II SA/Ol 634/07

WyrokWSA w Olsztynie2007-07-05

Skład orzekający: Katarzyna Matczak, Beata Jezielska, Irena Szczepkowska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy przewóz dzieci do szkoły, realizowany na podstawie umowy z gminą, który charakteryzuje się elastycznością w zakresie godzin i tras przejazdu, może być uznany za przewóz regularny specjalny wymagający zezwolenia, a w przypadku jego braku, czy nałożenie kary pieniężnej jest zasadne?
Ratio decidendi
Sąd uchylił karę pieniężną za brak zezwolenia na przewóz regularny specjalny, uznając, że organy administracji nie wykazały w sposób wyczerpujący, czy faktycznie wykonywany przewóz dzieci miał taki charakter. Brak jest wystarczających podstaw do jednoznacznego określenia charakteru przewozu. Natomiast kara za brak opłaty za przejazd po drogach krajowych została utrzymana w mocy, gdyż samo poruszanie się po drodze krajowej, nawet na krótkim odcinku, rodzi obowiązek uiszczenia opłaty.
Stan faktyczny
Skarżący zostali ukarani karą pieniężną za wykonywanie transportu drogowego osób bez wymaganego zezwolenia na przewóz regularny specjalny oraz za brak uiszczenia opłaty za przejazd po drogach krajowych. Kontrola drogowa wykazała, że kierowca nie posiadał wymaganego zezwolenia ani karty opłaty drogowej. Skarżący argumentowali, że przewóz dzieci do szkoły ma charakter okazjonalny lub wahadłowy i nie spełnia definicji przewozu regularnego specjalnego, a kontrola odbyła się na drodze gminnej. Organy administracji utrzymały kary, uznając przewóz za regularny specjalny.
Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżoną decyzję oraz decyzję organu I instancji w części dotyczącej nałożenia kary pieniężnej za wykonywanie transportu drogowego bez wymaganego zezwolenia, a w pozostałym zakresie skargę oddalił. Zasądził od Dyrektora Izby Celnej na rzecz skarżących zwrot kosztów postępowania sądowego.

Pełny tekst orzeczenia

Dnia 5 lipca 2007 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Katarzyna Matczak (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Beata Jezielska Sędzia WSA Irena Szczepkowska Protokolant Wojciech Grabowski po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 5 lipca 2007 roku sprawy ze skargi S. W. i B. W. -A- s.c. na decyzję Dyrektora Izby Celnej z dnia [...] nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej za naruszenie przepisów ustawy o transporcie drogowym 1/ uchyla zaskarżoną decyzję oraz utrzymaną nią w mocy decyzję organu I instancji z dnia [...] w części dotyczącej nałożenia kary pieniężnej za wykonywanie transportu drogowego bez wymaganego zezwolenia; 2/ w pozostałym zakresie skargę oddala; 3/ zasądza od Dyrektora Izby Celnej na rzecz skarżących S. W. i B. W. kwotę 360 złotych (słownie: trzysta sześćdziesiąt złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego; 4/ orzeka, że zaskarżona decyzja w części określonej w punkcie 1 sentencji nie podlega wykonaniu. Decyzją z dnia [...] Nr [...] Naczelnik Urzędu Celnego, działając na podstawie art. 92 ust. 1 i 4, art. 93 ust.1 oraz Lp. 2.1 i Lp. 4.1. załącznika do ustawy z dnia 6 września 2001r. o transporcie drogowym (Dz.U. z 2004r. Nr 204, poz. 2088, ze zm.), nałożył na S. i B. W. prowadzących działalność gospodarczą pod nazwą: A SC karę pieniężną w kwocie 9000 zł za wykonywanie transportu drogowego osób bez wymaganego zezwolenia - art. 18 ust. 1 pkt 1a ustawy o transporcie drogowym oraz za wykonywanie przewozu drogowego bez uiszczenia wymaganej opłaty za przejazd po drogach krajowych - art. 42 ust. 1 ustawy o transporcie drogowym. W uzasadnieniu decyzji organ I instancji wskazał, iż dnia 7 grudnia 2006r. na drodze krajowej Nr [...] w miejscowości A zatrzymano do kontroli drogowej autobus m-ki [...] nr rej. [...], którym przedsiębiorstwo A Spółka Cywilna S. i B. W. z siedzibą [...] pow [...] wykonywało transport drogowy osób. Kierujący pojazdem L. S. w trakcie kontroli nie przedstawił wymaganej karty opłaty drogowej za przejazd po drogach krajowych, ważnego zezwolenia na wykonywanie przewozów osób w krajowym transporcie drogowym oraz zaświadczenia o zatrudnieniu. Kierowca posiadał nieważny wypis z zezwolenia nr [...] na wykonywanie regularnych specjalnych przewozów osób udzielone na rzecz przedsiębiorstwa: A S.C. S. i B. W., [...] z ważnością do dnia 27 października 2006r. W toku przeprowadzonego postępowania wyjaśniającego w tej sprawie B. W. wyjaśnił, iż wykonując przewozy [...] po drogach gminnych firma nie miała świadomości o obowiązku posiadania karty opłaty drogowej. Poprzednio posiadane zezwolenie nr [...] w dacie kontroli utraciło już ważność lecz spółka oczekiwała na wydanie kolejnego zezwolenia z Urzędu Gminy. W związku z rozpoczęciem roku szkolnego od września 2006r. firma musiała rozpocząć przewozy dzieci do szkół wynikające z podpisanej umowy z Gminą. Przedłożył jednocześnie: - zezwolenie nr [...] na wykonywanie regularnych specjalnych przewozów osób w krajowym transporcie drogowym wydane dla przedsiębiorcy: A SC. S. i B. W. w miejscowości [...] na linii B - C, wydane [...], - projekt dowozu uczniów gminy w roku szkolnym 2006/2007 - linia nr [...], - wypis nr [...] z licencji [...] na wykonywanie krajowego transportu drogowego osób udzielone przez Starostę, z datą wystawienia [...], - wykaz pojazdów przeznaczonych do wykonywania przewozów, - zaświadczenie z [...] poświadczające zatrudnienie L. S. w firmie przedsiębiorcy. Organ ustalił, iż z wnioskiem o wydanie aktualnego zezwolenia na wykonywanie regularnych specjalnych przewozów osób w krajowym transporcie drogowym firma wystąpiła w dniu 8 grudnia 2006r. Stwierdzono, iż stosownie do art. 18 ust. 1 pkt 1a ustawy o transporcie drogowym wykonywanie przewozów regularnych specjalnych w krajowym transporcie drogowym wymaga zezwolenia właściwego organu w zależności od zasięgu wykonywanych przewozów. Natomiast po myśli art. 42 ust. 1 ww. ustawy podmioty wykonujące na terytorium RP przewóz drogowy mają obowiązek uiszczania opłaty za przejazd po drogach krajowych. Z mocy art. 92 ust. 1 ustawy wynika zaś, iż kto wykonuje transport drogowy lub przewozy na potrzeby własne, naruszając obowiązki lub warunki wynikające z przepisów ustawy podlega karze, przy czym wykaz naruszeń obowiązków lub warunków oraz wysokości kar pieniężnych za poszczególne naruszenia określa załącznik do ustawy - ust. 4 art. 92. Ponieważ przeprowadzone postępowanie wyjaśniające w tym kontrola drogowa wykazały, iż wykonujący przewóz drogowy nie posiadał w dniu 7 grudnia 2006r. karty opłaty drogowej oraz wypisu z zezwolenia na wykonywanie regularnych specjalnych przewozów osób w krajowym transporcie drogowym należało wymierzyć przedsiębiorcy karę pieniężną z tytułu wykonywania regularnego przewozu specjalnego bez zezwolenia na podstawie Lp. 2.1 załącznika do ustawy o transporcie drogowym w kwocie 6000 zł oraz z tytułu braku uiszczenia opłaty za przejazd po drogach krajowych na podstawie Lp. 4.1 załącznika do ustawy w wysokości 3000 zł. Od decyzji tej odwołanie do Dyrektora Izby Celnej złożyli B. W. i S. W. wnosząc o umorzenie lub zmniejszenie kary. Wyjaśnili, iż przewozy były wykonywane na rzecz Gminy na podstawie wypisu z licencji krajowego transportu drogowego ważnej do 6 kwietnia 2053r. Podali, że usługę dowozu dzieci świadczą na terenie własnej gminy. Tylko z nieświadomości wynikał fakt nie wystąpienia o linie regularne specjalne. Podkreślili, iż znajdują się w trudnej sytuacji finansowej wynikającej z trudnościami utrzymania się na rynku przewozowym. Wszystkie niedociągnięcia zostały uregulowane. Załączyli umowę z Gminą oraz złożoną ofertę. Decyzją z dnia [...] Nr [...] Dyrektor Izby Celnej utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję organu I instancji. W motywach rozstrzygnięcia organ wskazał, iż poczynione w sprawie przez organ I instancji ustalenia faktyczne nie budzą wątpliwości i nie są kwestionowane przez odwołujących się. Poza sporem pozostaje okoliczność, iż podczas kontroli drogowej w dniu 7 grudnia 2006r. kierujący pojazdem m-ki [...] o nr rej. [...], będącym własnością przedsiębiorcy: A SC. S. i B. W., gm. [...] nie posiadał karty opłaty za przejazd po drogach krajowych oraz zezwolenia na wykonywanie regularnych specjalnych przewozów osób w krajowym transporcie drogowym, co stanowi naruszenie art. 18 ust. 1 i art. 42 ust. 1 ustawy o transporcie drogowym. Podkreślono, iż przedsiębiorca wykonujący transport drogowy odpowiada za wyposażenie kierowcy w wymagane dokumenty - w tym wypadku w zaświadczenie oraz kartę opłaty drogowej. Dla odpowiedzialności administracyjnej przedsiębiorcy bez znaczenia pozostają przyczyny, które spowodowały brak dokumentów. Wobec tego za skutek w postaci braku wymaganych dokumentów w trakcie kontroli pojazdu, którym wykonywany był transport drogowy odpowiedzialność administracyjną na podstawie art. 87 ust. 3 ww. ustawy ponosi przedsiębiorca. Wskazano, iż wyliczona w decyzji organu I instancji łączna kara za stwierdzone naruszenia ustalona została w sposób prawidłowy na podstawie Lp. 2.1 i 4.1 załącznika do ustawy. Wskazano, iż organ odwoławczy rozpoznając niniejszą sprawę rozpoznał cały materiał dowodowy, zarówno zebrany przez organ I instancji, jak i przedstawiony przez zainteresowanych. W dniu 16 kwietnia 2007r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie, za pośrednictwem organu odwoławczego, wpłynęła skarga S. W. i B. W. prowadzących działalność pod firmą: A Spółka cywilna, gm. [...] na decyzję Dyrektora Izby Celnej. Wniesiono o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i umorzenie postępowania oraz wstrzymanie jej wykonania. Skarżący zarzucili wydanej decyzji: - naruszenie art. 5 ust. 1, art. 42 ust. 1, art. 87 ust. 1, art. 92 ust. 1 i 4 ustawy z dnia 6 września 2001r. o transporcie drogowym w związku z art. 2 ustawy Prawo przewozowe poprzez niewłaściwe zastosowanie i przyjęcie, że wykonywany w dniu kontroli przejazd był przejazdem po drogach krajowych oraz stanowił przewóz regularny specjalny, - naruszenie art. 4 pkt 10 i 11 w zw. z art. 18 ust. 2 ustawy o transporcie drogowym poprzez ich niezastosowanie, - naruszenie art. 6, 7 i 8 Kodeksu postępowania administracyjnego. Podkreślili, iż nałożona kara nie znajduje podstaw w obowiązujących przepisach prawa, gdyż aby mówić o wykonywaniu transportu regularnego specjalnego zgodnie z art. 18b ustawy o transporcie drogowym musi być on wykonywany według określonych zasad. Do przewozu używane są wyłącznie autobusy odpowiadające warunkom technicznym, rozkład jazdy podawany jest do publicznej wiadomości, wsiadanie i wysiadanie pasażerów odbywa się tylko na przystankach określonych w rozkładzie jazdy, należność za przejazd jest pobierana zgodnie z obowiązującym cennikiem, u kierowcy lub w kasach dworcowych znajduje się dostępny do wglądu regulamin obsługi podróżnych, transport winien mieć charakter transportu niepublicznego. Skarżący zajmujący się transportem młodzieży szkolnej z domu do szkoły świadczą swoje usługi na podstawie umowy podpisanej z gminą. Specyfika tego przewozu polega na tym, iż skarżący zabierają dzieci po drodze z różnych miejsc spod domów i tam odwożone są powrotnie. Nie jest pobierana opłata za przewóz, jak również przewozy te nie odbywają się na podstawie określonego rozkładu jazdy, jak również nie jest on podawany do publicznej wiadomości. Ma on charakter publiczny, bowiem realizowane są w ten sposób zadania publiczne. Skarżący podali, iż wykonywane przez nich przewozy dzieci maja charakter raczej transportu okazjonalnego lub wahadłowego. Takie stanowisko reprezentuje także Minister Transportu, który takiej treści wyjaśnienia zamieścił na swoich stronach internetowych. Dodatkowo skarżący wyjaśnili, iż niezrozumiałe jest dla nich nałożenie kary za przejazd bez wymaganej opłaty po drogach krajowych skoro przewóz dzieci do szkoły odbywał się po drogach gminnych, jak również sama kontrola odbyła się w miejscowości A. przy szkole podstawowej na drodze gminnej. Dodatkowo wskazali, iż organ odwoławczy zupełnie pominął złożony w toku postępowania dokument - umowę w przedmiocie dowozu dzieci, jak również inne dowody przedstawione przez zainteresowanych. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Celnej wniósł o jej oddalenie podtrzymując w całości stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji, iż wykonywany w dniu 7 grudnia 2006r. przewóz miał charakter przewozu regularnego specjalnego, co potwierdził następnie Starosta wydający zezwolenie na przewóz regularny specjalny nie ma zatem taki przewóz charakteru okazjonalnego. Na rozprawie w dniu 5 lipca 2007r. S. i B. W. poinformowali, że w trakcie wykonywania przewozów dzieci do szkoły ich firma jest bardzo elastyczna, nie ma stałych godzin odjazdu. Wyjaśnili, iż dyrektor danej szkoły dzwoni do skarżących informując ich, że z uwagi na fakt choroby jakiegoś dziecka inne należy zabrać wcześniej lub później. Z dyrektorem szkoły oraz rodzicami ustalone jest, że dzieci odbierane są w określonych miejscach na trasie przejazdu, zdarza się jednak też tak, że dzieci są odbierane z różnych innych miejsc lub spod domu. Wyjaśniają, iż poza dowozem dzieci do szkoły firma przewozi dzieci także na inne imprezy np. zawody sportowe i są to zupełnie inne trasy przejazdów. Odpłatność jest ustalona na podstawie przejechanych kilometrów, kiedy to każdy dyrektor potwierdza przed wystawieniem faktury ilość przejechanych kilometrów. Skarżący poinformowali, że sporządzony projekt dojazdu uczniów w latach 2006/2007, który został dołączony do wniosku o wydanie zezwolenia na przejazdy regularne specjalne został przygotowany tylko jako projekt na potrzeby tego postępowania, jednak faktycznie nie zawsze przewozy odbywają się według tak określonego harmonogramu, gdyż zależy to od konkretnego dyrektora szkoły. Potwierdzili, iż przewóz dzieci odbywa się po drogach gminnych a jedynie na odcinku 3 kilometrów po drodze krajowej. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje: Skarga zasługuje na uwzględnienie w części dotyczącej nałożenia na skarżących kary z tytułu braku zezwolenia na wykonywanie przewozu regularnego specjalnego w dniu kontroli, natomiast w części dotyczącej ustalenia kary z tytułu braku opłaty za przejazd po drogach krajowych podlega oddaleniu. Zgodnie z art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269, ze zm.) stosownie do przysługujących sądowi administracyjnemu kompetencji, Sąd kontroluje zaskarżone decyzje pod kątem ich zgodności z prawem, przy czym nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi w granicach danej sprawy - art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270, ze zm., zwana dalej: ustawą ppsa.). Wzruszenie decyzji w całości lub w części następuje w razie, gdy kontrola wykaże, że zaskarżona decyzja narusza przepisy prawa materialnego lub postępowania w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy (art. 3 § 1 w zw. z art. 145 § 1 ustawy ppsa.). I. W ocenie Sądu uchylona w części decyzja organu odwoławczego utrzymująca w mocy decyzję organu I instancji z dnia [...] wydana została z naruszeniem przepisów postępowania oraz prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy. Naruszenie przepisów postępowania polega na braku pełnego i wyczerpującego ustalenia okoliczności faktycznych dotyczących charakteru wykonywanego przez przedsiębiorcę w dniu 7 grudnia 2006r. przewozu dzieci z domu do szkoły i ze szkoły do domu. W trakcie przeprowadzonego postępowania wyjaśniającego w tej sprawie organy orzekające ustaliły poza sporem okoliczność, iż w dniu kontroli drogowej - 7 grudnia 2006r. kierowca wykonujący w imieniu skarżących przewóz dzieci legitymował się nieważnym zezwoleniem nr [...] na wykonywanie regularnych specjalnych przewozów osób w krajowym transporcie drogowym, na linii B - C, które utraciło ważność dnia 27 października 2006r., natomiast nowe zezwolenie nr [...] na wykonywanie regularnych przewozów osób w krajowym transporcie drogowym A Spółka Cywilna S. i B. W., gm. [...] uzyskała w dniu 11 grudnia 2006r., czyli po przeprowadzonej kontroli drogowej. Jednakże sam fakt legitymowania się przez kierowcę nieważnym zezwoleniem na wykonywany przewóz regularny specjalny, czy też późniejsze uzyskanie takiego zezwolenia nie zwalnia organów orzekających w tej sprawie od jednoznacznego, na podstawie zebranych dowodów w sprawie, ustalenia czy wykonywany przez skarżących przewóz dzieci w dniu 7 grudnia 2006r. miał charakter przewozu regularnego specjalnego. W toku postępowania organy nie wyjaśniły, stosownie do art. 7 i art. 77 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego zwanego dalej: Kpa, czy faktycznie wykonywany w dniu kontroli przewóz miał charakter przewozu regularnego specjalnego, czy też jak to podnoszą skarżący w swej skardze charakter tego przewozu odpowiadał definicji przewozu wahadłowego zdefiniowanego w art. 4 pkt 10 ustawy z dnia 6 września 2001r. o transporcie drogowym (Dz.U. z 2004r. Nr 204, poz. 2088, ze zm.), czy też wręcz należało uznać, iż przewóz ten miał charakter okazjonalny - art. 4 pkt 11 tej ustawy. Naruszenie art. 7 i art. 77 § 1 Kpa stanowiących, iż organy administracji publicznej stoją na straży praworządności i podejmują wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy co oznacza, iż obowiązane są w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy, skutkuje podjęciem rozstrzygnięcia naruszającego art. 80 Kpa z uwagi na dowolną ocenę zebranego w sprawie materiału dowodowego. W celu wyczerpującego ustalenia stanu faktycznego rozpoznawanej sprawy organy winny wpierw ustalić cechy charakterystyczne dla przewozu regularnego specjalnego, a następnie odnieść powyższe wymogi do wykonywanego przez skarżących przewozu dzieci z domu do szkoły i z powrotem. Organy jako wystarczającą podstawę dla swoich ustaleń w tym zakresie przyjęły załączony do zezwolenia nr [...] na wykonywanie regularnych przewozów specjalnych osób w krajowym transporcie drogowym z dnia [...] projekt rozkładu dowozu uczniów Gminy w roku szkolnym 2006/2007, bez sprawdzenia jakie w tym zakresie wynikają ustalenia faktyczne z umowy zawartej z Gminą na przewóz dzieci. Organy nie dokonały oceny zapisów zawartych w tej umowie pod kątem potwierdzenia, czy wykonywany na podstawie tam określonych warunków przewóz dzieci mógł być zakwalifikowany jako przewóz regularny specjalny, zwłaszcza mając na uwadze podniesione na rozprawie okoliczności dotyczące wykonywania tych przewozów tj. określenia miejsc zbiórki i zabierania dzieci do szkoły, terminu ich dowozu i powrotu ustalanych z dyrektorem konkretnej szkoły, jak również sposobu regulowania należności za ten przewóz. Do tych wyżej wskazanych okoliczności organy orzekające w sprawie nie odniosły się w wydanej decyzji, natomiast są to okoliczności istotne rozstrzygające o charakterze wykonywanego przewozu. Decydują one bowiem o tym, czy konkretny przewóz może być traktowany jako przewóz regularny specjalny w krajowym transporcie drogowym i w związku z tym wymaga stosownie do art. 18 ustawy o transporcie drogowym uzyskania zezwolenia. Dopiero bowiem po stwierdzeniu, że przewóz taki ma charakter przewozu specjalnego regularnego należy na podstawie art. 92 tej ustawy nałożyć karę za wykonywanie transportu drogowego z naruszeniem obowiązków lub warunków wynikających z przepisów ustawy o transporcie drogowym, bądź też w przypadku stwierdzenia, że przewóz dzieci do szkoły wykonywany w dniu kontroli drogowej nie miał takiego charakteru i nie wymaga poza posiadaniem licencji, o której mowa w art. 5 ust. 1 ww. ustawy na wykonywanie transportu drogowego, konieczności uzyskania dodatkowego zezwolenia, które przewidziane jest jedynie przy wykonywaniu przewozów regularnych i regularnych specjalnych - art. 18 ust. 1 ustawy o transporcie drogowym, czy też przewozów wahadłowych i okazjonalnych w międzynarodowym transporcie drogowym - art. 18 ust. 2 tej ustawy, odstąpić od nałożenia takiej kary. W tym miejscu należy wskazać organom orzekającym w sprawie, iż nie do przyjęcia jest zaprezentowane w odpowiedzi na skargę stanowisko organu odwoławczego, iż o tym że wykonywany w dniu kontroli drogowej przewóz miał charakter przewozu regularnego specjalnego wynika z faktu, iż w późniejszym czasie właściwy organ - Starosta (winno być Wójt Gminy) wydał zezwolenie na wykonywanie regularnych specjalnych przewozów osób, bowiem to każdorazowo organ nakładający karę pieniężną na podstawie art. 92 ustawy o transporcie drogowym ma obowiązek ustalić, czy wykonywany przewóz odbywał się w reżimie określonego ustawowo przewozu, czy też nie odpowiada takim warunkom. Odnośnie naruszenia przepisów prawa materialnego wskazać należy przede wszystkim, iż nie do przyjęcia pozostaje zaprezentowana w odpowiedzi na skargę oraz na rozprawie wykładnia przepisów prawa, iż wystarczająca podstawą do uznania przewozu za przewóz regularny specjalny jest okoliczność, iż nie ma on charakteru publicznego, jest określony planem przejazdu, terminarzem. Argument, iż skoro przewóz dzieci jest przewozem szczególnym to wymagane jest posiadanie zezwolenia stanowi natomiast poza prawną przesłankę, gdyż przepisy ustawy o transporcie drogowym nie zawierają warunków, które uzależniałyby uzyskanie zezwolenia na przewozy od kategorii osób korzystających z takich przewozów. Art. 4 pkt 7 ustawy o transporcie drogowym określa pojęcie przewozu regularnego jako publiczny przewóz osób i ich bagażu w określonych odstępach czasu i określonymi trasami, na zasadach określonych w ustawie i w ustawie z dnia 15 listopada 1984r. Prawo przewozowe (Dz. U. z 2000r. Nr 50, poz. 601, ze zm.), zaś przez przewóz regularny specjalny rozumie się niepubliczny przewóz regularny określonej grupy osób, z wyłączeniem innych osób - art. 4 pkt 9 tej ustawy. Powyższe zapisy oznaczają zatem, iż przewóz regularny specjalny to przewóz wykonywany na warunkach przewozu regularnego, a jedynie ograniczony podmiotowo jako niepubliczny, co oznacza, iż może dotyczyć ściśle określonej kategorii osób z wyłączeniem ich publicznego wykonywania, czyli powszechnego dotyczącego nieokreślonej kategorii osób. Skoro przewóz regularny specjalny to przewóz regularny dotyczący jedynie określonego kręgu podmiotów, to należy do niego odpowiednio stosować wymogi przewidziane dla przewozu regularnego. Ustawodawca w art. 18b ustawy o transporcie drogowym przewidział zasady dotyczące wykonywania przewozów regularnych w krajowym transporcie drogowym, co pozwala na odniesienie tych warunków do przewozów regularnych specjalnych z wyłączeniem jego publicznego charakteru. Przepis ten został dodany przez art. 1 pkt 8 usatwy z dnia 29 lipca 2005r. o zmianie ustawy o transporcie drogowym oraz niektórych innych iustaw (Dz. U. Nr 180, poz. 1497) i obowiązuje od dnia 21 października 2005r. czyli w dacie wydawania decyzji przez organy orzekające w tej sprawie. I tak m.in.: do przewozu używane są tylko autobusy odpowiadające wymaganym ze względu na rodzaj przewozu warunkom technicznym, rozkład jazdy jest podawany do publicznej wiadomości, wysiadanie i wsiadanie pasażerów odbywa się tylko na przystankach określonych w rozkładzie jazdy, należność za przejazd jest pobierana według cennika, w kasach oraz autobusach znajdują się dostępne regulaminy określając warunki obsługi, cennik podany jest do publicznej wiadomości, wykonywany jest zgodnie z warunkami przewozu osób określonymi w zezwoleniu. Zatem tylko przewóz spełniający te wymagania będzie mógł stanowić przewóz specjalny regularny z zastrzeżeniem, iż nie będzie on publicznym przewozem. Nie do przyjęcia jest prezentowany pogląd, iż wykonywanie dowozu dzieci do szkoły i z powrotem stanowi przewóz specjalny tylko z tego powodu, że jest określany terminarz przewozu dzieci, zaś okoliczność, iż firma świadczy przewozy w sposób elastyczny, zmiennie w zależności od potrzeb zgłaszanych każdorazowo przez dyrektora szkoły nie ma znaczenia dla ustalenia charakteru przewozu dzieci. Okoliczność powyższa ma decydujące znaczenie, bowiem konieczność przewiezienia dzieci w innych godzinach oraz inną trasą np. z uwagi na chorobę dziecka, może być przy takiej wykładni ww. przepisów postrzegana jako wykonywanie przewozu regularnego specjalnego z naruszeniem warunków wynikających z posiadanego zezwolenia. Nie zasługuje na uwzględnienie także argument, iż przewóz dzieci innymi trasami np. na zawody sportowe nie ma znaczenia dla określenia charakteru przewozu, gdyż może być on uznany za inny przewóz nie świadczony w ramach posiadanego zezwolenia na przewozy specjalne regularne już tylko z tego powodu, iż nie mogą być na podstawie tej samej umowy zawartej z Gminą wykonywane przewozy o różnym charakterze. Taka wykładnia przepisów dotycząca przewozu regularnego specjalnego pozostawałaby w opozycji do definicji zawartej w ustawie o transporcie drogowym, bowiem zakładałaby, iż przewóz regularny specjalny może być świadczony bez przestrzegania terminarzu rozkładu jazdy oraz tras przejazdu, a i tak stanowiłby przewóz regularny specjalny. W tym stanie sprawy Sąd stwierdził, iż brak jest wystarczających podstaw do jednoznacznego określenia charakteru przewozu dokonanego w dniu kontroli drogowej przez skarżących, co skutkuje koniecznością uchylenia zaskarżonej decyzji w tej części i konieczności uzupełnienia materiału dowodowego we wskazanym wyżej kierunku. Przy czym przy ponownym rozpoznaniu sprawy organy winny uwzględnić wywody dotyczące określenia cech przewozu regularnego specjalnego. Wobec tego w oparciu o art. 145 § 1 pkt 1 lit a i c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Sąd orzekł jak w sentencji wyroku pkt I oraz z mocy art. 152 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł, że zaskarżona decyzja w części określonej w pkt 1 sentencji wyroku nie może być wykonana do czasu uprawomocnienia się wyroku. O kosztach postępowania sądowego orzeczono na podstawie art. 200 ustawy ppsa., przy czym nie znaleziono podstaw do zastosowania instytucji częściowego zwrotu kosztów postępowania sądowego na podstawie art. 206 tej ustawy. II. Odnośnie skarżonej decyzji w pozostałej części dotyczącej ustalenia kary za przejazd po drogach krajowych bez uiszczenia opłaty za ten przejazd, Sąd nie dopatrzył się naruszenia prawa i na zasadzie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi oddalił skargę w tym zakresie. Z akt administracyjnych przekazanych Sądowi wynika bezspornie, iż w dniu 7 grudnia 2006r. dokonano kontroli drogowej na drodze krajowej Nr [...] w miejscowości A autobusu m-ki [...] nr rej. [...], którym przedsiębiorstwo A SC S. i B.W. z siedzibą pow. [...] wykonywało transport drogowy osób. Z protokołu kontroli nr [...]oraz protokołu przesłuchania świadka - kierowcy L. S. wynika, iż kierujący pojazdem w trakcie kontroli nie przedstawił wymaganej karty opłaty drogowej za przejazd po drogach krajowych. W toku postępowania wyjaśniającego skarżący podali natomiast, iż nie byli świadomi obowiązku ponoszenia takiej opłaty zwłaszcza, że w przeważającej części wykonywany przez nich przewóz dzieci odbywa się po drogach gminnych, nie zaś krajowych. Na rozprawie w dniu 5 lipca 2006r. przyznali jednakże, iż na odcinku 3 kilometrów przewóz ten jest wykonywany po drodze krajowej. Stosownie do art. 42 ust. l ustawy z dnia 6 września 2001r. o transporcie drogowym podmioty wykonujące na terytorium Rzeczpospolitej Polskiej przewóz drogowy zobowiązane są do uiszczania opłaty za przejazd pojazdu samochodowego po drogach krajowych, której wysokość maksymalna nie może być wyższa niż równowartość 800 euro rocznie, z wyłączeniem przypadków nie mających zastosowania w niniejszym stanie faktycznym sprawy. Z ust. 7 tego przepisu wynika natomiast, iż minister właściwy do spraw transportu, w porozumieniu z ministrem właściwym do spraw finansów publicznych, określi, w drodze rozporządzenia, rodzaj i stawki opłaty za przejazd po drogach krajowych, zgodnie z zasadami określonymi w ust. 2, oraz tryb wnoszenia i sposób rozliczania tej opłaty w przypadku niewykorzystania w całości lub w części dokumentu potwierdzającego jej wniesienie za okres roczny z przyczyn niezależnych od przedsiębiorcy, a także wzory dokumentów potwierdzających wniesienie tej opłaty. Art. 87 ust. 1 ustawy o transporcie drogowym stanowi natomiast, iż podczas przejazdu wykonywanego w ramach transportu drogowego kierowca pojazdu samochodowego, jest obowiązany mieć przy sobie i okazać na żądanie uprawnionego organu kontroli m.in. kartę opłaty drogowej. Wykonywanie zaś transportu drogowego bez uiszczenia opłaty za przejazd pojazdu samochodowego po drodze krajowej podlega karze, o czym stanowi art. 92 ust. 1 powołanej wyżej ustawy. Stosownie do załącznika do ustawy o transporcie drogowym L.p. 4.1 brak opłaty drogowej za przejazd po drodze krajowej stanowi naruszenie za które przewidziano karę w wysokości 3000 zł. W okolicznościach rzeczonej sprawy nie budzi wątpliwości, iż w dniu kontroli drogowej kierujący pojazdem nie posiadał karty opłaty drogowej, jak również nie ma znaczenia dla tej sprawy fakt, iż zdecydowana część przewozu dzieci odbywa się po drogach gminnych. Dla zaistnienia obowiązku posiadania karty opłaty za przejazd po drodze krajowej wystarczającą przesłanką jest poruszanie się po takiej drodze i bez znaczenia jest okoliczność, czy jest to długi czy krótki odcinek drogi - 3 kilometrowy. W ustawie o transporcie drogowym bark jest przesłanki, która uzależniałaby konieczność uiszczenia należnej z tego tytułu opłaty od długości pokonywanego odcinka drogi krajowej, a to oznacza, iż sam wjazd na drogę krajową rodzi obowiązek uregulowania należności przewidzianej art. 42 ust. 1 ustawy o transporcie drogowym. Wobec powyższego Sąd uznał w tej części skarżoną decyzję Dyrektora Izby Celnej i utrzymaną nią w mocy decyzję organu I instancji z dnia [...] za zgodną z prawem, nie znajdując naruszeń przepisów postępowania administracyjnego oraz prawa materialnego i na zasadzie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi oddalił skargę w tej części. niezgodna z o drogach krajowych. zenia z dnia 14 grudnia 2001r. opierając się na przepisie rozporzadzenia z dnia 14 grudnia 2001r. y aktów niższej rangi. Organ

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło