II SA/Ol 628/13

Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Olsztynie Agnieszka Bińczyk po rozpoznaniu w dniu 23 sierpnia 2013 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku M.Ż. o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego w sprawie ze skargi D.Ż., M.Ż. i J.P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w "[...]" z dnia "[...]" Nr "[...]" w przedmiocie lokalizacji inwestycji celu publicznego postanawia odmówić przyznania wnioskodawcy prawa pomocy. We wniosku, złożonym na urzędowym formularzu, M.Ż. wniósł o zwolnienie od kosztów sądowych w całości lub w części oraz o ustanowienie zawodowego pełnomocnika. W uzasadnieniu podniósł, iż jest rolnikiem i uzyskuje dochód jedynie z upraw, a ma na utrzymaniu żonę i dwoje dzieci. Jedno dziecko uczy się, natomiast drugie "[...]". Zgodnie z oświadczeniem o stanie rodzinnym, majątku i dochodach wnioskodawca prowadzi gospodarstwo domowe wspólnie z żoną i dwójką dzieci. W rubryce nr 7.1. wykazał dom o powierzchni "[...]" m2, nieruchomość rolną o powierzchni "[...]" ha oraz lasy o powierzchni "[...]" ha, w rubryce nr 10 – dochód własny z tytułu płatności bezpośrednich ("[...]" zł) oraz dochód żony z tytułu umowy o pracę ("[...]" zł), w rubryce nr 11 dodał, iż w 2012 r. doszło do zniszczenia 80% upraw i zainwestowane wówczas środki nie zwróciły się, wskazał również, iż otrzymywane płatności służą finansowaniu działalności rolniczej. W związku z koniecznością uzupełnienia informacji na temat sytuacji materialnej wnioskodawcy i jego żony oraz wyjaśnienia wątpliwości powstałych na tle złożonego przez niego oświadczenia, wnioskodawca wezwany został do złożenia dodatkowych oświadczeń i dokumentów źródłowych w zakresie odnoszącym się do posiadanego gospodarstwa rolnego oraz prowadzonej działalności rolniczej, stanu majątkowego jego żony oraz jej dochodu, ponoszonych wydatków, a ponadto wyciągów z posiadanych rachunków bankowych z okresu ostatnich trzech miesięcy. W związku z wnioskiem o zwolnienie od kosztów sądowych w całości lub w części, wnioskodawca wezwany został ponadto do wskazania w jakim zakresie jest w stanie ponieść koszty sądowe w niniejszej sprawie oraz do sprecyzowania, czy wnosi o ustanowienie radcy prawnego, czy też adwokata. Wnioskodawca pouczony został, że nieprzedłożenie żądanych dodatkowych oświadczeń i dokumentów źródłowych w wyznaczonym w wezwaniu terminie może stanowić podstawę odmowy przyznania prawa pomocy. W odpowiedzi na przedmiotowe wezwanie wnioskodawca przedłożył dodatkowe oświadczenia, w których stwierdził, iż nie jest w stanie ponieść kosztów sądowych w niniejszej sprawie, dlatego też wnosi o zwolnienie od tych kosztów w całości oraz o ustanowienia radcy prawnego. Oświadczył, iż w skład gospodarstwa rolnego, poza wykazanymi we wniosku domem oraz gruntami, nie wchodzą inne budynki, maszyny lub urządzenia rolnicze. Ze złożonego przez niego kolejnego oświadczenia wynika jednak, że dom oraz budynki gospodarcze zlokalizowane są na działce o powierzchni "[...]" ha, stanowiącej sad. Wnioskodawca oświadczył ponadto, iż w latach 2011-2013 dochód z tytułu prowadzonej działalności rolniczej wyniósł 0 (w 2012 r. poniósł stratę w produkcji roślinnej), w związku z tą działalnością otrzymał płatności w kwotach "[...]" zł za 2011 r. i "[...]" zł za 2012 r. ("tytułem przelewu bez faktycznego doręczenia"), za 2013 r. płatności nie otrzymał. Ze złożonego przez niego kolejnego oświadczenia wynika natomiast, że decyzjami z 2011 r. przyznane zostały mu płatności w kwocie "[...]" zł i dodatkowo pomoc finansowa w kwocie "[...]" zł, decyzjami z 2012 r. – płatności w kwocie "[...]" zł i pomoc finansowa w kwocie "[...]" zł, natomiast decyzją z 2013 r. – w kwocie "[...]" zł. Wnioskodawca wskazał jednocześnie, iż prowadzi działalność gospodarczą, polegającą nie tylko na uprawie, ale również na hodowli. Wykazał przeznaczenie i wysokość ponoszonych wydatków (wyżywienie, koszty leczenia, utrzymanie samochodu, ubezpieczenie oraz opłaty mieszkaniowe, w tym "opłaty na konto Spółdzielni Mieszkaniowej"), załączając kopie dokumentów potwierdzających wysokość wybranych wydatków. Ze złożonego oświadczenia wynika również, że żona wnioskodawcy jest współwłaścicielką domu wykazanego we wniosku, a jej dochód z tytułu umowy o pracę za czerwiec 2013 r. wyniósł "[...]" zł netto, co znajduje potwierdzenie w załączonej kopii odcinka wynagrodzenia. Wnioskodawca przedłożył ponadto wyciąg z rachunku bankowego jego i żony za okres 01.05.2013 – 10.08.2013. Wskazać należy, iż zgodnie z art. 246 § 1 pkt 1 w związku z art. 245 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), zwanej dalej w skrócie ppsa, zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie radcy prawnego, czyli przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, następuje jeśli osoba fizyczna wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Stosownie do art. 246 § 1 pkt 2 ppsa, przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym następuje natomiast, gdy osoba fizyczna wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Z treści przytoczonych przepisów wynika, że w postępowaniu o przyznanie prawa pomocy, to na stronie spoczywa ciężar wykazania, iż znajduje się w sytuacji uprawniającej ją do otrzymania prawa pomocy. To strona ma zatem przekonać rozpoznającego wniosek o przyznanie prawa pomocy, iż nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek, czy też tylko niektórych kosztów postępowania. Składając formularz wniosku, powinna tym samym skrupulatnie go wypełnić, a w sytuacji, gdy zawarte w nim oświadczenie o stanie rodzinnym, majątku i dochodach okaże się niewystarczające do oceny jej rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych oraz stanu rodzinnego lub budzi wątpliwości (art. 255 ppsa), przedłożyć dodatkowe oświadczenia i dokumenty źródłowe pozwalające na zweryfikowanie złożonego przez nią oświadczenia i dokonanie oceny jej rzeczywistej sytuacji materialnej. W niniejszej sprawie oświadczenia i dokumenty źródłowe złożone przez wnioskodawcę nie pozwalają na ocenę rzeczywistej sytuacji materialnej jego i jego rodziny. Zauważyć należy, iż w oświadczeniu zawartym we wniosku, wnioskodawca wskazał, iż uzyskuje dochód jedynie z upraw oraz wykazał dochód z tytułu płatności bezpośrednich w kwocie "[...]" zł. W dodatkowych oświadczeniach złożonych na wezwanie, wnioskodawca wskazał natomiast, iż w 2012 r. rozszerzył działalność rolniczą na hodowlę "celem podreperowania budżetu, nadwyrężonego stratami poniesionymi" z tytułu upraw, a odnosząc się do żądania wskazania rzeczywistych przychodów i dochodów uzyskanych z tytułu działalności rolniczej wskazał, iż w latach 2011-2013 dochód wyniósł 0, a ponadto w 2013 r. nie otrzymał żadnych płatności. Przekazane informacje na temat prowadzonej działalności rolniczej, w tym wysokości dochodu z tytułu jej prowadzenia nie są zatem zbieżne, a tym samym nie pozwalają na ocenę rzeczywistych zdolności płatniczych wnioskodawcy. Przedkładając wyciąg z rachunku bankowego, na który wpływa nie wykazany we wniosku zasiłek "[...]", wnioskodawca nie wyjaśnił również, czy wpływ na ten rachunek w dniu 9 lipca 2013 r. kwoty "[...]" zł ma także charakter powtarzalny, czy też jest to tylko wpływ jednorazowy. Nie dysponując pełną wiedzą na temat wszystkich źródeł, z jakich pochodzą środki pieniężne, którymi dysponuje wnioskodawca i jego rodzina oraz ich wysokości nie można stwierdzić natomiast, jak w rzeczywistości kształtuje się ich sytuacja finansowa. Dodatkowe wątpliwości budzą również wykazane przez wnioskodawcę wydatki rodziny, wśród których wnioskodawca zamieścił m.in. "opłaty na konto Spółdzielni Mieszkaniowej", nie wykazując jednocześnie, aby członkom jego rodziny przysługiwało spółdzielcze prawo do jakiegokolwiek lokalu. Wątpliwości te nie pozwalają natomiast na ocenę nie tylko rzeczywistej sytuacji finansowej wnioskodawcy i jego rodziny, ale również ich rzeczywistej sytuacji majątkowej. Dodatkowo zauważyć należy, iż zgodnie z przedłożonym wyciągiem z rachunku bankowego, saldo na tym rachunku na dzień podpisania wniosku o przyznanie prawa pomocy wynosiło "[...]" zł, a zatem znacznie przewyższało koszty postępowania w niniejszej sprawie, które na obecnym etapie postępowania ograniczają się w istocie do wpisu od skargi w kwocie 500 zł. W okresie od 1 do 10 sierpnia 2013 r. (doręczenie wezwania nastąpiło w dniu 6 sierpnia 2013 r.) z rachunku tego wypłacone zostały natomiast środki pieniężne w łącznej kwocie "[...]" zł, lecz wnioskodawca w żaden sposób nie wyjaśnił przyczyn znacznie zwiększonych w tym okresie wydatków rodziny, nie wyjaśnił również, dlaczego z tej kwoty nie było, czy też nadal nie jest możliwe opłacenie kosztów postępowania w niniejszej sprawie w całości lub w części. We wniosku wnioskodawca powołał się wprawdzie na "[...]", lecz w dodatkowym oświadczeniu jako koszty "[...]" wykazał jedynie "[...]". Nie można przyjąć zatem, że wskazane wypłaty miały związek z jego "[...]". W świetle powyższego, stwierdzić należy, że w warunkach niniejszej sprawy - z przyczyn leżących po stronie wnioskodawcy - nie jest możliwa ocena rzeczywistej sytuacji materialnej jego i jego rodziny, a tym samym także stwierdzenie, że poniesienie przez wnioskodawcę kosztów postępowania, czy to w całości, czy też w części, nastąpi z uszczerbkiem utrzymania koniecznego dla niego i jego rodziny. W konsekwencji, na podstawie art. 258 § 2 pkt 7 ppsa, orzeczono jak w sentencji.