II SA/Ol 648/10

Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Olsztynie Krzysztof Nesteruk po rozpoznaniu w dniu 20 września 2010 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku J.W. o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi J.W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia "[...]", nr "[...]" w przedmiocie zasiłku celowego postanawia odmówić ustanowienia adwokata. J.W. - skarżący decyzję o odmowie przyznania mu zasiłku celowego - złożył wniosek o zwolnienie go od kosztów sądowych i ustanowienie na jego rzecz adwokata. W uzasadnieniu podał, iż nie jest w stanie ponieść tych kosztów, będąc bezrobotnym, bez środków do życia. Oświadczył, iż sam prowadzi gospodarstwo domowe; jego majątek składa się z mieszkania o powierzchni 52 m2 i działki budowlanej, na której stoi budynek w stanie surowym, "wybudowany za czasów PRL-u". Z tego okresu pochodzi również "drobny sprzęt po byłym warsztacie ślusarskim". Wskazał, iż "nie jest w tak krótkim czasie cokolwiek spieniężyć i wynająć adwokata". Skarżący został zobowiązany do przedłożenia: (1) dowodów opłacenia należności wiążących się z posiadaniem mieszkania, domu oraz samochodu; (2) oryginału dziennika budowy domu; (3) oświadczenia (a) określającego źródła jego utrzymania, (b) podającego informacje o dochodzie, stanie majątkowym i rodzinnym jego matki i (c) ewentualnego dorosłego potomstwa; 4) wyciągów z rachunków bankowych należących do niego oraz rzeczonych osób (wskazano, iż przypadek nieposiadania rachunku bankowego należy potwierdzić oświadczeniem wskazującym osobę, której to dotyczy). W odpowiedzi na wezwanie skarżący przedstawił kopię zawiadomienia o wysokości czynszu (453,64 zł) oraz kopię dziennika budowy (pierwszy, a zarazem ostatni wpis pochodzi z 11 kwietnia 1984 r. i dokumentuje wytyczenie budynku oraz umocowanie drewnianych ław). Oświadczył, iż: "domu nie posiada(-), jeżeli chodzi o nieruchomość, to gmina od wielu lat nie pobiera (...) opłat, gdyż budynek jest w stanie surowym, a grunt, to nieużytek. Gazu nie opłaca(-) i nie ma(-) umowy z gazownią. Prądu nie opłaca(-) i nie ma(-) umowy. Samochód Żuk z roku 1964 jest rozebrany i od lipca 10r. brak przeglądu, a ubezpieczenie kończy się 2010-10-08". "(N)ie posiada źródła utrzymania (...) i nie ma(-) miesięcznych dochodów (...). Nie znane są m(u) miesięczne dochody (...) matki, a jej stan majątkowy, to nic nie ma i nie jest w wspólnym gospodarstwie domowym z kimś (...). Dorosłe potomstwo nie ma(-), małe też." "Wyciągów bankowych nie ma(-) i konta też w banku." W tym stanie rzeczy stwierdza się, co następuje: Ponieważ strona skarżąca działanie lub bezczynność organu w sprawach z zakresu pomocy i opieki społecznej nie ma obowiązku uiszczenia kosztów sądowych [art. 239 pkt 1 lit. a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.), zwanej dalej w skrócie: p.p.s.a.], zakres rozpatrzenia przedmiotowego wniosku ogranicza się do kwestii ustanowienia adwokata. Zgodnie z art. 262 p.p.s.a., do stron korzystających z ustawowego zwolnienia od obowiązku uiszczenia kosztów sądowych odpowiednie zastosowanie mają przepisy o przyznaniu prawa pomocy, w zakresie dotyczącym zastępstwa prawnego na zasadach prawa pomocy. Jak wynika z odpowiedniego zastosowania art. 245 § 3 i art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a., ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika dla osoby fizycznej następuje, gdy wykaże ona, że nie jest w stanie ponieść związanego z tym kosztu, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Jeżeli składane w tym celu na urzędowym formularzu wniosku oświadczenie okaże się niewystarczające do oceny jej rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych oraz stanu rodzinnego lub budzi wątpliwości, jest ona obowiązana złożyć na wezwanie, w zakreślonym terminie, dodatkowe oświadczenie lub przedłożyć dokumenty źródłowe dotyczące jej stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego (art. 252 i art. 255 p.p.s.a.). Skarżący nie skorzystał ze stworzonej w ten sposób dodatkowej możliwość dostarczenia informacji uwiarygodniających twierdzenia zawarte we wniosku. Z oczywistych względów nie można bowiem dać wiary oświadczeniom, według których samodzielnie prowadzi on gospodarstwo domowe, będąc pozbawionym jakiegokolwiek źródła utrzymania. Stanowi to wystarczającą podstawę do uznania, iż w rozpatrywanej sprawie nie została spełniona przesłanka z art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. W sytuacji tej poboczne znaczenie ma okoliczność, iż skarżący nie przedstawił dowodów opłacenia należności z tytułu czynszu i obowiązkowego ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej posiadacza pojazdu (pkt 1 wezwania) oraz zbył milczeniem kwestię posiadania przez swoją matkę rachunku/-ów bankowego/-wych (pkt 4 wezwania) – choć nie zmienia to faktu, iż już samo nieuzupełnienie wniosku o przyznanie prawa pomocy o wszystkie żądane dokumenty stoi na przeszkodzie jego uwzględnieniu. Wobec powyższego orzeczono jak w sentencji w oparciu o art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a., powierzający referendarzowi sądowemu wydawanie na posiedzeniu niejawnym postanowień co do przyznania lub odmowy przyznania prawa pomocy.