II SA/Ol 630/23

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Katarzyna Matczak Sędziowie Sędzia WSA Ewa Osipuk Asesor WSA Grzegorz Klimek (spr.) po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 7 listopada 2023 r. sprawy ze skargi T. S. na postanowienie Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] nr [...] w przedmiocie uchybienia terminu do wniesienia odwołania od decyzji stwierdzającej utratę dobrej reputacji przez przedsiębiorcę 1/ uchyla zaskarżone postanowienie; 2/ zasądza od Głównego Inspektora Transportu Drogowego na rzecz skarżącego T. S. kwotę 100 zł (sto złotych), tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Postanowieniem z 19 maja 2023 r. Główny Inspektor Transportu Drogowego (organ), działając na podstawie art. 127 § 3 w zw. z art. 134 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2023 r. poz. 775 – k.p.a.), po wstępnym rozpoznaniu sprawy z wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy złożonego przez T.S. (skarżący, strona) od decyzji Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia 9 marca 2023 r. stwierdzającej utratę dobrej reputacji przez skarżącego, stwierdził uchybienie terminu do wniesienia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy. Zakwestionowane postanowienie zostało wydane w następujących okolicznościach faktycznych sprawy: W dniu 9 marca 2023 r. Główny Inspektor Transportu Drogowego wydał decyzję stwierdzającą utratę dobrej reputacji przez skarżącego. Przedmiotowa decyzja została doręczona stronie 28 marca 2023 r. W przedmiotowej decyzji strona została pouczona o prawie do złożenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy do Głównego Inspektora Transportu Drogowego w terminie 14 dni od dnia doręczenia decyzji. Pismem, które wpłynęło do organu w dniu 13 kwietnia 2023 r. strona złożyła wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy wskazując na nieproporcjonalny charakter sankcji wobec stwierdzonych naruszeń, wdrożone środki przeciwdziałające ponownemu popełnieniu naruszeń przez kierowców, podwójne ukaranie. W uzasadnieniu postanowienia z 19 maja 2023 r. organ podniósł, że decyzją z 9 marca 2023 r. Główny Inspektor Transportu Drogowego stwierdził utratę dobrej reputacji przez przedsiębiorcę T.S. Decyzja zawierała pouczenie o czternastodniowym terminie do wniesienia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy. Decyzja została odebrana osobiście przez skarżącego w dniu 28 marca 2023 r. W związku z powyższym 14-dniowy termin do wniesienia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy upływał w dniu 11 kwietnia 2023 r. Pismem złożonym w Głównym Inspektoracie Transportu Drogowego w dniu 13 kwietnia 2023 r. strona złożyła wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy. Zatem strona uchybiła 14-dniowemu terminowi do złożenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy. Zgodnie z art. 134 k.p.a. w zw. z art. 127 § 3 k.p.a. i art. 129 § 2 k.p.a. organ odwoławczy stwierdza w drodze postanowienia niedopuszczalność wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy oraz uchybienie terminu do wniesienia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy. W skardze wywiedzionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie na postanowienie organu z 19 maja 2023 r. skarżący zarzucił mu błąd w ustaleniu terminu do złożenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, skutkujący stwierdzeniem uchybienia terminu do złożenia ww. wniosku. Wskazał, że decyzja organu została mu doręczona w dniu 28 marca 2023 r. Termin do wniesienia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy przypadał zatem na dzień 11 kwietnia 2023 r. Wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy został złożony w placówce Poczty Polskiej w dniu 11 kwietnia 2023 r. (dowód – kserokopia potwierdzenia nadania wniosku z dnia 11 kwietnia 2023 r.). Wskazując na powyższe wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podnosząc, że potwierdzenie odbioru wskazuje jednoznacznie, że przesyłka adresowana do organu została odebrana przez pracownika kancelarii głównej w dniu 13 kwietnia 2023 r. Strona natomiast, wbrew twierdzeniom zawartym w skardze, nie przedłożyła potwierdzenia nadania swego wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy w placówce Poczty Polskiej w dniu 11 kwietnia 2023 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2022 r. poz. 2492) oraz art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r. poz. 1634 – p.p.s.a.), sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości przez kontrolę legalności zaskarżonego aktu, czyli ocenia jego zgodność z powszechnie obowiązującymi przepisami prawa, według stanu prawnego i faktycznego sprawy z daty jego podjęcia, nie będąc przy tym związanym zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Oznacza to, że zadaniem sądu administracyjnego jest wyłącznie sprawdzenie, czy zaskarżony akt prawny został wydany zgodnie z przepisami prawa materialnego oraz czy przy jego wydaniu nie zostały naruszone przepisy postępowania w stopniu wymagającym jego uchylenia. Rozpoznając niniejszą sprawę, Sąd uznał, że skarga zasługuje na uwzględnienie. Na wstępie wyjaśnić należy, że złożona skarga została rozpoznana przez Sąd na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym, stosownie do art. 119 pkt 3 p.p.s.a., zgodnie z którym sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie. Przedmiotem zaskarżenia w niniejszej sprawie jest postanowienie wydane w trybie art. 134 k.p.a. W myśl tego unormowania - organ odwoławczy stwierdza w drodze postanowienia niedopuszczalność odwołania oraz uchybienie terminu do wniesienia odwołania. Postanowienie w tej sprawie jest ostateczne. Regulacja ta wyznacza zakres postępowania organu odwoławczego określanego w doktrynie mianem wstępnego, rozpoczynającego działanie organu wyższego stopnia od badania zaistnienia przesłanek formalnych dopuszczalności odwołania (wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy). Na tym etapie postępowania organ odwoławczy jest obowiązany ocenić, czy odwołanie jest dopuszczalne i czy zostało wniesione w terminie. Jeżeli czynności postępowania wstępnego ujawnią brak formalnych przesłanek odwołania, to obowiązkiem organu jest wydanie postanowienia, kończącego ostatecznie postępowanie w sprawie. Akt ten nie tylko kończy etap postępowania wstępnego, lecz jednocześnie całe postępowanie drugoinstancyjne. Jak wynika z akt administracyjnych rozpoznawanej sprawy, decyzja organu została doręczona skarżącemu w dniu 28 marca 2023 r. Zatem termin do wniesienia wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy upłynął z dniem 11 kwietnia 2023 r. Okoliczność ta nie budzi wątpliwości i nie jest kwestionowana przez żadną ze stron. Sporna natomiast jest okoliczność, czy i kiedy wniosek skarżącego o ponowne rozpoznanie sprawy został nadany w placówce pocztowej operatora świadczącego usługi pocztowe. Problem ten zaistniał z powodu braku dysponowania przez organ kopertą, w której nadano wniosek oraz brakiem przedłożenia przez skarżącego potwierdzenia nadania rzeczonego wniosku. Wyjaśnić należy, że zgodnie z art. 63 § 1 k.p.a. podania (w tym odwołania, wnioski), można wnosić na piśmie, drogą elektroniczną lub ustnie do protokołu. W przypadku odwołania (wniosku) przesyłanego drogą pocztową zastosowanie znajduje art. 57 § 5 pkt 2 k.p.a., zgodnie z którym termin uważa się za zachowany, jeżeli przed jego upływem pismo zostało nadane w polskiej placówce pocztowej operatora wyznaczonego w rozumieniu ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. - Prawo pocztowe albo placówce pocztowej operatora świadczącego pocztowe usługi powszechne w innym państwie członkowskim Unii Europejskiej, Konfederacji Szwajcarskiej albo państwie członkowskim Europejskiego Porozumienia o Wolnym Handlu (EFTA) - stronie umowy o Europejskim Obszarze Gospodarczym. Na zasadzie tego przepisu, dla zachowania terminu do wniesienia wniosku za pomocą usługi pocztowej, decydujące znaczenie ma dzień nadania pisma w placówce pocztowej. Zgodnie zaś z art. 3 pkt 8 ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. - Prawo pocztowe (Dz. U. z 2017 r. poz. 1481) przez "nadanie" należy rozumieć "polecenie doręczenia przesyłki pocztowej". W myśl art. 14 pkt 1 ustawy Prawo pocztowe, świadczenie usług pocztowych odbywa się na podstawie umów o świadczenie usług pocztowych zawieranych między nadawcami a operatorami pocztowymi. Przepis art. 15 ust. 1 pkt 1 ustawy Prawo pocztowe stanowi, że zawarcie umowy o świadczenie usługi pocztowej następuje w szczególności przez przyjęcie przez operatora pocztowego przesyłki pocztowej do przemieszczenia i doręczenia. Zatem, aby mogło dojść do skutecznego złożenia polecenia doręczenia, musi mieć miejsce przyjęcie przez operatora pocztowego przesyłki pocztowej do przemieszczenia i doręczenia. Ustawa Prawo pocztowe zawiera również definicję przesyłki pocztowej, którą jest rzecz opatrzona oznaczeniem adresata i adresem, przedłożona do przyjęcia lub przyjęta przez operatora pocztowego w celu przemieszczenia i doręczenia adresatowi (art. 3 pkt 21 cytowanej ustawy). Przesyłka pocztowa zawierająca korespondencję określona jest w ustawie Prawo pocztowe jako przesyłka listowa (art. 3 pkt 20 tejże ustawy). Natomiast w myśl art. 3 pkt 23 ustawy Prawo pocztowe - przesyłka rejestrowana oznacza przesyłkę pocztową przyjętą za pokwitowaniem przyjęcia i doręczaną za pokwitowaniem odbioru. Skarżący w złożonej skardze podniósł, że wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy został złożony w placówce Poczty Polskiej w dniu 11 kwietnia 2023 r. Do skargi załączył kserokopię potwierdzenia odbioru przez organ w dniu 13 kwietnia 2023 r. (prezentata organu) przesyłki - opatrzonej numerem [...] - nadanej przez skarżącego do organu. Ze znajdującego się w aktach niniejszej sprawy (k. 28) wydruku z systemu śledzenia przesyłek - Tracking Poczty Polskiej S.A. wynika, że przesyłka o nr [...] została nadana w dniu 11 kwietnia 2023 r. w UP Morąg jako list polecony priorytetowy i doręczona w dniu 13 kwietnia 2023 r. W ocenie Sądu, powyższa okoliczność poddaje w wątpliwość ustalenia organu co do daty, jak też co do sposobu nadania przedmiotowej przesyłki zawierającej wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy. Zauważyć bowiem należy, że nadawca przesyłki może ją nadać jako przesyłkę rejestrowaną, cechującą się pewnością co do daty nadania i pewnością dowodzenia tego faktu dokumentem urzędowym, albo też jako przesyłkę nierejestrowaną i nie wymagającą przeprowadzania procedury nadania przesyłki - pozbawiając się jednak wspomnianej pewności dowodzenia daty nadania. Należy jednak podkreślić, iż nadający przesyłkę nie ponosi odpowiedzialności za funkcjonowanie poczty a z przepisów nie wynika bezpośrednio obowiązek nadania pisma w sposób umożliwiający uzyskanie dowodu jego nadania. Trzeba mieć również na uwadze, że pismo zawierające wniosek, bez umieszczenia go w kopercie ze znaczkiem pocztowym oraz z oznaczeniem adresata, nie stanowi ani przesyłki pocztowej ani przesyłki listowej w rozumieniu Prawa pocztowego. Tym samym nie mogłoby być uznane za list polecony priorytetowy. Niezbędne jest zatem dokładne wyjaśnienie stanu faktycznego niniejszej sprawy z uwzględnieniem okoliczności wskazanych przez skarżącego. Organ winien ustalić w sposób niebudzący wątpliwości, kiedy przesyłka została w rzeczywistości przyjęta przez operatora pocztowego celem jej doręczenia na podany adres, a w tym celu winieni zwrócić się do operatora pocztowego. Ma to bowiem zasadnicze znaczenie dla rozstrzygnięcia, czy termin do wniesienia wniosku został przez skarżącego zachowany. Mając na względzie powyższe, Sąd, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) p.p.s.a. uchylił zaskarżone postanowienie. O zwrocie kosztów postępowania orzeczono na podstawie art. 200 p.p.s.a. w zw. z art. 205 § 2 p.p.s.a., uwzględniając wysokość uiszczonego wpisu od skargi.