II SA/Ol 631/25

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Bogusław Jażdżyk Sędziowie sędzia WSA Ewa Osipuk (spr.) asesor WSA Grzegorz Klimek Protokolant sekretarz sądowy Aneta Krygielska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 29 stycznia 2026 r. sprawy ze skargi A. K. na akt Prezydenta O. z dnia [...], nr [...] w przedmiocie zatwierdzenia organizacji ruchu postanawia I. odrzucić skargę; II. zwrócić skarżącej kwotę 300 zł (trzysta złotych), tytułem zwrotu uiszczonego wpisu od skargi. W dniu 10 września 2025 r., A. K. (dalej jako: "skarżąca", "strona") – reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika – wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie skargę na akt Prezydenta O. (dalej jako: "organ", "Prezydent") z [...] r. w przedmiocie zatwierdzenia projektu organizacji ruchu drogowego, zarzucając mu istotne naruszenie przepisów prawa materialnego mające wpływ na wynik sprawy, tj. § 5 ust. 1 pkt 1, § 5 ust. 1 pkt 2 lit. b, § 5 ust. 1 pkt 5, § 5 ust. 1 pkt 6, § 5 ust. 1 pkt 7 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 23 września 2003 r. w sprawie szczegółowych warunków zarządzania ruchem na drogach oraz wykonywania nadzoru nad tym zarządzaniem (Dz. U. z 2017 r. poz. 784) oraz pkt 3.1.1 załącznika nr 1 do rozporządzenia Ministra Infrastruktury dnia 3 lipca 2003 r. w sprawie szczegółowych warunków technicznych dla znaków i sygnałów drogowych oraz urządzeń bezpieczeństwa ruchu drogowego i warunków ich umieszczania na drogach (Dz. U. z 2019 r. poz. 2311 z późn. zm.), poprzez zatwierdzenie projektu stałej organizacji ruchu, który nie spełniał wymogów określonych w ww. przepisach. Uzasadniając swój interes prawny skarżąca wyjaśniła, że jest właścicielką nieruchomości położonej przy ul. Sz. w O., a zaskarżony akt zatwierdza projekt zmiany organizacji ruchu, który bezpośrednio wpływa na sposób korzystania z nieruchomości oraz bezpieczeństwo ruchu na przyległych drogach. Podniosła, że zwiększony ruch uniemożliwia jej wjazd na własną posesję oraz włączenie się do ruchu z posesji i stwarza zagrożenie kolizją lub wypadkiem. Osiedlowe uliczki obecnie pełnią funkcję objazdu dla osób, które chcą ominąć korki na ulicy S. Zwiększyło to emisję hałasu i ilość spalin w powietrzu. Ponadto usunięcie znaku B-5 umożliwiło przejazd samochodom półciężarowym i ciężarowym, do czego zarówno osiedlowe ulice, jak i budynki, nie są przystosowane. Wszystkie te okoliczności – w ocenie skarżącej – stanowią ingerencję w jej prawo własności. W odpowiedzi na skargę, organ wniósł o jej odrzucenie, ewentualnie – w przypadku braku podstaw do odrzucenia skargi – o jej oddalenie. W piśmie procesowym z 19 grudnia 2025 r. skarżąca odniosła się do argumentacji organu zawartej w odpowiedzi na skargę i przedstawiła "mechanizm oddziaływania zaskarżonego aktu na sferę korzystania z nieruchomości". Podała, że przed wprowadzeniem skarżonej organizacji ruchu odcinek drogi pomiędzy ul. Sz. a ul. G. był gminną drogą wewnętrzną, był faktycznie i trwale wyłączony z ruchu kołowego, poprzez ustawienie betonowych bloczków i znaku zakazu wjazdu. Układ ten powodował, że ul. Sz. pełniła funkcje osiedlowej drogi dojazdowej do budynków jednorodzinnych. Obecnie nastąpiła jakościowa i ilościowa zmiana ruchu; odcinek stanowi funkcjonalny łącznik pomiędzy kilkoma dzielnicami O. Podkreśliła, że następstwem zmiany organizacji ruchu są powtarzalne trudności w korzystaniu z wjazdu i wyjazdu oraz wzrost immisji. Skonkludowała, że jeżeli akt ingeruje w sferę wykonywania prawa własności, to interes prawny istnieje. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje: Skarga podlega odrzuceniu. W pierwszej kolejności wyjaśnić należy, że zatwierdzenie organizacji ruchu jest aktem podlegającym kognicji sądów administracyjnych, o którym mowa w art. 3 § 2 pkt 6 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 935 z późn. zm., dalej jako: "p.p.s.a."). Zgodnie z tym przepisem, kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5 (tj. akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej), podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej. W kwestii tej wypowiedział się Naczelny Sąd Administracyjny w uchwale z 26 czerwca 2014 r., sygn. akt I OPS 14/13 (publ. ONSAiWSA 2015, nr 1, poz. 2), w której stwierdził, że "zatwierdzenie organizacji ruchu przez organ jednostki samorządu terytorialnego wskazany w art. 10 ust. 4, 5, 6 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. z 2012 r. poz. 1137 z późn. zm.), na podstawie § 3 ust. 1 pkt 3, § 6 ust. 1 i § 8 ust. 2 pkt 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 23 września 2003 r. w sprawie szczegółowych warunków zarządzania ruchem na drogach oraz wykonywania nadzoru nad tym zarządzaniem (Dz. U. Nr 177, poz. 1729), jest aktem, o którym mowa w art. 3 § 2 pkt 6 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 z późn. zm.)". W uzasadnieniu uchwały NSA wyjaśnił, że zatwierdzenie organizacji ruchu ma charakter ogólny i abstrakcyjny, tworzy nową sytuację prawną podmiotów korzystających z dróg i czyni to generalnie - na zasadzie powszechności dostępu. Akty realizujące zadania administracji drogowej są aktami władztwa publicznego, bo ingerują w materię korzystania z dróg publicznych, precyzując ich sieć, sposób finansowania, jakość, parametry, utrzymywanie w zdatności do używania. Podobnie NSA w wyroku z 19 marca 2019 r., sygn. akt OSK 1300/17 (LEX nr 3112033) podkreślił, że "zatwierdzenie organizacji ruchu jest swoistą działalnością organu samorządu terytorialnego i stanowi akt, o którym mowa w art. 3 § 2 pkt 6 p.p.s.a., ustanawiając zasady organizacji ruchu o charakterze powszechnym i ogólnym, nie ograniczając się do zakresu organizacyjno-technicznego i nie będąc czynnością jednorazową". Organem zarządzającym ruchem w miastach na prawach powiatu, z wyjątkiem autostrad i dróg ekspresowych, jest Prezydent Miasta, o czym wprost stanowi art. 10 ust. 6 ustawy z 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. z 2024 r. poz. 1251). Natomiast tryb zaskarżania do sądu administracyjnego aktów z art. 3 § 2 pkt 6 p.p.s.a. określa przepis art. 87 ustawy z dnia 5 czerwca 1998 r. o samorządzie powiatowym (Dz. U. z 2020 r. poz. 920, dalej jako: "u.s.p.") oraz art. 101 ustawy z dnia 8 marca. Z ww. przepisów wynika, że ustawodawca, jako warunek wniesienia skargi do sądu administracyjnego, wprowadził przesłankę wykazania naruszenia interesu prawnego lub uprawnienia w sprawie z zakresu administracji publicznej. Sąd jest zatem zobligowany do zbadania legitymacji procesowej strony skarżącej poprzez ustalenie, czy będący podmiotem skargi akt narusza interes prawny skarżącej, przy czym chodzi tu o interes własny podmiotu skarżącego. Zgodnie zaś z przepisem art. 58 § 1 pkt 5a p.p.s.a., sąd odrzuca skargę jeżeli interes prawny lub uprawnienie wnoszącego skargę na uchwałę lub akt, o którym mowa w art. 3 § 2 pkt 5 i 6, nie zostały naruszone stosownie do wymagań przepisu szczególnego. Niewątpliwie źródłem interesu prawnego, o jakim mowa powyżej nie może być sam charakter drogi publicznej i prawo do korzystania z niej na podstawie art. 1 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (Dz. U. z 2024 r. poz. 320), gdyż przy takim podejściu katalog podmiotów uprawnionych byłby praktycznie nieograniczony. Równocześnie nie można uznać, że skoro akt zatwierdzający organizację (zmianę organizacji) ruchu podlega kognicji sądów administracyjnych, to interpretacja art. 87 ust. 1 u.s.p. (czy też art. 101 ust. 1 u.s.g.), na podstawie którego wnoszona jest skarga, nie może prowadzić do sytuacji, w której w praktyce w tego rodzaju sprawach nikt nie byłby w stanie wykazać istnienia przesłanki naruszenia swego interesu prawnego lub uprawnienia, wynikającej z tych przepisów. W tym zakresie w orzecznictwie sądowym wyrażany jest pogląd, że krąg podmiotów uprawnionych do wniesienia skargi winien być weryfikowany w okolicznościach danej sprawy (por. postanowienie WSA w Rzeszowie z 13 sierpnia 2025 r., sygn. akt II SA/Rz 546/25, dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych – CBOSA i powołane tam orzecznictwo). Wyjaśnić należy, że interes prawny podmiotu wnoszącego skargę w trybie art. 101 ust. 1 u.s.g. bądź art. 87 ust. 1 u.s.p. musi wynikać z normy prawa materialnego kształtującej jego sytuację prawną. Podstawę legitymacji procesowej strony musi zatem stanowić przepis prawa materialnego wskazujący na własne prawo (interes prawny) lub obowiązek podmiotu, które podlegają skonkretyzowaniu w postępowaniu administracyjnym. Tak więc istotą interesu prawnego jest jego związek z konkretną normą prawa materialnego – taką normą, którą można wskazać jako jego podstawę i z której podmiot legitymujący się tym interesem może wywodzić swoje racje. Stwierdzenie istnienia interesu prawnego sprowadza się więc do ustalenia związku o charakterze materialnoprawnym między obowiązującą normą a sytuacją prawną konkretnego podmiotu. Podkreślenia przy tym wymaga, że interes prawny podmiotu wnoszącego skargę do sądu w tym trybie powinien być bezpośredni i realny, o jego naruszeniu zaś rozstrzyga zmiana w sytuacji prawnej skarżącego (zob. postanowienie NSA z 6 listopada 2024 r., sygn. akt II OSK 2194/24 - orzeczenia przywołane w uzasadnieniu dostępne są na stronie https://orzeczenia.nsa.gov.pl). W praktyce chodzi więc o przekonujące wykazanie przez stronę skarżącą, że skutki prawne zaskarżonego aktu pomniejszają przysługujące jej z mocy prawa uprawnienia, uniemożliwią je lub spowodują powstanie (lub co najmniej powiększenie) negatywnego znaczenia obowiązków już istniejących i ciążących. Naruszenie interesu prawnego w tym kontekście może w szczególności polegać na naruszeniu uprawnień właścicielskich, wynikających z art. 140 i nast. Kodeksu cywilnego, poprzez np. uniemożliwienie dostępu do drogi publicznej, co bezpośrednio wpływa na zmianę korzystania z gruntu lub znajdujących się na nim obiektów. Konkludując, zaskarżony akt winien mieć wpływ na sytuacje prawną podmiotu. Przenosząc powyższe rozważania na grunt niniejszej sprawy, tutejszy Sąd stwierdził, że skarżąca nie wykazała, jaki jej interes prawny lub uprawnienie zostały naruszone przez zatwierdzenie organizacji ruchu. W ocenie Sądu okoliczności wskazane przez stronę w skardze, takie jak utrudniony wjazd i wyjazd z posesji, zwiększenie natężenia ruchu (na publicznej drodze), czy zachowania kierowców, stanowią ewentualne naruszenie interesu faktycznego. Skarżąca nie wykazała nadto, aby immisje związane z hałasem i spalinami zwiększyły się do niedopuszczalnych przez prawo norm. Mając na uwadze powyższe, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie na podstawie art. 58 § 1 pkt 5a p.p.s.a., skargę odrzucił (pkt. I sentencji postanowienia). O zwrocie uiszczonego wpisu sądowego, Sąd orzekł w pkt. II sentencji postanowienia, na podstawie art. 232 § 1 pkt 1 p.p.s.a.