II SA/Ol 634/06

Dnia 19 października 2006 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Adam Matuszak Sędziowie Sędzia WSA Alicja Jaszczak - Sikora Asesor WSA Irena Szczepkowska (spr.) Protokolant Ewa Rychcik po rozpoznaniu w dniu 19 października 2006 roku na rozprawie sprawy ze skargi Dyrektora Zespołu Administracji Szkół i Przedszkoli na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia "[...]" Nr "[...]" w przedmiocie stypendium szkolnego postanawia odrzucić skargę. WSA/post.1 -sentencja postanowienia Decyzją Nr "[...]" z dnia "[...]" wydaną z upoważnienia Rady Miejskiej przez Dyrektora Administracji Zespołu Szkół i Przedszkoli, przyznano uczniowi P. Z. stypendium szkolne na kwiecień, maj i czerwiec 2006 r. - za II semestr roku szkolnego 2005/2006, w wysokości 72,50 zł miesięcznie. W wyniku rozpatrzenia odwołania M. Z. – przedstawiciela ustawowego P. Z., Samorządowe Kolegium Odwoławcze wydało w dniu "[...]"lipca 2006 r. decyzję nr "[...]", którą na podstawie art. 138 § 2 Kpa uchyliło decyzję organu I instancji w całości i przekazało sprawę temu organowi do ponownego rozpatrzenia. W uzasadnieniu tej decyzji podniesiono, iż organ wydając decyzję, której w poszczególne elementy, takie jak okres otrzymywania stypendium i jego wysokość mają charakter uznaniowy, winien w szczególności wykazać jakie w istocie miał środki do dyspozycji na pomoc w zakresie stypendiów szkolnych dla uczniów, jaka była wówczas liczba osób ubiegających się o tę formę pomocy i przede wszystkim jakie kryteria zostały wypracowane przy ich przyznawaniu. Wskazano także, iż decyzja będąca przedmiotem odwołania nie spełnia wymogów określonych w art. 107 § 1 i § 3 Kpa, zgodnie z którymi każda decyzja wymaga uzasadnienia faktycznego i prawnego. W przedmiotowej sprawie z uzasadnienia decyzji powinno wynikać, dlaczego przyznano stypendium na okres trzech miesięcy, podczas gdy ustawodawca przewidział okres "nie dłuższy niż od września do czerwca w danym roku szkolnym". Ponadto organ I instancji powinien wskazać dlaczego wniosek z września 2005 r. został rozpatrzony dopiero w maju 2005 r. Na powyższą decyzję skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie wniósł Dyrektor Zespołu Administracji Szkół i Przedszkoli. W uzasadnieniu zarzucił, iż Kolegium nie podjęło wszelkich niezbędnych kroków do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz prawnego, co doprowadziło do przyjęcia błędnej podstawy prawnej oraz spowodowało, iż zarzuty Kolegium podniesione w decyzji okazały się bezzasadne. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej odrzucenie wskazując, iż zgodnie z art. 32 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w postępowaniu w sprawie sądowoadministracyjnej stronami są skarżący oraz organ, którego działanie lub bezczynność jest przedmiotem skargi. W analizowanej sprawie przedmiotem skargi jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego co oznacza, że ani gmina ani jakikolwiek organ gminy nie mogą skutecznie wnieść w stosunku do tej decyzji skargi, gdyż nie posiadają przymiotu strony. Nadmieniono, iż stanowisko to znajduje potwierdzenie w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Stosownie do postanowień art. 50 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270), Sąd wszczyna postępowanie na podstawie skargi wniesionej przed uprawniony podmiot. W niniejszej sprawie należy podzielić stanowisko wyrażone w odpowiedzi na skargę, zgodnie z którym Dyrektor Zespołu Administracji Szkół i Przedszkoli nie jest stroną w sprawie indywidualnej z zakresu administracji publicznej, w której wydał decyzję w pierwszej instancji z upoważnienia Rady Miejskiej i w związku z tym nie jest uprawniony do wniesienia skargi na decyzję organu drugiej instancji. Jest to pogląd utrwalony w orzecznictwie sądowym. I tak w uzasadnieniu uchwały z dnia 27 lipca 1993 r. (sygn. akt III AZP 8/93 OSNCAP 1994 zeszyt nr 1 poz. 3) Sąd Najwyższy stwierdził, iż "nie budzi wątpliwości w doktrynie i w orzecznictwie sądu administracyjnego pogląd, według którego organ, który wydał w sprawie decyzję, nie jest i nie może w tej samej sprawie być stroną postępowania. Pogląd ten nie budzi wątpliwości w odniesieniu do organów administracji rządowej, a także w odniesieniu do organów samorządu terytorialnego oraz samorządu zawodowego. Organy administracji publicznej w wypadkach określonych przepisami prawa mogą być stronami postępowania administracyjnego, które dotyczy ich interesu prawnego lub obowiązku, co odnosi się również do organów samorządu, jednakże ma to miejsce tylko w postępowaniu przed innym organem administracji publicznej, właściwym w innej sprawie. W tej sprawie, w której z mocy przepisów prawa organ administracji publicznej jest powołany do wydania decyzji w zakresie swej właściwości, nie będzie on stroną postępowania i nie mogą mu przysługiwać żadne jej uprawnienia, bo korzysta on z uprawnień władczych, opatrzonych sankcją przymusu państwowego". Z kolei w uzasadnieniu uchwały z dnia 19 maja 2003 r. (sygn. akt OPS 1/03, ONSA Nr 4 z 2003 r. poz. 124) Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, iż "powierzenie organowi jednostki samorządu terytorialnego właściwości do orzekania w sprawie indywidualnej w formie decyzji administracyjnej, niezależnie od tego, czy nastąpiło to na mocy ustawy, czy też w drodze porozumienia, wyłącza możliwość dochodzenia przez tę jednostkę jej interesu prawnego w trybie postępowania administracyjnego, czy sądowoadministracyjnego. W takiej sytuacji jednostka samorządu terytorialnego nie ma legitymacji procesowej strony w tym postępowaniu, nie jest również podmiotem uprawnionym do zaskarżania decyzji administracyjnych do NSA, ani też legitymowanym do wystąpienia z powództwem do sądu powszechnego. Widać z tego niezbicie, że włączenie organów samorządowych do systemu organów administracji publicznej prowadzących postępowanie w konkretnej sprawie znacznie ogranicza zakres uprawnień procesowych tych jednostek jako osób prawnych. Co więcej, w zakresie, w jakim organ jednostki samorządu terytorialnego wykonuje funkcję organu administracji publicznej nie jest on (ani też żaden z pozostałych organów danej jednostki) uprawniony do reprezentowania jej interesu prawnego, rozumianego jako interes osoby prawnej". Z powyższych orzeczeń wynika w sposób jednoznaczny, iż w przypadku, kiedy organ jednostki samorządu terytorialnego był uprawniony do wydania decyzji, wyłączona jest możliwość dochodzenia przez ten organ (czy też jednostkę samorządu terytorialnego, której organ wydał decyzję) jego interesu prawnego w trybie postępowania administracyjnego, czy sądowoadministracyjnego. Przywołana argumentacja nie straciła na aktualności po reformie sądownictwa administracyjnego. Z tych względów przyjąć należy, że Dyrektor Zespołu Administracji Szkół i Przedszkoli nie był legitymowany do wniesienia skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w sprawie, w której działając z upoważnienia Rady Miejskiej wydał w pierwszej instancji decyzję w przedmiocie stypendium szkolnego. Biorąc powyższe pod uwagę, na mocy art. 58 § 1 pkt 6 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi skargę wniesioną przez Dyrektora Zespołu Administracji Szkół i Przedszkoli należało odrzucić jako niedopuszczalną.