II SA/Ol 644/04

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Asesor WSA Asesor WSA Protokolant Z. Ślusarczyk (spr.) I. Szczepkowska B.Jażdżyk K. Hrymowicz po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22.02.2005 r. sprawy ze skargi K. F. na decyzję Komendanta Wojewódzkiego Policji z dnia "[...]" r. nr "[...]" w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej I uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą j ą decyzję organu pierwszej instancji; II zasądza od Komendanta Wojewódzkiego Policji na rzecz skarżącego kwotę 120 zł (sto dwadzieścia) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego; III orzeka, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana do uprawomocnienia się wyroku. Decyzją z dnia 8 lipca 2004 r. Komendant Powiatowy Policji w E. na podstawie art. 93 ust. l ustawy z 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (Dz. U. nr 125 póz. 1371 ze zm.) i zgodnie z protokołem kontroli z dnia 9.06.2004 r. "[...]" nałożył karę pieniężną w kwocie 3000 zł na K. F. prowadzącego Biuro Podróży A - za brak opłaty za przejazd pojazdu samochodowego po drogach krajowych. Po rozpoznaniu odwołania K. F. Komendant Wojewódzki Policji decyzją z 16 sierpnia 2004 r. utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. Organ II Instancji uznał, że faktem bezspornym jest, iż kontrolowany w dniu 9.06.2004 r. o godz. 8.00 pojazd marki "[...]" o nr rej. "[...]" , należący do strony, podczas przejazdu po drodze krajowej nr "[...]" (m. N.) nie posiadał aktualnej karty opłaty drogowej. Zgodnie z póz. l .4.2 załącznika do ustawy o transporcie drogowym karta opłaty miesięczna, półroczna i roczna powinna być wykupiona najpóźniej w dniu poprzedzającym dzień kontroli. Karta opłaty miesięczna (seria "[...]"), która została przedstawiona w trakcie trwającego postępowania została zakupiona w dniu kontroli, tj. 9.06.2004 r. z ważnością do 8.07.2004 r. Powołane przepisy dają w ocenie Komendanta Policji podstawę do stwierdzenia, że karta opłaty- miesięczna, zakupiona w dniu kontroli oznacza nieuiszczenie tego świadczenia. W odpowiedzi na zarzuty z odwołania wskazano, że w zaskarżonej decyzji podano, iż karę pieniężną nałożono zgodnie z ustaleniami protokołu kontroli, z którym zapoznał się kierujący autobusem W. K., co potwierdził własnoręcznym podpisem i otrzymał kopię tego protokołu. Zatem organ II instancji nie mógł zgodzić się, że decyzja nie posiada uzasadnienia faktycznego. K. F. wniósł skargę na decyzję Komendanta Wojewódzkiego Policji żądając uchylenia decyzji organów I i II instancji. Zarzucił, iż wydano je z naruszeniem art. 42 ust. l ustawy o transporcie drogowym. Przede wszystkim kontrola autobusu miała miejsce na posesji Szkoły Podstawowej w N., na co złożył oświadczenie kierowca autobusu i tym samym w ocenie skarżącego bezpodstawnie zarzucono, że kontrolowany pojazd poruszał się po drodze krajowej nr "[...]", co jest niezgodne ze stanem faktycznym, zatem brak było podstaw do nałożenia kary. Ponadto kierowca autobusu zadeklarował, że na przejazd wykupiono dobową kartę opłaty ważną od 8.06.2004 r. do 9.06.2004 r., jednak nie mógł odnaleźć tej karty w czasie kontroli, więc zobowiązał się do jej dostarczenia do KPP w E. W związku z tym skarżący na wezwanie dostarczył dowód opłaty za przejazd po drogach krajowych wystawiony 9.06.2004 r. na okres od 9.06.2004 r. do 8.07.2004 r. Pomimo tego organ I instancji nałożył karę pieniężną nie uzasadniając, dlaczego nie uwzględnił faktu uiszczenia opłaty miesięcznej czym naruszył art. 107 § 3 kpa. Gdyby o tym fakcie widział dostarczyłby opłatę dobową z 6.06. 2004 r. wystawioną na kontrolowany pojazd ważną od godziny 17.00 8 czerwca 2004 r. do godziny 17.00 9 czerwca 2004 r. potwierdzającą, iż w czasie kontroli za powyższy pojazd uiszczono opłatę drogową. Wreszcie skarżący zarzuca też błędną interpretację przepisów załącznika do ustawy o transporcie drogowym, że karta opłaty drogowej (miesięczna), zakupiona w dniu kontroli jest nieważna. Taka rozszerzająca interpretacja, według skarżącego jest niedopuszczalna w prawie administracyjnym i całkowicie bezpodstawna, tym bardziej, że powołane przepisy dotyczą kary w wysokości 200 zł za nieposiadanie w pojeździe karty opłaty drogowej, nie zaś za jej nieuiszczenie. Stanowi to naruszenie zasady, iż sankcja za naruszenie obowiązującego prawa powinna wynikać wprost z przepisu prawa. W odpowiedzi na skargę Komendant Wojewódzki Policji wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Dodatkowo podał, że zarzuty dotyczące miejsca kontroli pojawiły się dopiero w skardze. Wcześniej skarżący nie kwestionował miejsca kontroli wyraźnie wskazanego w protokole kontroli podpisanym przez kierowcę pojazdu. Przedłożone ze skargą oświadczenie jest niewiarygodne, sporządzane dla potrzeb postępowania przed sądem. Kierowca winien kumulatywnie spełniać dwie przesłanki: posiadać kartę opłaty drogowej i okazywać ją na żądanie. Nie budzi wątpliwości, w ocenie organu II instancji, że kierujący pojazdem skarżącego obowiązku tego nie wykonał. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga jest zasadna. Prawdą jest, że skarżący dopiero w skardze zarzucił, że pojazd którego jest właścicielem w czasie kontroli nie poruszał się po drodze krajowej, lecz stał na posesji szkoły, z której miał odjechać z wycieczką szkolną. Jednak zgodnie z art. 7 i 77 § l kpa w toku postępowania administracyjnego ograny stoją na straży praworządności i podejmują wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz mają w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy, Z analizy sprawy wynika, że organy I i II instancji z obowiązku tego nie wywiązały się. Podstawą nałożenia kary pieniężnej na skarżącego jest ustalenie, że nie uiszczono należnej opłaty za korzystanie z dróg krajowych podczas przejazdu pojazdu samochodowego wykonywanego w ramach transportu drogowego ( art. 87 ust. l ustawy o transporcie drogowym). Z tego wynika, że żądanie opłaty za przejazd po drogach krajowych nie może mieć miejsca podczas kontroli pojazdów samochodowych poruszających się, bądź parkujących poza systemem dróg krajowych np. po drogach wojewódzkich, gminnych, wewnętrznych, posesjach, parkingach. Wobec czego organ przede wszystkim powinien ustalić w decyzji nakładającej karę pieniężną na podstawie art. 93 ust. l ustawy o transporcie drogowym, że pojazd ten poruszał się i to po drodze krajowej. W niniejszej sprawie organy I i II instancji tego faktu w sposób niewątpliwy nie ustaliły. Ustalenie, że pojazd był kontrolowany na ulicy "[...]" w N. nie przesądza, że poruszał się po drodze krajowej. Skarżący zarzuca, że kontrola miała miejsce na posesji szkoły, z której autobus miał wyjechać z wycieczką szkolną (ostatecznie nie wyjechał). Fakt ten zdaje się potwierdza w pewnym stopniu zeznanie świadka A. S. -funkcjonariusza policji kontrolującego autobus. Świadek ten zeznał, że kontrola autobusu odbyła się na polecenie Kierownika Ruchu Drogowego KPP w E. Świadek zeznał, że tylko w tym celu udał się do N. Polecenie to było zapewne wynikiem prośby szkoły organizującej wycieczkę, bądź rodziców dzieci na nią wyjeżdżających. Takie okoliczności kontroli z dużym prawdopodobieństwem wskazują, że kontrola mogła odbyć się na posesji szkoły, a nie na drodze krajowej. Nie przeczy temu protokół, w którym zapisano, że kontrola miała miejsce na ulicy "[...]", ponieważ sporządzający protokół mógł uznać, że posesja szkoły znajduje się też na ulicy "[...]". Wątpliwość ta winna być wyjaśniona w postępowaniu administracyjnym, a co najważniejsze, należy też wyjaśnić, czy autobus bezpośrednio przed kontrolą poruszał się po drodze krajowej nr "[...]", bo bez tego odpada możliwość nałożenia na skarżącego kary pieniężnej. Dokonanie tych ustaleń nie powinno sprawiać trudności. Organ z urzędu może przesłuchać policjantów kontrolujących autobus, jego kierowcę i właściciela, ewentualnie inne osoby będące świadkami kontroli, których było zapewne wiele ze względu na to, że w wyniku kontroli, autobus nie został dopuszczony do jazdy, a uczestnicy wycieczki musieli czekać na autobus zastępczy. Sąd nie podziela jednak zarzutu błędnej interpretacji przepisów ustawy i załącznika do niej, co do ważności karty opłaty miesięcznej, złożonej przez skarżącego w postępowaniu administracyjnym. Organy słusznie stwierdziły, że w dniu kontroli karta ta nie mogła być dowodem uiszczenia tej opłaty. Z załącznika do ustawy o transporcie drogowym 1.4.1 i 1.4.2. wynika, że jeżeli kierowca w czasie kontroli nie posiada dowodu, uiszczenia opłaty za przejazd po drogach krajowych właściciel tego pojazdu podlega karze pieniężnej w kwocie 3000 zł. Zatem późniejsze złożenie organowi opłaty dobowej (dołączonej do skargi) nie zwalnia od obowiązku zapłaty tej kary pieniężnej. Od zapłaty kary pieniężnej w tej wysokości zwalnia późniejsze złożenie karty opłaty miesięcznej, półrocznej lub rocznej wykupionej najpóźniej w dniu poprzedzającym dzień kontroli. W takim wypadku właściciel pojazdu musi ponieść karę pieniężną w kwocie 200 zł. Jednak tego ostatniego warunku skarżący nie spełnia, bo przedłożył kartę opłaty miesięczną wykupioną 9 czerwca 2004 roku, tj. w dniu kontroli pojazdu. Zatem jeśli przy ponownym postępowaniu zostanie wykazane, że autobus skarżącego bezpośrednio przed kontrolą poruszał się po drodze krajowej, obowiązkiem organów policji będzie nałożenie stosownej kary pieniężnej (w kwocie 3000 zł). Mając powyższe na względzie, Sąd na podstawie art. 145 § l pkt l lit. "c" ustawy prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi uznał, że w zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji doszło do naruszenia przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik postępowania, dlatego decyzje te uchylił. Na podstawie art. 200 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153 póz. 1270 ze zm.) zasądzono na rzecz skarżącego koszty postępowania, a na podstawie art. 152 tej ustawy orzeczono, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana do uprawomocnienia się wyroku.