II SA/Ol 628/13

Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Olsztynie Agnieszka Bińczyk po rozpoznaniu w dniu 23 sierpnia 2013 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku D.Ż. o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego w sprawie ze skargi D.Ż., M.Ż. i J.P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w "[...]" z dnia "[...]" Nr "[...]" w przedmiocie lokalizacji inwestycji celu publicznego postanawia odmówić przyznania wnioskodawcy prawa pomocy. We wniosku, złożonym na urzędowym formularzu, D.Ż. wniósł o zwolnienie od kosztów sądowych w całości lub w części oraz o ustanowienie radcy prawnego lub adwokata. W uzasadnieniu podniósł, iż koszty postępowania w niniejszej sprawie są wyższe od uzyskiwanych przez niego dochodów. Wskazał, że jest rolnikiem i płaci "[...]" w kwocie "[...]" zł miesięcznie. Zgodnie z oświadczeniem o stanie rodzinnym, majątku i dochodach wnioskodawca prowadzi sam gospodarstwo domowe. W rubryce nr 7.1. wykazał dom o powierzchni "[...]" m2 oraz nieruchomość rolną o powierzchni "[...]" ha, w rubryce nr 10 – dochód z tytułu płatności bezpośrednich w kwocie "[...]" zł ("dochód miesięczny brutto", "Razem dochód:" "[...]" zł), w rubryce nr 11 opisał natomiast skutki "[...]". W związku z koniecznością uzupełnienia informacji na temat sytuacji materialnej wnioskodawcy oraz wyjaśnienia wątpliwości powstałych na tle złożonego przez niego oświadczenia, wnioskodawca wezwany został do złożenia dodatkowych oświadczeń i dokumentów źródłowych w zakresie odnoszącym się do posiadanego gospodarstwa rolnego oraz prowadzonej działalności rolniczej, wykazanego we wniosku domu, ponoszonych wydatków, ewentualnego korzystania ze świadczeń z pomocy społecznej lub z innego rodzaju pomocy udzielanej przez jakiekolwiek instytucje bądź osoby trzecie i członków rodziny, a ponadto wyciągów z posiadanych rachunków bankowych z okresu ostatnich trzech miesięcy. W związku z wnioskiem o zwolnienie od kosztów sądowych w całości lub w części, wnioskodawca wezwany został ponadto do wskazania w jakim zakresie jest w stanie ponieść koszty sądowe w niniejszej sprawie oraz do sprecyzowania, czy wnosi o ustanowienie radcy prawnego, czy też adwokata. Wnioskodawca pouczony został, że nieprzedłożenie żądanych dodatkowych oświadczeń i dokumentów źródłowych w wyznaczonym w wezwaniu terminie może stanowić podstawę odmowy przyznania prawa pomocy. W odpowiedzi na przedmiotowe wezwanie wnioskodawca przedłożył dodatkowe oświadczenia, w których stwierdził, iż nie jest w stanie ponieść kosztów sądowych w niniejszej sprawie, dlatego też wnosi o zwolnienie od tych kosztów w całości oraz o ustanowienia radcy prawnego. Oświadczył, iż wykazany we wniosku dom stanowi jego własność i mieszka w nim sam. Wyjaśnił, iż w skład gospodarstwa rolnego, poza wykazanymi we wniosku domem oraz gruntem, nie wchodzą inne budynki, maszyny lub urządzenia rolnicze. Wskazał również, iż prowadzona przez niego działalność rolnicza polega na uprawie i hodowli "[...]". Oświadczył, iż w latach 2011-2013 dochód z tytułu prowadzonej działalności rolniczej wyniósł 0 (w 2012 r. i w 2013 r. poniósł stratę), w związku z tą działalnością otrzymał płatności w kwocie "[...]" zł za 2011 r., a za 2012 r. i 2013 r. płatności nie otrzymał. Wnioskodawca oświadczył ponadto, iż nie korzystał i nie korzysta ze świadczeń z pomocy społecznej lub z innego rodzaju pomocy udzielanej przez jakiekolwiek instytucje bądź osoby trzecie i członków rodziny. Wskazał przeznaczenie i wysokość ponoszonych wydatków (wyżywienie, "[...]", opłaty mieszkaniowe oraz ubezpieczenie), załączając kopie dokumentów potwierdzających wysokość wybranych wydatków. Wnioskodawca załączył również kopie: dokumentów dotyczących "[...]" oraz dokumentu potwierdzającego jego oświadczenie odnoszące się do poniesionej w 2013 r. straty. Wnioskodawca przedłożył ponadto wyciąg z rachunku bankowego za okres 01.05.2013 – 13.08.2013. Wskazać należy, iż zgodnie z art. 246 § 1 pkt 1 w związku z art. 245 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), zwanej dalej w skrócie ppsa, zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie radcy prawnego, czyli przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, następuje jeśli osoba fizyczna wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Stosownie do art. 246 § 1 pkt 2 ppsa, przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym następuje natomiast, gdy osoba fizyczna wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Z treści przytoczonych przepisów wynika, że w postępowaniu o przyznanie prawa pomocy, to na stronie spoczywa ciężar wykazania, iż znajduje się w sytuacji uprawniającej ją do otrzymania prawa pomocy. To strona ma zatem przekonać rozpoznającego wniosek o przyznanie prawa pomocy, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek, czy też tylko niektórych kosztów postępowania. Składając formularz wniosku, powinna tym samym skrupulatnie go wypełnić, a w sytuacji, gdy zawarte w nim oświadczenie o stanie rodzinnym, majątku i dochodach okaże się niewystarczające do oceny jej rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych oraz stanu rodzinnego lub budzi wątpliwości (art. 255 ppsa), przedłożyć dodatkowe oświadczenia i dokumenty źródłowe pozwalające na zweryfikowanie złożonego przez nią oświadczenia i dokonanie oceny jej rzeczywistej sytuacji materialnej. W niniejszej sprawie oświadczenia i dokumenty źródłowe złożone przez wnioskodawcę nie pozwalają na ocenę jego rzeczywistej sytuacji materialnej. Zauważyć należy, iż w oświadczeniu zawartym we wniosku wnioskodawca wskazał, iż uzyskuje dochód z tytułu płatności bezpośrednich w kwocie "[...]" zł. W dodatkowym oświadczeniu złożonym na wezwanie, odnosząc się do żądania wskazania rzeczywistych przychodów i dochodów uzyskanych z tytułu działalności rolniczej, wnioskodawca wskazał natomiast, że w latach 2011-2013 nie uzyskał dochodu, a nawet w latach 2012-2013 poniósł stratę, a ponadto w latach 2012-2013 nie otrzymał również żadnych płatności. Przekazane informacje na temat wysokości dochodu z tytułu prowadzonej działalności rolniczej nie są zatem zbieżne, a tym samym nie pozwalają na ocenę rzeczywistych zdolności płatniczych wnioskodawcy. Przedkładając wyciąg z rachunku bankowego, na który wpływa nie wykazany we wniosku zasiłek "[...]", wnioskodawca nie wyjaśnił również, czy wpływ na ten rachunek w dniu 25 lipca 2013 r. kwoty "[...]" zł ma także charakter powtarzalny, czy też jest to tylko wpływ jednorazowy. Nie dysponując pełną wiedzą na temat wszystkich źródeł, z jakich pochodzą środki pieniężne, którymi dysponuje wnioskodawca oraz ich wysokości nie można stwierdzić natomiast, jak w rzeczywistości kształtuje się jego sytuacja finansowa. Dodatkowo zauważyć należy, iż zgodnie z przedłożonym wyciągiem z rachunku bankowego, saldo na tym rachunku na dzień podpisania wniosku o przyznanie prawa pomocy wynosiło "[...]" zł, a zatem znacznie przewyższało koszty postępowania w niniejszej sprawie, które na obecnym etapie postępowania ograniczają się w istocie do wpisu od skargi w kwocie 500 zł. W dniu 8 sierpnia 2013 r. na rachunek ten wpłynęła kwota "[...]" zł tytułem "[...]", a w dniu 12 sierpnia 2013 r. (doręczenie wezwania nastąpiło w dniu 6 sierpnia 2013 r.) wnioskodawca założył lokatę w wysokości "[...]" zł oraz dokonał wypłaty kwoty "[...]" zł, lecz w żaden sposób nie wyjaśnił, dlaczego pokrycie kosztów postępowania w niniejszej sprawie nie jest możliwe, w całości lub w części, ze środków zgromadzonych na przedmiotowej lokacie, czy też ze środków wypłaconych z rachunku. W świetle powyższego, stwierdzić należy, że w warunkach niniejszej sprawy - z przyczyn leżących po stronie wnioskodawcy - nie jest możliwa ocena jego rzeczywistej sytuacji materialnej, a tym samym także stwierdzenie, że poniesienie przez wnioskodawcę kosztów postępowania, czy to w całości, czy też w części, nastąpi z uszczerbkiem koniecznego dla niego utrzymania. W konsekwencji, na podstawie art. 258 § 2 pkt 7 ppsa, orzeczono jak w sentencji.