II SA/Ol 642/10

Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Olsztynie Krzysztof Nesteruk po rozpoznaniu w dniu 5 listopada 2010 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku A.R. o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi A.R. na decyzję Wojewody z dnia "[...]", nr "[...]" w przedmiocie wymeldowania postanawia odmówić przyznania skarżącemu prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. Na etapie rozprawy A.R. zwrócił się o zwolnienie od kosztów sądowych. W uzasadnieniu złożonego następnie w przepisanej formie wniosku o przyznanie prawa pomocy w tym zakresie stwierdził, iż: "Posiada(-) dochód z renty na rękę 271,64 zł z czego płac(i) 120 zł alimentów. Zarobić nie jest(-) w stanie ponieważ jest(-) mocno skonfliktowany z żoną obecnie z byłą żoną i teściową które utrudniały i utrudniają jakiekolwiek działania. Żyj(e) ze zbieractwa, żebrownictwa, złodziejstwa, jałmużny i Opieki społecznej jak posiada środki. Jest m(u) niezmiernie przykro i wstyd występować o te 100 zł ale w (jego) tragicznej sytuacji bytowej każdy grosz się liczy." Z zawartej we wniosku deklaracji wynika nadto, iż skarżący nie prowadzi z nikim gospodarstwa domowego; jest współwłaścicielem 0,13 ha łąki; posiada długi, które względem ZUS wynoszą 8000 bądź 14000 zł. Wnioskodawca został zobowiązany do złożenia: (1) wyjaśnień na temat działalności gospodarczej zarejestrowanej w dniu 8 marca 2010 r. (z jakiej przyczyny jej prowadzenie zostało zawieszone w dniu 1 kwietnia 2010 r., czy została wznowiona, a jeśli tak, to od kiedy i czy z wnioskiem o wpis do ewidencji została złożona informacja o rachunkach bankowych /na formularzu EDG-RB/); (2) oświadczenia wyszczególniającego wszystkie kategorie wydatków, podającego ich uśrednioną miesięczną wysokość oraz wskazującego źródło pokrywania każdego z nich; (3) wyjaśnienia, z jakiego źródła pochodziły środki pieniężne na opłacenie wpisu od skargi; (4) dowodów opłacenia należności mieszkaniowych za wrzesień 2010 r.; (5) ostatniej decyzji o przyznaniu pomocy społecznej; (6) wyciągów ze wszystkich posiadanych rachunków bankowych, z okresu ostatnich trzech miesięcy, bądź oświadczenia o nieposiadaniu w owym czasie takowych rachunków. W odpowiedzi na wezwanie oświadczył, iż: (ad 1) "działalność (...) została zawieszona ze względu na rozpoczęcie kapitalnego remontu budynku gosp. przez Panią "[...]" - do tej pory działalność gospodarcza nie została wznowiona"; (ad 2) "wydatków różnych kategorii nie ponos(i) bo nie ma(-) z czego"; (ad 3) "na opłacenie wniosku od skargi środki pożyczył(-)"; (ad 4) "za mieszkanie nie opłaca(-) bo koczuj(e) w nowo budowanym bud. nie ma(-) z czego płacić"; (ad 6) "decyzji o przyznaniu pomocy nie posiada(-) ponieważ wszystkie dokumenty Pani "[...]" m(u) niszczy (...), a nowe nie dochodzą do skutku ponieważ za aprobatą Sądu Ad. wywiady są przeprowadzane tam gdzie (go) nie ma"; (ad 6) "wyciągów z banku nie posiada(-) bo nie ma(-) konta". Rozpatrując wniosek zważono, co następuje: Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 245 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zmianami), zwolnienie osoby fizycznej od kosztów sądowych w całości lub w części, czyli przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, następuje gdy wykaże ona, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Z przepisu tego wynika, że wnioskodawca powinien przedstawić w sposób wiarygodny i przekonujący okoliczności świadczące o tym, iż znajduje się w takiej sytuacji. Jeżeli składane w tym celu na urzędowym formularzu wniosku oświadczenie okaże się niewystarczające do oceny jego rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych oraz stanu rodzinnego lub budzi wątpliwości, jest on obowiązany złożyć na wezwanie, w zakreślonym terminie, dodatkowe oświadczenie lub przedłożyć dokumenty źródłowe dotyczące jego stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego (art. 255 wskazanej ustawy). W niniejszej sprawie konieczność taką uzasadniał już sam fakt, iż we wniosku skarżący podniósł argumenty, którymi już wcześniej posłużył się w piśmie złożonym w odpowiedzi na wezwanie do uiszczenia wpisu od skargi (k. 22-23 akt), jednakowoż, kiedy został wezwany do wypełnienia urzędowego formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy, poprzestał na dokonaniu stosownej wpłaty (k. 37, 54), ponosząc tym samym w całości pierwszoinstancyjne koszty sądowe. Poproszony o wyjaśnienie tej kwestii, stwierdził jedynie, iż pożyczył środki na ten cel. Udzielona w ten sposób odpowiedź na pytanie o źródło pochodzenia środków pieniężnych jest do tego stopnia lakoniczna, że nie pozwala choćby przypuszczać, iż skarżący nie będzie już mógł w ten sam sposób sfinansować ewentualnych kosztów sądowych wiążących się z zaskarżeniem orzeczenia kończącego postępowanie przed wojewódzkim sądem administracyjnym. Poza tym skarżący nie wyjaśnił kwestii opłat za energię elektryczną, gaz, wodę, odprowadzanie ścieków i ogrzewanie w budynku mieszkalnym, w którym "koczuje" (wyposażenie to zostało wyszczególnione w protokole oględzin - k. 24-26 akt drugoinstancyjnego postępowania administracyjnego), nie udzielił wprost odpowiedzi na pytanie, czy z wnioskiem o wpis do ewidencji działalności gospodarczej złożył informację o rachunkach bankowych oraz nie postarał się choćby o uzyskanie zaświadczenia od organu pomocy społecznej. Ponieważ w tej sytuacji referendarz stwierdził brak podstaw do sformułowania wolnej od wątpliwości oceny sytuacji skarżącego - w oparciu o art. 258 § 2 pkt 7 w/w ustawy, powierzający mu wydawanie na posiedzeniu niejawnym postanowień co do przyznania lub odmowy przyznania prawa pomocy - orzekł jak w sentencji.