II SA/Ol 635/09

Dnia 5 listopada 2009 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Bogusław Jażdżyk Sędziowie Sędzia WSA Tadeusz Lipiński Sędzia WSA Hanna Raszkowska (spr.) Protokolant Grzegorz Knop po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 5 listopada 2009 roku sprawy ze skargi E. L. na decyzję Wojewody z dnia [...] nr [...] w przedmiocie pozwolenia na budowę I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz utrzymaną nią w mocy decyzję organu I instancji; II. zasądza od Wojewody na rzecz skarżącej E. L. kwotę 500 zł (słownie: pięćset złotych) tytułem zwrotów kosztów postępowania sądowego; III. orzeka, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu. Decyzją z dnia 7 stycznia 2009 r. Starosta O. zatwierdził K.M. projekt budowlany oraz udzielił pozwolenia na budowę wiaty na działce "[...]". W uzasadnieniu organ pierwszej instancji stwierdził, że inwestorka wraz z wnioskiem o pozwolenie na budowę złożyła projekt budowlany i oświadczenie o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Wprawdzie E.L. zarzuciła w toku postępowania, że przedmiotowa inwestycja zlokalizowana będzie bardzo blisko granicy, lecz wiata nie jest budynkiem, wobec czego usytuowanie jej na granicy działek nr "[...]" jest zgodne z obowiązującymi przepisami, w tym warunkami techniczno- budowlanymi. W złożonym odwołaniu E.L. zarzuciła, że w postępowaniu zakończonym kwestionowaną decyzją nie uznano jej za stronę. Podniosła, że na działkach sąsiadujących z jej posesją jest bardzo intensywna zabudowa, co ogranicza nasłonecznienie i powoduje zawilgocenie terenu jej nieruchomości. Wojewoda W. decyzją z dnia 24 kwietnia 2009 r. utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji. Stwierdził, że organ pierwszej instancji wywiązał się z obowiązków określonych w art. 7, art. 9 i art. 10 Kodeksu postępowania administracyjnego oraz art. 32 ust. 4 i art. 35 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (t.j. Dz. U. z 2006 r. Nr 156, poz. 1118, ze zm.). Błędnie jednak Starosta O. uznał, że sporna wiata nie jest budynkiem, wobec czego organ ten nie przeprowadził, w oparciu o art. 35 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego, analizy zgodności planowanej inwestycji z warunkami technicznymi co do odległości od granicy z działką sąsiednią. Wojewoda wywiódł, że sporna wiata jest obiektem budowlanym połączonym trwale z gruntem, wydzielonym z przestrzeni za pomocą ażurowych przegród budowlanych, posiadającym fundamenty i dach. Stanowi zatem szczególny rodzaj budynku, co potwierdza rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 30 grudnia 1999 r. w sprawie Polskiej Klasyfikacji Obiektów Budowlanych (PKOB), (Dz. U. Nr 112, poz. 1316, ze zm.). Wojewoda stwierdził, że niewielkie rozmiary działki inwestora i istniejąca tam zabudowa uniemożliwiają usytuowanie przedmiotowej wiaty zgodnie z ogólnymi zasadami przewidzianymi w rozporządzeniu Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. Nr 72, poz. 690, ze zm.). Za optymalne i racjonalne dla inwestora oraz pozostałych stron postępowania Wojewoda uznał przyjęte rozwiązanie. Wyjaśnił ponadto, że odwołująca się brała czynny udział w postępowaniu, wobec czego nie jest zasadny zarzut pozbawienia jej praw strony. Wywiódł również, że skoro miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego południowej części miasta Ostródy uchwalony w dniu 30 czerwca 1999 r., uchwałą nr X/74/99 Rady Miejskiej w Ostródzie, nie reguluje intensywności zabudowy, to organ odwoławczy nie może odnieść się do zarzutu dotyczącego zagęszczenia budowli na działkach sąsiednich. Podobnie, ponieważ obowiązujące przepisy nie regulują kwestii zacienia działki, organ nie mógł wypowiedzieć się również w tej sprawie. Stwierdził ponadto, że zarzut niekorzystnej dla odwołującej się lokalizacji już istniejących budynków usytuowanych na granicy działki, nie może być rozpatrywany, gdyż obiekty te nie są przedmiotem toczącego się postępowania, zaś zły stan techniczny tych obiektów powodujący zawilgocenie działki odwołującej się może być przedmiotem oceny Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego. W złożonej skardze E.L. ponownie sprzeciwiła się wznoszeniu kolejnego obiektu budowlanego na sąsiedniej działce, wskazując na intensywność istniejącej zabudowy. Podkreśliła, że nowy budynek spowoduje zacienienie jej budynku i działki. Wskazała też, że usytuowanie istniejącej zabudowy powoduje, że nie jest zachowana odległość gwarantująca bezpieczeństwo przeciwpożarowe budynków. Podniosła ponadto, że nie uznano jej za stronę w postępowaniu dotyczącym rozbudowy domu inwestorki. W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji. Dodatkowo wskazał, że projektowana wiata nie zacienia budynku mieszkalnego skarżącej, a zacienienie działki nie jest regulowane przepisami prawa. W piśmie procesowym K.M. podniosła m.in., że sporna wiata jest budowana od strony północno – zachodniej, wobec czego nie zacienia sąsiedniej działki. Ponadto, dach tego obiektu będzie połączony z dachem istniejącego budynku gospodarczego w celu odprowadzania wód opadowych w kierunku przeciwnym do posesji skarżącej. Stwierdziła, że zły stan techniczny domu skarżącej jest skutkiem zaniedbania przez skarżącą właściwego odprowadzania wody deszczowej. Odnosząc się do kwestii ochrony przeciwpożarowej K.M. podała, że posesja skarżącej jest zaniedbana i to może utrudniać ewentualny dojazd służbom ratunkowym. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje: W myśl art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153 poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują kontrolę wykonywania administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Zatem rozpoznając skargę na decyzję Sąd dokonuje oceny, czy przy jej wydaniu nie zostały naruszone przepisy prawa materialnego bądź też procesowego, obowiązujące w dacie jej wydania, nie będąc przy tym związanym zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi -Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zmianami). Skarga zasługuje na uwzględnienie, gdyż zaskarżone postanowienie zostało wydane z naruszeniem art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, ze zm.) W zaskarżonej decyzji Wojewoda wywiódł, że sporna wiata jest obiektem budowlanym i stanowi szczególny rodzaj budynku. Uznał też, że rozmiary działki inwestora i istniejąca zabudowa uniemożliwiają usytuowanie tego obiektu zgodnie z ogólnymi zasadami przewidzianymi w rozporządzeniu Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. Przypomnieć należy, że zgodnie z § 12 ust. 1 powołanego wyżej rozporządzenia, budynek na działce budowlanej należy sytuować, co do zasady, w odległości od granicy z sąsiednią działką budowlaną nie mniejszej niż 4 m - w przypadku budynku zwróconego ścianą z otworami okiennymi lub drzwiowymi w stronę tej granicy lub 3 m - w przypadku budynku zwróconego ścianą bez otworów okiennych lub drzwiowych w stronę tej granicy, o ile inne wymagania nie wynikają z przepisów § § 13, 60 i 271-273 bądź z przepisów odrębnych określających dopuszczalne odległości niektórych budowli od budynków. W ust. 2 § 12 tego rozporządzenia dopuszczono jednocześnie możliwość sytuowania budynku zwróconego ścianą z otworami okiennymi lub drzwiowymi w stronę tej granicy m.in. bezpośrednio przy tej granicy, o ile wynika to z ustaleń planu miejscowego lub decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu. Natomiast w zabudowie jednorodzinnej, dopuszczalne jest także, z uwzględnieniem przepisów odrębnych oraz zawartych w § § 13, 60 i 271-273, sytuowanie budynku ścianą bez otworów okiennych lub drzwiowych bezpośrednio przy granicy z sąsiednią działką budowlaną gdy: działka ma szerokość mniejszą niż 16 m (§ 12 ust. 3 pkt 1), jeżeli nowopowstający budynek będzie przylegał całą powierzchnią swojej ściany do budynku istniejącego na działce sąsiedniej (pkt 2) lub gdy inwestycja dotyczy rozbudowy budynku istniejącego, usytuowanego w odległości mniejszej niż określona w ust. 1 od granicy z sąsiednią działką budowlaną (§ 12 ust. 3 pkt 3). Przede wszystkim należy zauważyć, że powołane wyżej przepisy § 12 ust. 1 - 3 rozporządzenia stanowią o możliwości budowy budynku, czyli zgodnie z zawartą w pkt 2 art. 3 Prawa budowlanego definicją, obiektu budowlanego, który jest trwale związany z gruntem, wydzielony z przestrzeni za pomocą przegród budowlanych oraz posiada fundamenty i dach. W rozpoznawanej sprawie organy administracji architektoniczno – budowlanej nie wykazały jednak przekonywująco, że sporna wiata jest budynkiem, który podlega przepisom powołanego wyżej rozporządzenia. Organ pierwszej instancji stwierdził, że planowana inwestycja nie jest budynkiem, zaś organ odwoławczy wywiódł, że przedmiotowa wiata jest budynkiem, który musi spełniać wymogi przewidziane w rozporządzeniu. Podkreślić należy, że organ pierwszej instancji w ogóle nie uzasadnił swojego stanowiska w tym zakresie. Tej wadliwości nie konwalidują wywody organu odwoławczego. Wojewoda nie wskazał bowiem na żadne okoliczności faktyczne, które przesądzałby o prawidłowości zajętego stanowiska i znalazły potwierdzenie w przepisach. W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji stwierdzono tylko, że sporna wiata jest połączona trwale z gruntem, wydzielona jest z przestrzeni ażurowymi przegrodami budowlanymi oraz posiada fundamenty i dach. Wobec tego wywiedziono, że stanowi ona "szczególny rodzaj budynku", co znajduje potwierdzenie w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 30 grudnia 1999 r. w sprawie Polskiej Klasyfikacji Obiektów Budowlanych (PKOB). Należy zauważyć, że legalną definicję budynku zawarto w art. 3 pkt 2 Prawa budowlanego. Przepis ten został zawarty w rozdziale 1 "Przepisy ogólne", wobec tego zawarte w nim definicje należy odnosić zarówno do wszystkich pozostałych przepisów tej ustawy, jak i do aktów wykonawczych do ustawy – Prawo budowlane. Podnieść też trzeba, że w załączniku do tej ustawy obiekty budowlane usystematyzowano w określone kategorie i to do nich ustawodawca odsyła m.in. w art. 55 pkt 1, a nie do klasyfikacji PKOB. Natomiast Polska Klasyfikacja Obiektów Budowlanych stanowi usystematyzowany wykaz obiektów budowlanych, rozumianych jako produkty finalne działalności budowlanej. Klasyfikacja ta służy potrzebom statystyki działalności budowlanej, sporządzania sprawozdań budowlanych, spisów budowli i mieszkań, statystyki cen obiektów budowlanych oraz rachunków narodowych oraz do klasyfikowania obiektów budowlanych. W rozpoznawanej sprawie istotne jest natomiast czy sporna wiata może być zakwalifikowana do budynków, czy też jest to inny obiekt budowlany. Ponadto, zaskarżoną decyzją zatwierdzono projekt budowlany i udzielono pozwolenia na budowę spornej wiaty przy granicy działek. Uznano bowiem, że niewielkie wymiary działki inwestora i rozmieszczenie istniejących na niej budynków uzasadniają lokalizację nowej zabudowy bezpośrednio przy granicy. Jak już wyżej wskazano, budowa przy granicy nieruchomości jest dopuszczalna, jednak jest to wyjątek od przewidzianej w § 12 ust. 1 rozporządzenia zasady zachowania odpowiedniej odległości projektowanego budynku od granicy działek. Zabudowa taka jest zatem możliwa tylko wówczas, gdy zaistnieją przesłanki wskazane m.in. w przepisach §12 ust. 2 i 3 rozporządzenia z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. Wojewoda, wywodząc o zasadności lokalizacji wiaty przy granicy działek, nie podał w zasadzie żadnych konkretnych faktów, które uzasadniłyby przyjęte przez ten organ stanowisko. Powołał się wprawdzie na konkretny przepis rozporządzenia, jednakże nie wyjaśnił, dlaczego ma on zastosowanie w przedmiotowej sprawie. Za niewystarczające należy bowiem uznać wyjaśnienie organu, że niewielkie wymiary działki inwestora i rozmieszczenie istniejących budynków uzasadniają lokalizację nowej zabudowy bezpośrednio przy granicy. Natomiast, uwzględniając art. 5 ust. 1 pkt 9 Prawa budowlanego, organ administracji orzekający w sprawie nie może rozstrzygnąć dowolnie o treści pozwolenia na budowę. Powinien wykazać, że przy rozstrzyganiu sprawy z wniosku o wydanie pozwolenia na budowę obiektu budowlanego przy granicy sąsiednią nieruchomością, uwzględnił słuszne interesy każdej strony postępowania, w granicach zakreślonych przez obowiązujące przepisy. Brak szczegółowego odniesienia się przez organy do powyższych kwestii stanowi naruszenie art. 107 § 3 K.p.a., które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Brak pełnego i przekonywującego uzasadnienia nie pozwolił bowiem na kontrolę prawidłowości podjętego rozstrzygnięcia. Dodać należy, że nie jest zasadny zarzut skarżącej, że organy nie uznały jej za stronę postępowania. Z akt sprawy wynika, że skarżąca brała udział w postępowaniu, wypowiadała się co do istotnych okoliczności, a fakt, że organy nie zgodziły się z jej argumentacją, nie narusza przepisów postępowania administracyjnego. Rozpoznając ponownie sprawę organ weźmie pod uwagę powyższe wywody Sądu i rozstrzygnie czy sporna wiata jest budynkiem oraz czy w stanie faktycznym sprawy jest możliwe posadowienie jej przy granicy działki, a swoje stanowisko uzasadni zgodnie z art. 107 § 3 K.p.a. Biorąc powyższe pod uwagę, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, ze zm.), należało orzec jak w sentencji. Na podstawie art. 152 tej ustawy orzeczono, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu. O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 200 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.