II SA/Ol 635/13

PostanowienieWSA w Olsztynie2013-07-30

Skład orzekający: Referendarz sądowy Agnieszka Bińczyk

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy w sytuacji, gdy strona jest ustawowo zwolniona z kosztów sądowych, sąd powinien ustanowić dla niej zawodowego pełnomocnika, jeśli wykaże, że nie jest w stanie ponieść tych kosztów bez uszczerbku dla utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny?
Ratio decidendi
Sąd ustanowił dla skarżącego radcę prawnego, uznając, że mimo ustawowego zwolnienia z kosztów sądowych, skarżący wykazał, iż nie jest w stanie ponieść kosztów związanych z ustanowieniem zawodowego pełnomocnika. Koszty te, w warunkach sprawy, stanowiły jedyne obciążenie finansowe dla strony, a jej sytuacja materialna (pobyt w zakładzie karnym, brak dochodów i majątku) uniemożliwiała ich pokrycie.
Stan faktyczny
Skarżący R. Z., przebywający w zakładzie karnym i nieposiadający środków finansowych, wniósł o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego lub adwokata. Z jego oświadczeń wynika brak majątku, dochodów i możliwości zarobkowania. Rodzice zadeklarowali ograniczoną pomoc finansową po opuszczeniu przez niego zakładu karnego. Sąd rozpoznał wniosek na posiedzeniu niejawnym.
Rozstrzygnięcie
Ustanowiono dla skarżącego radcę prawnego.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Olsztynie Agnieszka Bińczyk po rozpoznaniu w dniu 30 lipca 2013 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku R. Z. o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego lub adwokata w sprawie ze skargi R. Z. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w "[...]" z dnia "[...]" Nr "[...]" w przedmiocie umorzenia należności z tytułu wypłacanych świadczeń z funduszu alimentacyjnego postanawia ustanowić dla skarżącego radcę prawnego. We wniosku, złożonym na urzędowym formularzu, pełnomocnik skarżącego R. Z. (jego "[...]" – R. Z.) wniósł w imieniu skarżącego o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego lub adwokata. W uzasadnieniu podniósł, iż skarżący przebywa obecnie w zakładzie karnym "bez możliwości zarobkowania", a nie posiada żadnych środków finansowych. "[...]". Z oświadczenia o stanie rodzinnym, majątku i dochodach wynika, iż skarżący prowadzi samotnie gospodarstwo domowe, nie posiada żadnych nieruchomości, zasobów pieniężnych, przedmiotów wartościowych i dochodów. Wskazać należy, iż ze znajdujących się w aktach administracyjnych oświadczeń skarżącego z dnia "[...]" oraz protokołów przesłuchań rodziców skarżącego "[...]" wynika, że skarżący nie posiada żadnych nieruchomości, zasobów pieniężnych i przedmiotów wartościowych, a w areszcie śledczym, w którym wówczas przebywał nie miał możliwości podjęcia zatrudnienia "[...]". Zgodnie z oświadczeniami rodziców, po opuszczeniu zakładu karnego skarżący będzie mógł liczyć na ich pomoc, lecz "[...]" jedynie przez okres miesiąca "aby w tym czasie znalazł sobie pracę i mieszkanie". Na inną pomoc nie może liczyć. Zauważyć należy, iż w świetle art. 239 pkt 1 lit. a) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), zwanej dalej w skrócie ppsa, skarżący zwolniony jest z obowiązku uiszczenia kosztów sądowych w niniejszej sprawie z mocy ustawy. Tym samym w zakresie rozstrzygnięcia przedmiotowego wniosku pozostaje jedynie kwestia ustanowienia zawodowego pełnomocnika. Zgodnie z art. 262 ppsa, do stron korzystających z ustawowego zwolnienia od obowiązku uiszczenia kosztów sądowych odpowiednie zastosowanie mają przepisy o przyznaniu prawa pomocy w zakresie dotyczącym zastępstwa prawnego na zasadach prawa pomocy. Stosownie do art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 245 § 3 ppsa, ustanowienie radcy prawnego lub adwokata następuje, jeśli osoba fizyczna wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Z uwagi na ustawowe zwolnienie skarżącego od obowiązku uiszczenia kosztów sądowych, koszty związane z ustanowieniem zawodowego pełnomocnika, stanowią w warunkach niniejszej sprawy jedyne koszty, do których poniesienia zobowiązany jest skarżący. Mając na uwadze przedstawioną wyżej sytuację życiową i materialną skarżącego stwierdzić należy, iż nie jest on w stanie ponieść przedmiotowych kosztów postępowania. Zauważyć należy, iż skarżący przebywa obecnie w zakładzie karnym, w którym nie pracuje, nie osiąga też dochodu z innego źródła. Skarżący nie posiada ponadto żadnych nieruchomości, zasobów pieniężnych oraz przedmiotów wartościowych. W konsekwencji stwierdzić należy, iż nie jest w stanie sam ponieść kosztów postępowania związanych z ustanowieniem zawodowego pełnomocnika, a na pomoc rodziny nie może w tym zakresie liczyć. Mając zatem na uwadze powyższe, a także wobec braku jednoznacznego wskazania, czy skarżący wnosi o ustanowienie radcy prawnego, czy też adwokata, na podstawie art. 258 § 2 pkt 7 w związku z art. 246 § 1 pkt 2 i art. 262 ppsa, postanowiono ustanowić dla niego radcę prawnego.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło