek sporządzenia i przedstawienia projektu budowlanego zamiennego, zgodnego z obowiązującymi przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, uzgodnionego z Burmistrzem Miasta i Gminy R.N. oraz z organami na podstawie odrębnych przepisów, uwzględniającego zmiany wynikające z dotychczas wykonanych robót budowlanych - budowy pawilonów handlowych wraz z infrastrukturą, zlokalizowanego na przedmiotowych działkach, istotnie odbiegających od ustaleń i warunków określonych w pozwoleniu na budowę wraz z orzeczeniem technicznym, czy wykonane roboty budowlane wykonano zgodnie z obowiązującymi przepisami oraz zasadami wiedzy technicznej. Podano, że Gmina R.N. nie uzgodniła sporządzonego projektu budowlanego zamiennego, podnosząc, iż wszelkie zmiany dotyczącego wydanego w 2003r. pozwolenia na budowę takie, jak: funkcja terenu, zagospodarowanie działki oraz zmiany w architekturze obiektów będą niezgodne z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Podano, że inwestor złożył projekt zamienny wraz z orzeczeniem technicznym, dotyczącym wykonanych robót i wskazaniem na konieczność wykonania robót wzmacniających konstrukcję obiektów, a także ekspertyzę dotyczącą możliwości zatwierdzenia zamiennego projektu budowlanego w kontekście zgodności z planem miejscowym. Postanowieniem z dnia "[...]" organ wezwał do uzupełnienia przedstawionego projektu budowlanego zamiennego. W oparciu o zebrany materiał dowodowy i ustalony stan faktyczny organ I instancji zatwierdził projekt zamienny uznając, iż spełnia on wymogi przepisów w zakresie wymagań formalnych oraz techniczno-budowlanych (w zakresie wskazania czynności i robót budowlanych koniecznych do wykonania w celu zapewnienia bezpieczeństwa konstrukcji obiektów). Podano, że wobec faktu, że treść planu miejscowego nie odnosi się wprost do sposobu sytuowania, formy architektonicznej, gabarytów pawilonów handlowych, organ nie jest uprawniony do stwierdzenia, że budowa pawilonów jest niezgodna z treścią planu miejscowego. Podniesiono przy tym, że Gmina R.N., jako organ planistyczny, poza wskazaniem, że wiążący jest jedynie projekt budowlany z 2003r. nie uzasadniła w sposób merytoryczny, dlaczego obecne usytuowanie, jest niezgodne z miejscowym planem uchwalonym w 2005r. Podano, że w przypadku, gdy decyzja o zatwierdzeniu projektu zamiennego stanie się ostateczna, inwestor zobowiązany jest do wykonania robót przewidzianych w projekcie, w celu doprowadzenia ich do stanu zgodnego z przepisami techniczno-budowlanymi, a następnie do uzyskania decyzji o pozwoleniu na użytkowanie obiektów, zaś niewykonanie w zakreślonym terminie robót naprawczych określonych w projekcie, spowoduje wydanie decyzji zgodnie z art. 51 ust. 5 Pb, tj. o rozbiórce obiektów budowlanych.
Odwołanie od powyższej decyzji złożyła Gmina R. N., zarzucając brak wnikliwej oceny sprawy oraz dowolną ocenę zebranego materiału dowodowego, albowiem organ nie wziął pod uwagę, iż decyzja o zatwierdzeniu przedłożonego projektu zamiennego powinna dotyczyć zarówno zmian stanowiących istotne odstępstwa, tj. wybudowanie pawilonów, a także wskazywać na elementy, które nie stanowiły odstępstw, tj. wybudowanie obiektu amfiteatru. Zarzucono także nieprecyzyjne wyjaśnienie istniejącego stanu faktycznego, a także błędne sprawdzenie wykonanego zamiennego projektu budowlanego pod kątem zmian stanowiących istotne odstępstwa od projektu (budowa pawilonów), a także elementów wybudowanych zgodnie z projektem (budowa amfiteatru), błędną interpretację ustaleń obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego i uznanie za dowód interpretację przepisów planu miejscowego dokonaną przez osobę wskazaną jako eksperta z branży budowlanej o specjalności architektonicznej. Strona odwołująca się wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości. Podniesiono, że wprawdzie w ustaleniach planu miejscowego nie zostało wymienione pozwolenie na budowę z podaniem znaku lub daty, jednakże użycie w przepisie czasu przeszłego oznacza, iż chodzi o dokumentację istniejącą, a nie każdą inną możliwą do uzyskania w późniejszym procesie inwestycyjnym lub taką, która będzie modyfikowana. Skoro zaś uchwałodawca nie zawarł zapisu umożliwiającego przyszłe modyfikowanie zatwierdzonego już wcześniej pozwolenia na budowę, to bezwzględnie należy uznać, iż jest to niedopuszczalne. Podkreślono, że projekt budowlany zamienny, sporządzony w postępowaniu naprawczym dotyczącym istotnych odstąpień od zatwierdzonego projektu budowlanego lub innych warunków pozwolenia na budowę, musi być opracowaniem dotyczącym całości inwestycji, a nie tylko zmian stanowiących istotne odstępstwa, bowiem zatwierdzeniu w trybie art. 51 ust. 4 P.b. podlega projekt budowlany zamienny, a nie projekt budowlany pierwotny wraz z dokumentacją projektową dotyczącą zmian stanowiących istotne odstąpienia od pierwotnego projektu budowlanego. Tymczasem zatwierdzony projekt zamienny dotyczy wyłącznie pawilonów handlowych wybudowanych w sposób istotnie odbiegający od ustaleń warunków określonych w pozwoleniu na budowę, a nie dotyczy amfiteatru, który również winien być integralną częścią projektu, a który został wybudowany zgodnie z pozwoleniem na budowę. Wskazano przy tym, że projekt budowlany zamienny podlega merytorycznej ocenie organu tak jak projekt pierwotny.
Decyzją z dnia "[...]" Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego, na podstawie art. 138 § 2 k.p.a., uchylił zaskarżoną decyzję organu I instancji w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia. W uzasadnieniu podniesiono, iż decyzja zatwierdzająca projekt budowlany i udzielająca pozwolenia na budowę z dnia "[...]" oraz decyzja ją zmieniająca z dnia "[...]" (przenosząca wskazane pozwolenie na obecnego inwestora) wydane przez Starostę P. uprawniały inwestora do wykonania w ramach inwestycji amfiteatru robót budowlanych (budowy obiektów) według planu zagospodarowania działki oraz zatwierdzonego projektu. Decyzją z dnia "[...]" organ I instancji oddał do użytkowania jedynie scenę o powierzchni 193 m². Brak jest jednak informacji, zarówno w powołanej decyzji, jak i w aktach organu I instancji informacji, czy scena została odebrana wraz zadaszeniem konstrukcji stalowej, instalacjami wodno-kanalizacyjnymi oraz energetyczno-akustycznymi, a także pomieszczeniami w poziomie piwnicy pod sceną (garderoby, 2 WC, salonu), a także czy odbiór dotyczył jedynie części sceny, skoro według projektu miała ona mieć powierzchnię 471,8m². Podano, że istotną okolicznością jest uchylenie przez Starostę P. uprzednich decyzji o pozwoleniu na budowę (zatwierdzających pierwotny projekt budowlany), gdyż tym samym projekt zamienny stanowi substytut pierwotnego projektu budowlanego. Wskazano, że projekt zamienny nie zawiera projektu zagospodarowania terenu opracowanego zgodnie ze przepisami P.b. oraz rozporządzenia Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia 25 kwietnia 2012r. w sprawie szczegółowego zakresu i form projektu budowlanego. Ponadto projekt ten nie dotyczy całości zamierzenia inwestycyjnego (tj. budowy amfiteatru ze sceną i widownią, pawilonów handlowych oraz infrastruktury, a jedynie odnosi się do pawilonów handlowych. W związku z tym w ocenie organu zatwierdzenie projektu zamiennego nie tylko naruszałoby powołane przepisy, ale również skutkowałoby pozbawieniem inwestora podstawy prawnej do oddania do użytkowania pozostałych obiektów lub ich części ujętych w przedmiotowej inwestycji, m.in. widowni. Ponadto organ odwoławczy podniósł, że analiza projektu zamiennego oraz orzeczenia technicznego dołączonego do tego projektu wskazuje na zalecenia wykonania robót budowlanych, które w rzeczywistości mogą ingerować w elementy konstrukcyjne, w tym prace rozbiórkowe, wbudowywanie nowych elementów konstrukcyjnych, remont, naprawę istniejących ścian, belek. Podano także, że organ I instancji nie wskazał na czym ma dokładnie polegać wzmocnienie konstrukcji pawilonów, chociaż rysunki w projekcie zamiennym zawierają bardzo szeroki zakres robót, a czynności naprawcze nie mogą prowadzić do rozbiórki przedmiotowych pawilonów i ich odbudowy, bowiem byłaby to nowa inwestycja. Wskazano, iż przy ponownym rozpatrzeniu sprawy organ I instancji winien ustalić dokładny zakres przedmiotowej inwestycji oddany do użytkowania decyzją z dnia "[...]", zwracając szczególną uwagę na to, czy konstrukcja stalowa zadaszenia sceny, instalacje oświetleniowo- nagłośnieniowe wraz z konstrukcjami stalowymi, a także pomieszczenia w poziomie piwnicy sceny, w tym instalacje wodno-kanalizacyjne, zostały również oddane do użytkowania, a także skąd różnica powierzchni sceny oddana do użytkowania: 193 m², podczas gdy według zatwierdzonego projektu miała ona mieć powierzchnię 471,8m². Podano, że wszystkie obiekty i instalacje nieoddane do użytkowania, a ujęte w zatwierdzonym projekcie budowlanym, powinny być ujęte w projekcie zamiennym. Skoro ma on stanowić substytut pierwotnego zatwierdzonego projektu budowlanego, to musi spełniać wymogi określone art. 35 ust. 3 w zw. z art. 51 ust. 1 pkt 3 P.b. oraz przepisów technicznych. Podkreślono także, iż kolejną decyzję w przedmiocie projektu zamiennego, wydaną w zależności od dalszych ustaleń faktycznych w trybie art. 51 ust. 4 lub ust. 5 P.b., organ winien uzasadnić zgodnie z art. 107 k.p.a., a przy ponownym rozpatrzeniu sprawy organ I instancji winien wziąć pod uwagę zalecenia organu odwoławczego i uzupełnić postępowanie dowodowe we wskazanym zakresie oraz dokonać wyczerpującej oceny zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego.
Od powyższej decyzji sprzeciw wniosła W. Sp. z o.o. z siedzibą w R.N., podnosząc zarzut naruszenia:
1) art. 138 § 2 k.p.a. poprzez jego zastosowanie i wydanie decyzji uchylającej decyzję organu I instancji, podczas gdy nie było ku temu podstaw, a organ powinien był utrzymać w mocy zaskarżoną przez Gminę R.N. decyzję PINB, z uwagi na jej zgodność z przepisami prawa;
2) art. 138 § 2 k.p.a. poprzez jego niezastosowanie i nie wydanie decyzji utrzymującej w mocy zaskarżonej decyzji PINB, podczas gdy była ona prawidłowa;
3) art. 7, 77 § 1 i 2, 80, 107 § 3 k.p.a. poprzez zaniechanie obowiązku dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy oraz niezałatwienie sprawy z uwzględnieniem interesu społecznego i słusznego interesu obywateli, nierozpatrzenie w sposób wyczerpujący całego materiału dowodowego i zaniechanie obowiązku dokładnego zbadania stanu faktycznego, dokonanie zbyt swobodnej oceny dowodów, błędne uzasadnienie decyzji polegające na tym, że organ powinien wskazać jakie fakty uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej oraz niewskazanie w uzasadnieniu prawnym podstawy prawnej decyzji, z przytoczeniem przepisów prawa.
W związku z powyższymi zarzutami strona skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości. W ocenie strony skarżącej wniesione odwołanie nie zostało merytorycznie udowodnione, a wszelkie zarzuty wykazane w treści uzasadnienia zaskarżonej decyzji nie znajdują oparcia w obowiązujących przepisach prawa. Zdaniem skarżącej Spółki decyzja organu I instancji była prawidłowa i nie powinna zostać wyeliminowana z obrotu prawnego, gdyż przedstawiony projekt zamienny spełnia wymogi przepisów w zakresie wymagań formalnych oraz techniczno-budowlanych. Wskazano, iż treść uchwały Nr "[...]" Rady Miejskiej R. N. z dnia "[...]" w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego części miasta R. N., dotyczący działek geodezyjnych objętych przedmiotowym postępowaniem, nie odnosi się wprost do sposobu usytuowania, formy architektonicznej, gabarytów pawilonów handlowych, a jedynie do obiektu amfiteatru. W oparciu o taki stan faktyczny i prawny organ I instancji nie był zatem uprawiony do wydania innej decyzji niż zatwierdzającej projekt zamienny, gdyż plan miejscowy w ogóle nie odnosi się do pawilonów handlowych.
Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł odpowiedź na skargę (a nie na sprzeciw), żądając jej oddalenia i podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje:
W myśl art. 1 § 1-2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2017 r. poz. 2188) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę zgodności z prawem działalności administracji publicznej, która zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2018r., poz. 1302 ze zm., dalej jako: p.p.s.a.) odbywa się na zasadach określonych w przepisach tej ustawy. W ramach kontroli działalności administracji publicznej, przewidzianej w art. 3 p.p.s.a. sąd uprawniony jest do badania, czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania, nie będąc przy tym związanym zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.).
Wniesiony sprzeciw od decyzji nie zasługuje na uwzględnienie.
Podnieść przede wszystkim należy, że w myśl art. 64e p.p.s.a. rozpoznając sprzeciw sąd dokonuje jedynie oceny istnienia przesłanek do wydania decyzji, o której mowa w art. 138 § 2 k.p.a. Wynika to także z treści art. 151a § 1 zd. 1 p.p.s.a., zgodnie z którym sąd uwzględnia sprzeciw od decyzji i uchyla decyzję w całości, jeżeli stwierdzi naruszenie art. 138 § 2 k.p.a. Zatem podstawowym obowiązkiem sądu administracyjnego jest ustalenie, czy zachodziły przesłanki do zastosowania art. 138 § 2 k.p.a., a więc odstąpienia od zasady ogólnej ponownego, merytorycznego rozpoznania sprawy albo zakończenia jej w inny sposób. Dokonując kontroli rozstrzygnięcia wydanego na podstawie art. 138 § 2 k.p.a. sąd nie jest natomiast władny odnosić się do meritum sprawy w kierunku jej przesądzenia, skoro na skutek uchylenia decyzji organu I instancji sprawa wraca do merytorycznego rozpatrzenia przed tym organem (np. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 9 maja 2017r., sygn. akt II OSK 2219/15, dostępny w Internecie).
W myśl art. 138 § 2 k.p.a. organ odwoławczy może uchylić zaskarżoną decyzję w całości i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji, gdy decyzja ta została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, a konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie. Przekazując sprawę, organ ten powinien wskazać, jakie okoliczności należy uwzględnić przy ponownym rozpatrzeniu sprawy. Wydanie przez organ odwoławczy decyzji kasacyjnej jest zatem dopuszczalne wówczas, gdy zostaną spełnione następujące przesłanki: po pierwsze, gdy organ odwoławczy stwierdzi, że zaskarżona decyzja wydana została z naruszeniem przepisów postępowania, po drugie, gdy organ ten uzna, że konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie. Samo stwierdzenie naruszenia przepisów postępowania, jakkolwiek jest konieczną przesłanką uchylenia zaskarżonej decyzji, nie jest jednak przesłanką wystarczającą. Niezbędne jest bowiem dodatkowo wykazanie, że konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie (por. wyrok NSA z dnia 4 listopada 2014 r., sygn. akt II OSK 2279/13, dostępny w internecie). Zwrot normatywny "konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie" ma charakter ocenny. Jest zatem określeniem wymagającym każdorazowo interpretacji na tle okoliczności faktycznych sprawy. W orzecznictwie przyjmuje się, że stwierdzenie to jest równoznaczne z nieprzeprowadzeniem przez organ I instancji postępowania wyjaśniającego w całości lub znacznej części, co z kolei uniemożliwia rozstrzygnięcie sprawy przez organ odwoławczy zgodnie z zasadą dwuinstancyjności postępowania administracyjnego (por. wyrok NSA z dnia 24 kwietnia 2014r., sygn. akt II OSK 2846/12, wyrok NSA z dnia 14 lutego 2017r., sygn. akt II OSK 1386/15, dostępny w Internecie). Kasatoryjne rozstrzygnięcie może zapaść wyłącznie w sytuacji, gdy wątpliwości organu drugiej instancji co do stanu faktycznego nie da się wyeliminować w trybie art. 136 k.p.a.. Konieczność natomiast uzupełnienia w niewielkim zakresie postępowania dowodowego, przez przeprowadzenie określonego dowodu, mieści się w kompetencjach organu odwoławczego do uzupełnienia postępowania, wyłączając dopuszczalność decyzji kasacyjnej (por. wyrok NSA z dnia 15 grudnia 2016r., sygn. akt II OSK 1427/16, dostępny w Internecie).
Należy przy tym zaznaczyć, że wszystkie okoliczności, mające znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej muszą zostać ustalone w toku prawidłowo przeprowadzonego postępowania wyjaśniającego. Zgodnie bowiem z art. 7 k.p.a. w toku postępowania organy administracji publicznej stoją na straży praworządności i podejmują wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. Konsekwencją obowiązywania zasady praworządności jest także regulacja zawarta w art. 107 § 1 k.p.a., ustanawiającym obok innych wymogów decyzji obowiązek organu zawarcia w niej podstawy prawnej i uzasadnienia faktycznego, które w myśl § 3 tego artykułu powinno w szczególności obejmować wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, zaś uzasadnienie prawne - wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji, z przytoczeniem przepisów prawa. Ponadto stosownie do art. 10 § 1 k.p.a. organy administracji publicznej obowiązane są zapewnić stronom czynny udział w każdym stadium postępowania, a przed wydaniem decyzji umożliwić im wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań, zaś w myśl art. 81 k.p.a. okoliczność faktyczna może być uznana za udowodnioną, jeżeli strona miała możność wypowiedzenia się co do przeprowadzonych dowodów, chyba że zachodzą okoliczności, o których mowa w art. 10 § 2.
W niniejszej sprawie organ odwoławczy uchylił decyzję organu I instancji i przekazał ją do ponownego rozpoznania wskazując na konieczność ustalenia zakresu inwestycji oddanej do użytkowania na podstawie decyzji; ustalenia, czy przedłożony projekt zamienny dotyczy wszystkich obiektów i instalacji nie oddanych do użytkowania; ustalenia zakresu nieprawidłowości projektu i wezwania inwestora do jego uzupełnienia; oceny projektu co do zgodności z warunkami technicznymi oraz sporządzenia właściwego uzasadnienia decyzji.
Podnieść należy, że zgodnie z art. 51 ust. 1 pkt 3 P.b., w przypadku istotnego odstąpienia od zatwierdzonego projektu budowlanego lub innych warunków pozwolenia na budowę – organ nakłada, określając termin wykonania, obowiązek sporządzenia i przedstawienia projektu budowlanego zamiennego, uwzględniającego zmiany wynikające z dotychczas wykonanych robót budowlanych oraz - w razie potrzeby – nakłada obowiązek wykonania określonych czynności lub robót budowlanych w celu doprowadzenia wykonywanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem; przepisy dotyczące projektu budowlanego stosuje się odpowiednio do zakresu tych zmian. Jednakże złożenie projektu zamiennego nie powoduje w sposób automatyczny wydania decyzji o zatwierdzeniu tego dokumentu. Dokument ten podlega szczegółowej merytorycznej ocenie organu, tak jak projekt pierwotny załączony do wniosku o wydanie decyzji o pozwolenie na budowę – art. 35 ust. 1 P.b. Podobnie jak ma to miejsce przy złożeniu wniosku o pozwolenie, przed wydaniem decyzji o zatwierdzeniu projektu budowlanego zamiennego organ nadzoru winien skontrolować zgodność projektu z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu w przypadku braku miejscowego planu, a także z wymaganiami ochrony środowiska; zgodność projektu zagospodarowania działki lub terenu z przepisami, w tym techniczno - budowlanymi; kompletność projektu budowlanego i posiadanie wymaganych opinii, uzgodnień, pozwoleń i sprawdzeń; wykonanie projektu, a w przypadku obowiązku sprawdzenia projektu także sprawdzenie, przez osobę posiadającą wymagane uprawnienia budowlane i legitymującą się aktualnym zaświadczeniem, o którym mowa w art. 12 ust. 7 P.b.
Nie budzi wątpliwości, że projekt budowlany zamienny przedłożony przez inwestora nie jest prawidłowy, gdyż nie spełnia wszystkich wymaganych prawem warunków. Wyjaśnić bowiem należy, że stosownie do zapisu art. 36a ust. 2 P.b. z momentem wydania ostatecznej decyzji w trybie art. 51 ust. 1 pkt 3 P.b., czyli w niniejszej sprawie decyzji z dnia "[...]", organ administracji architektoniczno-budowlanej uchyla decyzję o pozwoleniu na budowę. Taka decyzja została wydana w dniu "[...]". Słuszne jest zatem stanowisko organu odwoławczego, że projekt zamienny winien dotyczyć całego zamierzenia inwestycyjnego, a nie tylko jego części. Wprawdzie winien on uwzględniać zmiany wynikające z dotychczas wykonanych robot, ale nie oznacza to że ma się wyłącznie ograniczać do tego zakresu. Skoro bowiem wyeliminowana została z obrotu prawnego decyzja o pozwoleniu na budowę i zatwierdzeniu projektu budowlanego, to projekt zamienny zastępuje projekt pierwotny. Projekt taki podlega przy tym – jak wskazano wyżej - weryfikacji w oparciu o przepis art. 35 ust. 1 P.b., w tym co do jego kompletności (art. 35 ust. 1 pkt 3 P.b.). W razie zaś stwierdzenia naruszeń w zakresie określonym w tym przepisie organ administracji architektoniczno-budowlanej nakłada postanowieniem obowiązek usunięcia wskazanych nieprawidłowości, określając termin ich usunięcia (art. 35 ust. 3 P.b.). Wprawdzie w niniejszej sprawie organ I instancji wydał postanowienie z dnia "[...]" nakładające obowiązek uzupełnienia przedłożonego projektu, ale nie dotyczyło ono kwestii jego kompletności. W tej sytuacji, w ocenie Sądu, zaistniały przesłanki do podjęcia rozstrzygnięcia na podstawie art. 138 § 2 k.p.a., gdyż decyzja organu I instancji została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, a konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie.
Natomiast stronie wnoszącej sprzeciw należy wyjaśnić, że w niniejszym postępowaniu Sąd nie może dokonywać merytorycznej oceny istoty sprawy. Zatem Sąd nie może ocenić kwestii zgodności przedłożonego (niekompletnego) projektu budowlanego z zapisami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego.
Biorąc pod uwagę powyższe, na podstawie art. 151a § 2 p.p.s.a., orzeczono o oddaleniu sprzeciwu jako bezzasadnego.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło