II SA/Ol 63/06
WyrokWSA w Olsztynie2006-06-22
Skład orzekający: Hanna Raszkowska, Tadeusz Lipiński, Beata Jezielska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy dzierżawca nieruchomości, który nie jest jej właścicielem, użytkownikiem wieczystym ani zarządcą, jest stroną w postępowaniu o zatwierdzenie projektu budowlanego i udzielenie pozwolenia na budowę?Ratio decidendi
Dzierżawca nieruchomości nie jest stroną w postępowaniu o pozwolenie na budowę, ponieważ przepisy Prawa budowlanego (art. 28 ust. 2) precyzyjnie określają krąg stron, wyłączając dzierżawców. Stronami są inwestor oraz właściciele, użytkownicy wieczyści lub zarządcy nieruchomości znajdujących się w obszarze oddziaływania obiektu. W związku z tym decyzja o umorzeniu postępowania odwoławczego wobec braku statusu strony przez dzierżawcę jest prawidłowa.Stan faktyczny
Starosta zatwierdził projekt budowlany i wydał pozwolenie na budowę budynku świetlicy wiejskiej na działce należącej do Agencji Nieruchomości Rolnych, której dzierżawcą był B. J. B. J. odwołał się od tej decyzji, podnosząc brak zgody na lokalizację inwestycji na dzierżawionej działce. Wojewoda umorzył postępowanie odwoławcze, uznając, że dzierżawca nie jest stroną w postępowaniu o pozwolenie na budowę. B. J. zaskarżył decyzję Wojewody do WSA, kwestionując swoje wykluczenie z postępowania i legalność wydanej decyzji o pozwoleniu na budowę.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Hanna Raszkowska Sędziowie Sędzia WSA Tadeusz Lipiński Asesor WSA Beata Jezielska (spr.) Protokolant Ewa Rychcik po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 czerwca 2006 r. sprawy ze skargi B. J. na decyzję Wojewody z dnia "[...]" nr "[...]" w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę - umorzenia postępowania odwoławczego oddala skargę. WSA/wyr.1 - sentencja wyroku
Decyzją z dnia "[...]" Starosta zatwierdził projekt budowlany i wydał pozwolenie na budowę budynku świetlicy wiejskiej w B. gmina D. na działce nr "[...]" i "[...]" obręb B. na rzecz gminy D. Odstąpiono od sporządzenia uzasadnienia decyzji z uwagi na fakt, iż rozstrzygnięcie jest zgodne z wnioskiem inwestora.
Od decyzji tej odwołał się B. J. Podniósł, iż inwestycja została zlokalizowana na działce nr "[...]" bez jego zgody i bez posiadania prawa do gruntu na cele budowlane. Wyjaśnił, iż jest posiadaczem przedmiotowej działki na podstawie umowy dzierżawy zawartej z Agencją Nieruchomości Rolnych i nigdy nie wyraził zgody na lokalizację inwestycji na działce wskazanej w decyzji, lecz na innej działce. Podał, iż decyzja o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego także została wydana bez jego zgody i udziału.
Decyzją z dnia "[...]" Wojewoda umorzył postępowanie odwoławcze. W uzasadnieniu podano, iż zgodnie z art. 28 Prawa budowlanego stronami postępowania w sprawie pozwolenia na budowę są: inwestor oraz właściciel, użytkownicy wieczyści lub zarządcy nieruchomości znajdujący się w obszarze oddziaływania obiektu. Dzierżawca terenu w rozumieniu tego przepisu nie jest stroną przedmiotowego postępowania. Natomiast stroną jest właściciel działki, na której jest planowana inwestycja czyli Agencja Nieruchomości Rolnych. W związku z tym w ocenie organu odwoławczego odwołujący się nie ma indywidualnego interesu prawnego lub obowiązku i dlatego należało wydać decyzję o umorzeniu postępowania odwoławczego.
Na decyzję tę skargę wniósł B. J. Podniósł, iż dzierżawcę nieruchomości wiąże umowa cywilnoprawna i zgodnie z Kodeksem cywilnym czyni go to posiadaczem dzierżawionej nieruchomości. Podał, iż Agencja zwracała się do niego o wyrażenie zgodny na wyłączenie działki "[...]" z umowy dzierżawy i przeznaczenie jej pod budowę świetlicy, lecz on takiej zgody nie wyraził, gdyż działka ta jest wykorzystywana jako pastwisko dla krów. Wskazał, iż na zebraniu wiejskim zgodził się na wyłączenie innej działki oznaczonej nr "[...]", pod budowę świetlicy i innych urządzeń rekreacyjnych. Zarzucił, iż gmina D. otrzymała tylko wstępną zgodę na lokalizację świetlicy, co w ocenie skarżącego nie stanowi podstawy do wydania pozwolenia na budowę. Skarżący podniósł także, iż jest stroną w sprawie budowy świetlicy wiejskiej i innych urządzeń rekreacyjnych nad jeziorem M., a to z uwagi na fakt pełnienia funkcji radnego w gminie D. oraz sołtysa wsi B. Ponadto poruszył kwestie związane z lokalizacją inwestycji na działce "[...]".
W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Podnieść należy, iż w myśl art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153 poz. 1269) sądy administracyjne sprawują kontrolę wykonywania administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Zatem rozpoznając skargę na akt administracyjny Sąd dokonuje jedynie oceny, czy przy jego wydaniu nie zostały naruszone przepisy prawa materialnego bądź też procesowego, obowiązujące na dzień jej wydania.
W niniejszej sprawie skarga nie zasługuje na uwzględnienie
Podnieść należy, iż przedmiotem skargi jest decyzja o umorzeniu postępowania odwoławczego. Zatem Sąd badał jedynie legalność rozstrzygnięcia organu odwoławczego i w tym zakresie nie dopatrzył się naruszenia prawa. Wskazać należy, iż generalnie kwestię pojęcia strony w postępowaniu administracyjnym reguluje art. 28 Kodeksu postępowania administracyjnego, zgodnie z którym stroną jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowania albo kto żąda czynności organu ze względy na swój interes prawny lub obowiązek. Zważyć jednak należy, iż przepisy ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane (Dz.U. z 2003r. Nr 207 poz. 2016) zawierają regulację zawężającą krąg podmiotów uprawnionych do występowania w charakterze strony w postępowaniu dotyczącym pozwolenia na budowę. Zgodnie bowiem z art. 28 ust. 2 Prawa budowlanego stronami w postępowaniu o pozwoleniu na budowę są: inwestor oraz właściciele, użytkownicy wieczyści lub zarządcy nieruchomości znajdujących się w obszarze oddziaływania obiektu budowlanego. Przepis ten jako przepis szczególny wyłącza stosowanie powołanego wyżej art. 28 Kodeksu postępowania administracyjnego.
W niniejszej sprawie skarżący wywodzi swoje uprawnienia do bycia stroną z faktu, iż jest dzierżawcą nieruchomości, w skład której wchodzi działka, na której ma być zlokalizowana inwestycja. Jednakże dzierżawca nieruchomości nie jest żadnym z podmiotów wymienionych w powołanym art. 28 Prawa budowlanego. Mylnie bowiem skarżący utożsamia posiadanie nieruchomości z jego własnością. Posiadanie może bowiem wynikać z różnych tytułów prawnych, nie tylko z prawa własności. Natomiast nie sposób uznać, aby zawarta umowa pomiędzy skarżącym a Agencją Nieruchomości Rolnych przenosiła na niego uprawnienia właścicielskie. Co więcej z umowy oraz aneksów do niej ("[...]") wynika, iż jest to jedynie umowa dzierżawy z możliwością jej przedłużenia na kolejny okres, a nie umowa o której mowa w art. 38a ustawy z dnia 19 października 1991r. o gospodarowaniu nieruchomościami rolnymi Skarbu Państwa (Dz.U. z 2004r. Nr 208 poz. 2128 ze zm.), dająca uprawnienie do wykupu dzierżawionej nieruchomości, czyli przyznająca ekspektatywę prawa własności. Dodatkowo należy wskazać, iż z aneksu do umowy podpisanego ze skarżącym w dniu "[...]"lipca 2005r. wynika, iż Agencja Nieruchomości Rolnych zastrzegła sobie prawo do wyłączenia
z przedmiotu umowy gruntów, które w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego są albo zostaną przeznaczone na cele publiczne w rozumieniu przepisów ustawy o gospodarce nieruchomościami, bądź też na inne cele niż rolne (§ 3 ust. 3 pkt 2 i 3). Wprawdzie zastrzeżono stosowny tryb wyłączenia takich gruntów, lecz ewentualne dochodzenie roszczeń z tytułu niedotrzymania warunków umowy w tym zakresie nie należy do postępowania administracyjnego, czy sądowoadministracyjnego, lecz postępowania cywilnego przed sądem powszechnym.
Nie jest także skarżący użytkownikiem wieczystym przedmiotowej nieruchomości. Nie może być także uznany za jej zarządcę, gdyż zgodnie z powołaną ustawą o gospodarowaniu nieruchomościami rolnymi Skarbu Państwa nieruchomości wchodzące w skład Zasobu mogą być oddane w zarząd państwowym jednostkom organizacyjnym (art. 34 ust. 1), bądź jednostkom organizacyjnym samorządu województwa realizującym zadania związane z melioracjami wodnymi (art. 34 ust. 2). Zatem w niniejszej sprawie skarżący nie jest stroną postępowania. Takie uprawnienia posiada jedynie Agencja Nieruchomości Rolnych, która z mocy art. 5 ust 1 ustawy o gospodarowaniu nieruchomościami rolnymi Skarbu Państwa wykonuje w odniesieniu do przedmiotowego gruntu prawa właścicielskie. Zatem to Agencja, a nie skarżący, była legitymowana do wniesienia odwołania w niniejszej sprawie. Skoro zaś tego nie uczyniła, to skarżący może dochodzić ewentualnych roszczeń z tego tytułu od Agencji jedynie w drodze powództwa cywilnego.
Należy dodatkowo wyjaśnić, iż skoro skarżący nie jest stroną postępowania administracyjnego w niniejszej sprawie, to decyzja o umorzeniu postępowania odwoławczego jest w pełnia uzasadniona. W związku z tym Sąd nie mógł badać legalności decyzji o pozwoleniu na budowę, ani rozpatrywać zarzutów skarżącego w tym zakresie.
Wobec powyższego zaskarżona decyzja nie narusza prawa, a skargę jako niezasadną należało oddalić na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153 poz. 1270).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło