II SA/Ol 640/10

Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Olsztynie Krzysztof Nesteruk po rozpoznaniu w dniu 30 września 2010 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku F.W. o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi F.W. w przedmiocie wznowienia postępowania sądowego zakończonego wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie z dnia 8 lipca 2004 r., sygn. akt IV SA 340/03 postanawia odmówić przyznania prawa pomocy. F.W. po odrzuceniu jego skargi zwrócił się o zwolnienie go od kosztów sądowych i ustanowienie dla niego adwokata. Podniósł, iż: "Jedynym źródłem utrzymania w obecnym czasie jest renta wypadkowa w wysokości 324 zł 32 gr. Renta i emerytura żony zostały zajęte przez komornika". "Po zajęciu świadczeń emerytalno-rentowych wystąpiły braki finansowe na lekarstwa oraz na życie." Według oświadczenia o stanie rodzinnym, majątku i dochodach, skarżący prowadzi gospodarstwo domowe wspólnie z żoną i dorosłym, bezrobotnym synem. Miesięczny dochód rodziny z tytułu renty i emerytury wynosi łącznie 1172 zł, a majątek stanowią: dom (160 m2), nieruchomość rolna (0,47 ha) i nieczynna od 20 września 1990 r. szklarnia (600 m2). W załączonym do wniosku piśmie wyszczególnione zostały następujące "obowiązkowe opłaty w każdym miesiącu w rodzinie" skarżącego: podatek od nieruchomości - 65 zł, opłata za telefon - 45 zł, opłata za wywóz odpadów stałych - 46 zł, opłata za energię elektryczną - 270 zł, ogrzewanie budynku + woda - 250 zł, utrzymanie i pielęgnacja ogrodu i zabudowanej posesji - 150 zł, spłata kredytu zaciągniętego na leczenie i rehabilitację - 134 zł, zakup lekarstw dla F.W. w związku z utratą zdrowia - 190 zł (w sumie: 1150 zł). Na odwrocie pisma zamieszczone zostały kopie przekazów pocztowych świadczeń z ZUS za sierpień 2010 r. Podsumowując zestawienie wydatków i dochodów skarżący stwierdził: "Pozostaje na życie, na cały miesiąc trojga osób (...) 22 zł." Skarżący został zobowiązany do przedłożenia oświadczenia wyjaśniającego, w jaki sposób jego trzyosobowa rodzina jest w stanie "żyć" za 22 zł miesięcznie oraz czy pod jego adresem jest lub była prowadzona działalność gospodarcza pod nazwą: "Usługi budowlane. "[...]"", a jeśli tak, to jaki stosunek łączy lub łączył go ze wskazaną osobą (pytanie w tej kwestii zostało zadane z uwagi na informacje dostępne w dniu 9 września 2010 r. na stronach internetowych: "[...]"). Mimo, iż skarżący został pouczony, iż niezastosowanie się do wezwania może stanowić podstawę odmowy przyznania prawa pomocy, żądany dokument nie wpłynął do Sądu. Mając na uwadze powyższe zważono, co następuje: Jak stanowi art. 246 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zmianami), zwanej dalej p.p.s.a., przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje: 1) w zakresie całkowitym (obejmującym, zgodnie z art. 245 § 2 p.p.s.a., zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika) - gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania; 2) w zakresie częściowym (obejmującym, zgodnie z art. 245 § 3 p.p.s.a., zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmującym tylko ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika) - gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Z regulacji tej jednoznacznie wynika, iż ciężar wykazania okoliczności uzasadniających przyznanie prawa pomocy spoczywa na stronie wnioskującej. Jeżeli oświadczenie zawarte we wniosku okaże się niewystarczające do oceny jej rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych oraz stanu rodzinnego lub budzi wątpliwości, jest ona obowiązana złożyć na wezwanie, w zakreślonym terminie, dodatkowe oświadczenie lub przedłożyć dokumenty źródłowe dotyczące jej stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego (art. 255 p.p.s.a.). W orzecznictwie nie budzi wątpliwości, że uchylenie się strony od nałożonych w tym trybie obowiązków należy uznać za przeszkodę wykluczającą uprawdopodobnienie wskazanych we wniosku okoliczności, a tym samym przyznanie prawa pomocy w jakimkolwiek zakresie. Z uwagi na powyższe orzeczono jak w sentencji w oparciu o art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a., powierzający referendarzowi sądowemu wydawanie na posiedzeniu niejawnym postanowień co do przyznania lub odmowy przyznania prawa pomocy.