II SA/Ol 627/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Bogusław Jażdżyk po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 21 marca 2014 r. sprawy z wniosku Wspólnoty Mieszkaniowej A o przywrócenie terminu do wniesienia skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia "[...]" w przedmiocie warunków zabudowy postanawia odmówić przywrócenia terminu. Wnioskiem z dnia 17 czerwca 2013 r. Wspólnota Mieszkaniowa A zwróciła się do tut. Sądu o przywrócenie terminu do wniesienia skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Olsztynie z dnia "[...]", którą uchylono w całości decyzję Prezydenta Miasta z dnia "[...]" i umorzono postępowanie przed organem pierwszej instancji. Wnioskodawczyni podniosła, że powyższa decyzja nie została doręczona wszystkim członkom zarządu wspólnoty. Zarząd Wspólnoty dowiedział się więc o treści tego rozstrzygnięcia w dniu 10 czerwca 2013 r., to jest w dacie doręczenia przez tut. Sąd odpisu pisma inwestora wniesionego w sprawie ze skargi Wspólnoty na decyzję Wojewody z dnia "[...]".W tej sytuacji skarżąca nie mogła wnieść skargi w niniejszej sprawie w ustawowym terminie. Jednocześnie z wnioskiem Wspólnota Mieszkaniowa wniosła skargę na opisaną wyżej decyzję Kolegium. Postanowieniem z dnia 27 września 2013 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie po rozpatrzeniu wniosku Wspólnoty odmówił przywrócenia terminu. Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem z dnia 9 stycznia 2014 r. po rozpatrzeniu zażalenia Wspólnoty uchylił zaskarżone postanowienie i przekazał sprawę Sądowi I instancji do ponownego rozpoznania. W uzasadnieniu postanowienie Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, że zaskarżone postanowienie podlega uchyleniu, aczkolwiek z innych powodów niż podniesione w zażaleniu. W niniejszej sprawie decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia "[...]" została doręczona D. Z. oraz zarządcy Wspólnoty. NSA zauważył, iż w aktach sprawy brak jest umowy potwierdzającej zakres umocowania zarządcy Wspólnoty. Tym samym zaskarżone postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie odmawiające Wspólnocie przywrócenia terminu do złożenia skargi jest przedwczesne, gdyż Sąd I instancji nie wyjaśnił kwestii reprezentacji skarżącej Wspólnoty. Sąd I instancji powinien wezwać stronę skarżącą do udzielenia informacji czy Zarząd Wspólnoty Mieszkaniowej A zawarł umowę, o której mowa w art. 18 ust. 1 tej ustawy z zarządcą Wspólnoty A, jeśli tak to zobowiązać stronę do przedłożenia ww. umowy, co pozwoliłoby na ustalenie czy zarządca Wspólnoty był umocowany do samodzielnego podejmowania czynności mieszczących się w granicach zwykłego zarządu nieruchomością wspólną np. do odbioru korespondencji. Dodatkowo Sąd I instancji powinien zobowiązać stronę skarżącą do udzielenia informacji czy Zarząd Wspólnoty Mieszkaniowej ustalił adres dla doręczeń. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego niedopuszczalny jest pogląd zaprezentowany w zażaleniu, zgodnie z którym, aby można było mówić o skutecznym doręczeniu odpisu decyzji, organ winien doręczyć jej odpis wszystkim członkom Zarządu na wskazane przez nich adresy. W takim bowiem przypadku trudno byłoby ustalić np. datę doręczenia niezbędną do określenia początku biegu terminu do wniesienia odwołania czy też zażalenia lub skargi do sądu administracyjnego, gdyż zachodzi możliwość doręczenia decyzji w różnych datach. Zarządzeniem z dnia 30 stycznia 2014 r. Sąd zobowiązał skarżącą Wspólnotę do udzielenia informacji czy Zarząd Wspólnoty Mieszkaniowej zawarł umowę, o której mowa w art. 18 ust. 1 ustawy o własności lokali z zarządcą Wspólnoty A oraz przedłożenia ww. umowy (o ile taka została zawarta). Ponadto Sąd zobowiązał stronę skarżącą do udzielenia informacji, czy Zarząd Wspólnoty Mieszkaniowej ustalił adres dla doręczeń. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje: Stosownie do postanowień art. 86 § 1 ppsa ustawy z dnia 30 sierpnia – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm, ppsa), jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu. Pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu i w piśmie tym należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu (na mocy art. 87 § 1 i § 2 ustawy ppsa). Równocześnie ze złożeniem wniosku strona powinna dokonać czynności, której nie dokonała w terminie ( art. 87 § 4 ppsa ). Natomiast odnosząc się do kwestii uprawdopodobnienia okoliczności wskazujących na brak winy w uchybieniu terminu należy wskazać, że zgodnie z poglądami wyrażonymi w orzecznictwie, jako kryterium przy ocenie winy w uchybieniu terminu procesowego należy przyjąć obiektywny miernik staranności, jakiej można się domagać od strony dbającej należycie o swoje interesy. Przywrócenie terminu nie jest możliwe, gdy strona dopuściła się choćby lekkiego niedbalstwa. Natomiast przywrócenie może mieć miejsce wtedy, gdy uchybienie terminu nastąpiło wskutek przeszkody, której strona nie mogła usunąć nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku (por. wyrok NSA z 20 maja 1998r., I S.A./Ka 1718/96, niepubl.). Tak więc osoba zainteresowana przywróceniem terminu ma uprawdopodobnić brak swojej winy, czyli powinna uwiarygodnić odpowiednią argumentacją swoją staranność oraz fakt, że przeszkoda była od niej niezależna. W sprawie należało więc dokonać oceny, czy skarżąca uchybiła terminowi bez własnej winy, przy uwzględnieniu obiektywnego miernika staranności, którego można wymagać od każdej należycie dbającej o swoje interesy osoby. W ocenie Sądu, skarżąca Wspólnota nie wykazała, aby niezachowanie terminu, nastąpiło bez jego winy. Ponadto stosownie do treści art. 190 ppsa sąd, któremu sprawa została przekazana, związany jest wykładnią prawa dokonaną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny. Nie można oprzeć skargi kasacyjnej od orzeczenia wydanego po ponownym rozpoznaniu sprawy na podstawach sprzecznych z wykładnią prawa ustaloną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny. W sprawie niniejszej Sąd wykonując wytyczne Naczelnego Sądu Administracyjnego ustalił, że Zarząd Wspólnoty nie udzielił zarządcy (firmie A) pełnomocnictwa, o którym mowa w § 9 pkt 4 umowy o zarządzaniu do reprezentowania wspólnoty przez organami administracji państwowej oraz sądami w sprawie planowanego przez inwestora zamierzenia inwestycyjnego. Ponadto Zarząd Wspólnoty nie ustalił adresu do doręczeń. Mając na uwadze powyższe okoliczności, w ocenie Sądu przyjąć należy, że decyzja Kolegium została skutecznie doręczona Wspólnocie w dniu 16 kwietnia 2013 r. na adres członka Zarządu Wspólnoty. Naczelny Sąd Administracyjny wskazał w powyższym postanowieniu, że niedopuszczalny jest pogląd zaprezentowany w zażaleniu, zgodnie z którym, aby można było mówić o skutecznym doręczeniu odpisu decyzji, organ winien doręczyć jej odpis wszystkim członkom Zarządu na wskazane przez nich adresy. W takim bowiem przypadku trudno byłoby ustalić np. datę doręczenia niezbędną do określenia początku biegu terminu do wniesienia skargi do sądu administracyjnego. Wskazać należy, że ustawa z dnia 24 czerwca 1994 r. o własności lokali (Dz. U. z 2000 r. Nr 80, poz. 903 ze zm.) nie reguluje trybu doręczania zarządowi wspólnoty korespondencji. Naczelny Sąd Administracyjny w opisanym wyżej postawieniu z dnia 9 stycznia 2014 r. wskazał, że w sprawie winien mieć zastosowanie art. 45 k.p.a., który stanowi, że jednostkom organizacyjnym, a taką jest wspólnota mieszkaniowa pisma doręcza się w lokalu ich siedziby do rąk osób uprawnionych do odbioru pism. Skoro więc Wspólnota nie wskazała adresu do doręczeń, to organ mógł skutecznie doręczyć decyzję na adres członka zarządu. Wyjaśnienia wymaga, że potwierdzenie odbioru decyzji doręczanej wspólnocie mieszkaniowej nie stanowi oświadczenia woli wspólnoty, wobec czego dokonanie tej czynności procesowej przez jednego członka zarządu wywołuje skutki dla wspólnoty mieszkaniowej. Podkreślenia wymaga, że wymóg współdziałania co najmniej dwóch członków zarządu przewidziany został tylko dla złożenia oświadczenia woli za wspólnotę mieszkaniową, a więc nie dotyczy on czynności procesowych. Zgodnie z art. 21 ust. 1 ustawy o własności lokali zarząd kieruje sprawami wspólnoty mieszkaniowej i reprezentuje ją na zewnątrz oraz w stosunkach między wspólnotą a poszczególnymi właścicielami lokali. Członek Zarządu, który otrzymał korespondencję mógł przy zachowaniu należytej staranności poinformować o tym fakcie pozostałych członków zarządu celem wspólnego podjęcia ewentualnej decyzji w kwestii wniesienia środka zaskarżenia od negatywnej dla Wspólnoty decyzji. W ocenie Sądu brak podjęcia takich działań przez członka Zarządu bez wykazania, że brak działania nastąpił wskutek okoliczności niemożliwych do przezwyciężenia przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku, powoduje, że brak jest podstaw do przywrócenia Wspólnocie terminu do wniesienia skargi. W tym stanie sprawy, na podstawie art. 86 § 1 ppsa orzeczono jak w sentencji.