II SA/Ol 627/05

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Zbigniew Ślusarczyk Sędzia WSA Hanna Raszkowska (spr.) Asesor WSA Beata Jezielska Protokolant Lech Ledwożyw po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 października 2005 r. sprawy ze skargi A. B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia "[...]" r. nr "[...]" w przedmiocie zasiłku celowego specjalnego - oddala skargę. W dniu 9 maja 2005 r. A. B. złożył w Miejskim Ośrodku Pomocy Społecznej w M. wniosek o przyznanie zasiłku celowego na pokrycie wydatków związanych z drobnymi remontami i naprawami w mieszkaniu. W wyniku jego rozpatrzenia dyrektor ośrodka, działając z upoważnienia Burmistrza M., wydał w dniu 24 maja 2005 r. decyzję "[...]" o odmowie udzielenia pomocy finansowej w formie specjalnego zasiłku celowego realizowanego w ramach zadań własnych gminy z zakresu pomocy społecznej. W odwołaniu od tej decyzji wnioskodawca zarzucił, iż organ nie dokonał wszechstronnej oceny okoliczności rozpatrywanego przypadku, rozstrzygnięcie zaś dotyczy specjalnego zasiłku celowego a nie wnioskowanego zasiłku celowego. Powołując się na art. 132 Kodeksu postępowania administracyjnego, organ I instancji, decyzją z 13 czerwca 2005 r. "[...]" orzekł o zmianie swej decyzji poprzez przyznanie świadczenia pieniężnego w formie specjalnego zasiłku celowego w wysokości 20 zł. z przeznaczeniem na dofinansowanie do wydatków związanych z drobnymi remontami i naprawami w mieszkaniu. A. B. wniósł odwołanie od tej decyzji, zarzucając, iż nie wnosi ona niczego nowego, nie tłumaczy, w jaki sposób można dokonać napraw i remontów za przyznany zasiłek. Decyzją z dnia 11 lipca 2005 r. "[...]" Samorządowe Kolegium Odwoławcze uchyliło zaskarżoną decyzję i umorzyło postępowanie organu I instancji. W uzasadnieniu swego rozstrzygnięcia organ odwoławczy stwierdził, iż z treści art. 132 Kodeksu postępowania administracyjnego wynika, że może on mieć zastosowanie tylko w sytuacji, gdy organ, który wydał decyzję uzna, że odwołanie wniesione przez stronę zasługuje na uwzględnienie w całości. Jeżeli natomiast organ dojdzie do wniosku, że wprawdzie mógłby zmienić swoją decyzję jednakże w zakresie nie pokrywającym się w całości z żądaniem strony, nie może dokonać weryfikacji własnej decyzji, lecz jest zobowiązany do przekazania sprawy organowi odwoławczemu. Co prawda, A. B. w odwołaniu nie określił żądanej kwoty, określił natomiast zakres potrzeby, na jaką domaga się zasiłku celowego. Zakres tej potrzeby wskazuje, że przyznana przez organ I instancji kwota nie może uwzględniać w całości żądania strony. W sytuacji, kiedy organ zmienia decyzję własną, uwzględniając jedynie część odwołania, dopuszcza się rażącego naruszenia przepisu art. 132 K.p.a. Skarżący wniósł odwołanie w postępowaniu zwykłym a nie wystąpił z wnioskiem o stwierdzenie nieważności tej decyzji. Rozstrzygając sprawę należało przyjąć, że postępowanie w trybie art. 132 K.p.a. prowadzone przez organ I instancji pozbawione było przedmiotu, a w konsekwencji zaskarżoną decyzję należało uchylić i umorzyć postępowanie w sprawie. W skardze na tą decyzję z dnia l sierpnia 2005 r. A. B. zarzucił, iż organ odwoławczy pogłębił jego trudną sytuację życiową oddalając zakończenie sprawy. Zdaniem skarżącego, organ ten błędnie zastosował przepis art. 138 § l pkt 2 K.p.a., ponieważ uchylenie decyzji winno nastąpić w związku z art. 156 § l pkt 2 K.p.a., skoro zostało stwierdzone rażące naruszenie prawa. Skarżący, wskazując na to, iż był pouczony tylko o prawnie do wniesienia odwołania, wyraził przekonanie, iż zaistniały przesłanki zastosowania art. 61 § 2 k.p.a. W konkluzji stwierdził, iż organ odwoławczy powinien naprawić błędy organu I instancji w taki sposób, aby strona nie ponosiła ich konsekwencji. Podtrzymując argumenty zawarte w zaskarżonej decyzji, organ odwoławczy wniósł o oddalenie skargi. Decyzją z dnia 2 sierpnia 2005 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze na podstawie art. 138 § 2 kpa uchyliło decyzję Dyrektora Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w M. z dnia 24 maja 2005 r. nr "[...]" w sprawie odmowy udzielenia pomocy finansowej w formie specjalnego zasiłku celowego. W uzasadnieniu Samorządowe Kolegium Odwoławcze podało, że organ I instancji nie dokonał oceny sytuacji bytowej wnioskodawcy na tle sytuacji innych osób ubiegających się o przyznanie tej samej formy pomocy społecznej. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje: Stosownie do art. 3 § l i art. 134 § l ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), sąd administracyjny dokonuje kontroli zaskarżonej decyzji pod względem zgodności z prawem, nie będąc przy tym związanym zarzutami i wnioskami skargi. Wzruszenie decyzji następuje w razie, gdy kontrola wykaże, że decyzja narusza przepisy prawa materialnego lub postępowania w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy (art. 3 § l w zw. z art. 145 § l wskazanej ustawy). Tego rodzaju naruszeń prawa nie można przypisać wydanej w sprawie ostatecznej decyzji administracyjnej. Postępowanie, w wyniku którego decyzja ta została wydana wszczęte zostało na skutek złożenia przez stronę odwołania od decyzji wydanej przez organ I instancji w trybie art. 132 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. .1071 ze zm., zwanej dalej K.p.a.), Zgodnie z § l tego przepisu , jeżeli odwołanie wniosły wszystkie strony, a organ administracji publicznej, który wydał decyzję, uzna, że to odwołanie zasługuje w całości na uwzględnienie, może wydać nową decyzję, w której uchyli lub zmieni zaskarżoną decyzję. (Przepis § l stosuje się także w przypadku, gdy odwołanie wniosła jedna ze stron, a pozostałe strony wyraziły zgodę na uchylenie lub zmianę decyzji zgodnie z żądaniem odwołania. /§ 2/). Przesłanką materialną uchylenia lub zmiany przez organ I instancji swej decyzji jest zatem uwzględnienie odwołania w całości. Słusznie stwierdził organ odwoławczy, iż warunek ten nie został spełniony, albowiem przyznanie zasiłku w wysokości 20 zł nie mogło czynić zadość żądaniu strony. Trafne było uznanie, iż w tej sytuacji nowa decyzja wydana została z rażącym naruszeniem prawa, czyli dotknięta jest tzw. wadą określoną w art. 156 § l pkt 2 K.p.a. Jest to wada kwalifikowana, stanowiąca przesłankę stwierdzenia nieważności dotkniętej nią decyzji, również nieostatecznej. W przypadku jednak, gdy zostało od niej wniesione odwołanie, w trakcie postępowania odwoławczego organ odwoławczy nie może orzekać na podstawie art. 156 K.p.a., z uwagi na inny zakres jego działań jako organu odwoławczego oraz jako organu nadzoru (por. wyrok NSA z 5 stycznia 1982, II SA 919/81, ONSA 1982, Nr l, poz. 5). Kodeks postępowania administracyjnego wyłącza więc stosowanie sankcji nieważności w postępowaniu odwoławczym. Samorządowe Kolegium Odwoławcze jako organ odwoławczy miało obowiązek rozstrzygnięcia odwołania w sposób wynikający z art. 138 K.p.a. Jedyną możliwością było wydanie decyzji określonej w art. 138 § l pkt 2 kpa, gdyż decyzja naruszała prawo. Rozstrzygnięcie, które uchyla decyzję organu I instancji i postępowanie to umarza jest zatem zgodne z prawem. Wytknięcia wymaga jedynie to, iż sentencja winna zostać sformułowana w sposób nie pozostawiający wątpliwości co do tego, iż umorzenie dotyczy wyłącznie postępowania w trybie art. 132 K.p.a. Naruszenie to nie zmienia jednak sytuacji skarżącego, tym bardziej jeśli weźmie się pod uwagę fakt wydania przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze kolejnej decyzji zobowiązującej organ I instancji do ponownego przeprowadzenia postępowania, od której służy odwołanie. Wobec powyższego skarga jako niezasadna podlegała oddaleniu na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.