II SA/Ol 636/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Hanna Raszkowska (spr.) po rozpoznaniu w dniu 17 lipca 2007 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi J. M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia "[...]", Nr "[...]" w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji w sprawie ustalenia opłaty adiacenckiej postanawia odrzucić skargę o wznowienie postępowania sądowoadministracyjnego zakończonego wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie z dnia 14 grudnia 2004 r., sygn. akt II SA/Ol 405/04. Wyrokiem z dnia 14 grudnia 2004 r., sygn. akt II SA/Ol 405/04, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie oddalił skargę J. M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia "[...]", nr "[...]", w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji w sprawie ustalenia opłaty adiacenckiej. W uzasadnieniu wyroku Sąd wywiódł, że w stanie faktycznym i prawnym obowiązującym w dacie wydania zaskarżonej decyzji nie zaistniała przesłanka stwierdzenia nieważności decyzji określona w art. 156 § 1 pkt 2 Kodeksu postępowania administracyjnego, tj. wydanie decyzji bez podstawy prawnej. W dniu 17 maja 2007 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie wpłynęła skarga J. M. o wznowienie postępowania sądowoadministracyjnego zakończonego powołanym wyżej wyrokiem i jego zmianę poprzez uwzględnienie skargi oraz o zwrot w całości kosztów postępowania. W uzasadnieniu skarżąca wywiodła, że wyrokiem z dnia 2 kwietnia 2007 r., sygn. akt SK 19/06, Trybunał Konstytucyjny uznał przepisy, na których musiał oprzeć się Wojewódzki Sąd Administracyjny rozpatrując powyższą sprawę za niezgodne z Konstytucją. Trybunał orzekł bowiem, że art. 98 ust. 4 w związku z art. 145 ust. 2 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2000 r. Nr 46, poz. 543, z późn. zm.), w brzmieniu obowiązującym od dnia 15 lutego 2000 r. do dnia 21 września 2004 r. jest niezgodny z art. 2 w związku z art. 84 Konstytucji przez to, że narusza zasadę ochrony zaufania jednostki do państwa i stanowionego przez nie prawa. Wyrok ten, zdaniem skarżącej, stanowi podstawę do wznowienia postępowania. Ponadto stwierdziła, że skarga została wniesiona w terminie określonym w art. 272 § 2 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. W odpowiedzi na skargę o wznowienie postępowania Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie. W uzasadnieniu organ wywiódł, że przepis art. 98 ust. 4 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami stanowił podstawę podjęcia decyzji o opłacie adiacenckiej z tytułu wzrostu wartości nieruchomości na skutek jej podziału przez Zarząd Miasta z dnia "[...]" oraz decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia "[...]", utrzymującej tę decyzję w mocy. Kolegium nie orzekało natomiast na podstawie tego przepisu w sprawie zakończonej decyzjami: z dnia "[...]", nr "[...]", którą odmówiło stwierdzenia nieważności poprzednio wydanej decyzji Kolegium oraz z dnia "[...]", nr "[...]". Decyzje te wydane zostały bowiem na podstawie przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego. Kolegium wskazało, że także przedmiotowy wyrok z dnia 14 grudnia 2004 r. nie został wydany na podstawie art. 98 ust. 4 powołanej wyżej ustawy, gdyż Sąd orzekł w sprawie zgodnie z art. 151 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Zdaniem organu skarżąca, stosownie do art. 145a Kodeksu postępowania administracyjnego, może wnosić jedynie o wznowienie postępowania administracyjnego, w wyniku którego została orzeczona opłata adiacencka, co też skarżąca uczyniła składając w dniu 7 maja 2007 r. do Urzędu Miejskiego wniosek o wznowienie postępowania administracyjnego dotyczącego ustalenia przedmiotowej opłaty. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje: Wznowienie postępowania sądowego jest instytucją opatrzoną licznymi rygorami. Dotyczy bowiem zupełnie wyjątkowej sytuacji, kiedy dopuszcza się ponowne rozpoznanie sprawy, mimo że została już zakończona prawomocnym orzeczeniem. Stąd wznowienie jest dopuszczalne jedynie w ściśle sprecyzowanych w ustawie przypadkach i w szczególnie unormowanym postępowaniu. Warunkiem możliwości rozpatrywania zasadności skargi o wznowienie jest wniesienie jej w terminie i oparcie na ustawowej podstawie wznowienia, co wynika wprost z art. 280 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.). Brak jednej z tych przesłanek powoduje, że rozpatrywanie skargi pod względem merytorycznym jest niemożliwe i skutkuje odrzuceniem skargi. Przedmiotowa skarga o wznowienie postępowania sądowoadministracyjnego zakończonego wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie z dnia 14 grudnia 2004 r., sygn. akt II SA/Ol 405/04, została wniesiona z zachowaniem ustawowego terminu przewidzianego dla dokonania tej czynności. Powołany wyżej wyrok Trybunału Konstytucyjnego został bowiem ogłoszony dnia 18 kwietnia 2007 r. w Dzienniku Ustaw Nr 69 pod pozycją 468, zaś skarga o wznowienie postępowania wniesiona została do Sądu w dniu 17 maja 2007 r. Wbrew przekonaniu skarżącej skarga o wznowienie postępowania nie jest jednak oparta na ustawowej przesłance wznowienia. Podstawy wznowienia postępowania zakończonego prawomocnym orzeczeniem wojewódzkiego sądu administracyjnego zostały wymienione w przepisach art. art. 271- 274 powołanej ustawy. Stosownie do art. 272 § 1 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi można żądać wznowienia postępowania w przypadku, gdy Trybunał Konstytucyjny orzekł o niezgodności aktu normatywnego z Konstytucją, umową międzynarodową lub z ustawą, na podstawie którego zostało wydane orzeczenie. Skargę o wznowienie postępowania wnosi się w terminie jednego miesiąca od dnia wejścia w życie orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego (§ 2). Skarżąca dowodzi istnienia przesłanki wznowienia postępowania z faktu orzeczenia przez Trybunał Konstytucyjny w wyroku z dnia 2 kwietnia 2007 r., sygn. akt SK 19/06, o niezgodności z art. 2 w związku art. 84 Konstytucji przepisu art. 98 ust. 4 w związku z art. 145 ust. 2 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2000 r. Nr 46, poz. 543, z późn. zm.), w brzmieniu obowiązującym od dnia 15 lutego 2000 r. do dnia 21 września 2004 r. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym i piśmiennictwie prezentowany jest pogląd, że sądy administracyjne nie orzekają na podstawie prawa materialnego, lecz wykładają je w procesie kontroli administracji publicznej, sprawdzając poprawność wykładni i zastosowania tego prawa przez organy administracji publicznej. Nie można jednak tego utożsamiać z orzekaniem na podstawie przepisów prawa materialnego, gdyż prowadziłoby to wówczas do zatarcia różnicy między działalnością administracji publicznej dokonywaną w ramach władzy wykonawczej a działalnością sądów administracyjnych, jako elementu władzy sądowniczej. Wobec powyższego norma z art. 272 § 1 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi odnosi się wyłącznie do przepisów, które kształtowały działalność orzeczniczą sądu administracyjnego. Poza zakresem jej normowania pozostają natomiast te przepisy, które wykładały i stosowały organy administracji publicznej, a sąd jedynie dokonywał ich wykładni na potrzeby kontroli działalności administracji publicznej (zob. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 15 lutego 20065 r., sygn. akt I FSK 668/05, nie publ.). Skoro sądy administracyjne prowadzą postępowanie w oparciu o ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi i na jej podstawie wydają orzeczenia, to tylko przepisy tej ustawy, w przypadku uznania ich przez Trybunał Konstytucyjny za niezgodne z Konstytucją, mogłyby stanowić ewentualną podstawę do wznowienia postępowania sądowoadministracyjnego (zob. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 28 marca 2006 r., sygn. akt I FZ 99/06, LEX nr 193472 oraz K. Sobieralski, Wznowienie postępowania sądowoadministracyjnego, Zakamycze 2003, s. 245-246, B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek: Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Zakamycze 2006, s. 642). Z powyższego wynika, że okoliczność wskazana przez skarżącą w uzasadnieniu skargi o wznowienie nie stanowi podstawy wznowienia, o której mowa w art. 272 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Samo formułowanie podstawy wznowienia w sposób odpowiadający przepisom art. 271-274 powołanej ustawy nie oznacza oparcia skargi na ustawowej podstawie wznowienia. Taka sytuacja miała miejsce w niniejszej sprawie. Z wyżej wymienionych powodów skarga, jako nie oparta na ustawowej podstawie wznowienia, podlega odrzuceniu na podstawie art. 280 § 1 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.