II SA/Ol 647/15

Starszy referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Olsztynie Agnieszka Bińczyk po rozpoznaniu w dniu 29 marca 2016 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku adwokata M. T. o przyznanie wynagrodzenia za sporządzenie opinii o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej w sprawie ze skargi E. S. na postanowienie "[...]" Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w "[...]" z dnia "[...]" Nr "[...]" w przedmiocie grzywny w celu przymuszenia – uchybienia terminu do wniesienia zażalenia postanawia odmówić przyznania adwokatowi M. T. wynagrodzenia za sporządzenie opinii o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej. Postanowieniem z dnia 6 listopada 2015 r., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie przyznał skarżącemu – E. S. prawo pomocy w zakresie całkowitym, obejmujące m.in. ustanowienie adwokata. Na podstawie tego postanowienia Okręgowa Rada Adwokacka wyznaczyła dla skarżącego jako pełnomocnika z urzędu – adwokata M. T. Wyrokiem z dnia 28 stycznia 2016 r., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie oddalił skargę skarżącego oraz przyznał na rzecz wyznaczonego adwokata kwotę 240 zł netto powiększoną o należny podatek VAT tytułem nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu. W piśmie procesowym z dnia 29 lutego 2016 r., do którego załączona została opinia o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej od wskazanego wyżej wyroku, wyznaczony adwokat wniósł o "zasądzenie kosztów sporządzenia opinii w przedmiocie braku zasadności wniesienia skargi kasacyjnej według norm przepisanych". Do kolejnego pisma procesowego załączył natomiast kopie: dowodu doręczenia opinii skarżącemu oraz pisma przewodniego, do którego została załączona. Wskazać należy, iż w świetle art. 250 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), zwanej dalej ustawą, adwokat wyznaczony z urzędu otrzymuje wynagrodzenie odpowiednio według zasad określonych w przepisach o opłatach za czynności adwokatów w zakresie ponoszenia kosztów nieopłaconej pomocy prawnej oraz zwrotu niezbędnych i udokumentowanych wydatków. Zauważyć należy, iż z dniem 1 stycznia 2016 r. weszło w życie rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu (Dz. U. z 2015 r., poz. 1801), zwane dalej rozporządzeniem. Zgodnie z § 22 rozporządzenia, do spraw wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie rozporządzenia stosuje się przepisy dotychczasowe do czasu zakończenia postępowania w danej instancji. Powyższe oznacza, że w warunkach niniejszej sprawy, na obecnym etapie postępowania, zastosowanie mają przepisy rozporządzenia. Zgodnie z § 2 rozporządzenia, koszty nieopłaconej pomocy prawnej ponoszone przez Skarb Państwa obejmują: 1) opłatę ustaloną zgodnie z przepisami rozporządzenia oraz 2) niezbędne i udokumentowane wydatki adwokata. Stosownie do § 3 rozporządzenia, wniosek o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej zawiera oświadczenie, że opłata nie została zapłacona w całości lub w części. W niniejszej sprawie, wyznaczony adwokat wniósł o przyznanie wynagrodzenia za sporządzenie opinii o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej. Wraz z tym żądaniem nie złożył jednak – wymaganego przez § 3 rozporządzenia – oświadczenia, że opłata za czynności adwokackie nie została zapłacona w całości lub w części. Oświadczenie to stanowi natomiast niezbędny składnik wniosku – stanowi bowiem podstawę do ustalenia, że przedmiotowa opłata nie została zapłacona w całości lub w części i pozwala tym samym określić zakres, w jakim wynagrodzenie za zastępstwo prawne wykonane na zasadzie prawa pomocy powinno zostać pokryte przez Skarb Państwa. Mając to na uwadze, zauważyć należy, iż w dotychczasowym orzecznictwie sądów administracyjnych – na gruncie § 20 obowiązującego dotychczas rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U. z 2013 r., poz. 461 ze zm.), zgodnie z którym wniosek o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej powinien zawierać oświadczenie, że opłaty nie zostały zapłacone w całości lub w części – wykształcił się pogląd, zgodnie z którym oświadczenie, że opłata nie została zapłacona w całości lub w części jest obligatoryjnym składnikiem wniosku o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej, zaś jego brak nie stanowi braku formalnego wniosku, lecz brak w zakresie uzasadnienia wniosku, dlatego też nie podlega uzupełnieniu w trybie art. 49 § 1 ustawy. W konsekwencji, wywołuje skutki materialnoprawne polegające na utracie przez adwokata prawa do wynagrodzenia (zob. np. postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 18 czerwca 2008 r., sygn. akt I OZ 390/08 i z dnia 28 sierpnia 2008 r., sygn. akt I OZ 615/08, http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Przyjąć należy, iż przedstawiony pogląd zachował aktualność także w obecnym stanie prawnym. W konsekwencji, wobec braku we wniosku wyznaczonego adwokata oświadczenia, wymaganego przez § 3 rozporządzenia, na podstawie art. 258 § 2 pkt 8 ustawy, należało orzec jak w sentencji.