II SA/Ol 652/06

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący Sędziowie Protokolant Sędzia WSA Marzenna Glabas Sędzia WSA Tadeusz Lipiński Asesor WSA Beata Jezielska (spr.) Karolina Hrymowicz po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 października 2006 r. sprawy ze skargi B. F. i K. F. na decyzję Wojewody z dnia "[...]" nr "[...]" w przedmiocie pozwolenia na budowę I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz utrzymaną nią w mocy decyzję organu l instancji; II. zasądza od Wojewody na rzecz skarżących kwotę 10 zł (słownie: dziesięć złotych), tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego; III. orzeka, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu. WSA/wyr.1 - sentencja wyroku Decyzją z dnia "[...]"marca 2003r. Starosta W. zatwierdził projekt budowlany i udzielił pozwolenia na budowę budynku gospodarczego – kurnika na 5000 sztuk drobiu na rzecz P. K. Wskazano, iż decyzją z dnia "[...]"lutego 2002r. organ udzielił pozwolenia na budowę przedmiotowego obiektu. Jednakże Wojewoda uchylił tę decyzję i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia wskazując na nieprawidłowości polegające na braku zobowiązania inwestora do zwrócenia szczególnej uwagi na ewentualnie występujący rurociąg drenarski, biegnący przez działki nr "[...]" i "[...]" oraz braku zobowiązania inwestora do uzyskania pozwolenia na użytkowanie obiektu. Wskazano, iż inwestor przedstawił projekt budynku gospodarczego, który został pozytywnie zaopiniowany przez rzeczoznawcę do spraw bezpieczeństwa i higieny pracy, a żadna ze stron nie wniosła uwag lub wniosków. Wobec zatem skorygowania nieprawidłowości z poprzedniej decyzję orzeczono jak w sentencji. Od decyzji tej odwołali się B. i K. F., podnosząc iż nie wyrażają zgody na budowę przedmiotowego kurnika. Podali, iż działka na której planowana jest inwestycja położona jest między drogą wojewódzką a działką będącą ich własnością, na której znajduje się ich dom mieszkalny i zabudowania gospodarcze. Ponadto wzdłuż działki nr "[...]" przebiega linia elektryczna i rurociąg wodociągowy, w związku z tym budowa kurnika jest planowana wzdłuż granicy ich działki, w odległości 40m od budynku mieszkalnego. Wskazali, iż produkcja drobiu charakteryzuje się bardzo dużą emisją azotu i dlatego będzie utrudniała pracę i zamieszkiwanie na ich działce. Może także mieć negatywny wpływ na ich zdrowie i jakość życia. Ponadto w tego typu obiektach istnieją dogodne warunki dla szczurów, co może powodować ich przemieszczanie się do zabudowań odwołujących się. Zarzucili ponadto, iż eksploatacja kurnika związana jest z emisją hałasu wytwarzanego przez drób. W związku z tym w ocenie odwołujących się nie został spełniony warunek zabezpieczenia interesów osób trzecich. Odwołujący się podali także, iż inwestor posiada już cztery kurniki na polu przylegającym do własnego domu, znajdujące się w dalszej odległości od zabudowań odwołujących się, a część tej nieruchomości nie jest jeszcze zabudowana. Planowana obecnie lokalizacja znajduje się w zwartej zabudowie, gdzie jest szereg innych zabudowań gospodarczych dla zwierząt inwentarskich. W związku z tym budowa kolejnego kurnika spowoduje nakładanie się oddziaływania z już istniejącymi zabudowaniami gospodarskimi, o czym jest mowa w rozporządzeniu Rady Ministrów w sprawie określenia rodzajów przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko. Inwestor ma zaś możliwość innej lokalizacji kurników, które byłyby oddalone od zabudowań zamieszkanych przez ludzi, a zatem brak zgody odwołujących się na lokalizację wskazaną przez inwestora nie oznacza w ogóle możliwości wzniesienia obiektu. Obecna lokalizacja będzie ponadto wpływała na uciążliwości związane z utrzymaniem w należytym stanie rurociągów drenarskich, a ponadto uniemożliwia rozwój ich działalności rolniczej związanej z hodowlą, co obniży wartość ich gospodarstwa. Decyzją z dnia "[...]"maja 2003r. Wojewoda utrzymał w mocy rozstrzygnięcie organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu podano, iż problem ewentualnego uszkodzenia rurociągu drenarskiego został uwzględniony w decyzji będącej przedmiotem odwołania. Natomiast odnosząc się do kwestii oddziaływania budynku gospodarczego na otoczenie, to przedmiotowa inwestycja nie wymaga sporządzenia raportu oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko, gdyż nie został przekroczony limit DJP. Ponadto inwestor musi zwrócić szczególną uwagę, aby w trakcie użytkowania kurnika nie spowodować przekroczenia standardów jakości środowiska. Wskazano, iż kwestia ewentualnego obniżenia wartości gospodarstwa odwołujących się należy do zagadnień cywilnych, nieregulowanych przez Prawo budowlane. Inwestor uzyskał decyzję o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, przedłożył projekt budowlany oraz dokonał uzgodnień z właściwymi jednostkami. Zatem inwestor spełnił wymogi niezbędne do uzyskania pozwolenia na budowę. Na powyższą decyzję skargę wnieśli B. i K. F., podnosząc iż ich odwołanie zostało rozpatrzone jednostronnie, gdyż odnosząc się do ich zarzutów dotyczących uciążliwości związanych z lokalizacją przedmiotowego kurnika organ powołał się jedynie na twierdzenie inwestora, iż są one nieuzasadnione. Skarżący zakwestionowali także stwierdzenie organu, iż obniżenie wartości gospodarstwa należy do zagadnień prawa cywilnego, wyrażając wątpliwość czy prawidłowa jest decyzja, która może rodzić roszczenia cywilnoprawne. Skarżący podnieśli, iż mało przekonujący jest argument odnośnie stworzenia miejsc pracy dla syna inwestora, gdyż istnieje możliwość innej lokalizacji obiektu, w pobliżu już istniejących kurników, co dodatkowo byłoby tańsze dla inwestora. Podali także, iż po uzyskaniu zaskarżonej decyzji inwestor przystąpił już do wykonywania prac budowlanych, a użyty do tego sprzęt spowodował wibracje w budynku należącym do skarżących, naruszając stan techniczny obiektu. Skarżący zarzucili, iż w toku postępowania administracyjnego nie zwrócono uwagi na zabezpieczenie interesów osób trzecich, związane z bezpieczeństwem ludzi i mienia, ochroną przed uciążliwościami powodowanymi przez hałas i wibracje, ochroną przed zanieczyszczeniami powietrza, a także ochroną ich budynku w trakcie prowadzenia prac budowlanych. Zarzucili ponadto, iż decyzja została wydana z naruszeniem art. 7 i 8 Kodeksu postępowania administracyjnego. Wskazano także, iż przedmiotowa inwestycja może okazać się niezgodna z normami prawa europejskiego, co w ocenie skarżących należy uwzględnić jeszcze przed rozpoczęciem budowy. W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Dodatkowo wskazano, iż inwestor został zobowiązany do uzyskania pozwolenia na użytkowanie obiektu na wypadek, gdyby budynek został wykonany niezgodnie z projektem. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Stosownie do art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153 poz. 1271 ze zm.) sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy – Prawo o postępowaniu przez sądami administracyjnymi. Stąd też pomimo wniesienia skargi do Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie orzeczenie zapadło w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Olsztynie. Podnieść należy, iż w myśl art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153 poz. 1269) sądy administracyjne sprawują kontrolę wykonywania administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Zatem rozpoznając skargę na decyzję Sąd dokonuje jedynie oceny, czy przy jej wydaniu nie zostały naruszone przepisy prawa materialnego bądź też procesowego, obowiązujące w dacie orzekania przez organy administracji, które mogły mieć wpływ na treść rozstrzygnięcia. Skarga wniesiona w niniejszej sprawie zasługuje na uwzględnienie. Wskazać należy, iż główny zarzut skargi dotyczy braku zachowania wymogów co do zabezpieczenia interesów osób trzecich. Zgodnie bowiem z art. 5 ust. 1 pkt 6 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane w brzmieniu obowiązującym w dacie wydawania decyzji przez organy administracji (Dz.U. z 2000r. Nr 106 poz. 1126 ze zm.) obiekt budowlany należy projektować, budować, użytkować i utrzymywać zgodnie z przepisami w tym techniczno-budowlanymi, obowiązującymi Polskimi Normami oraz zasadami wiedzy technicznej w sposób zapewniający ochronę uzasadnionych interesów osób trzecich (w aktualnym stanie prawnym przepis ten uległ pewnej modyfikacji, lecz w dalszym ciągu istnieje wymóg zapewnienia poszanowania występujących w obszarze oddziaływania obiektu uzasadnionych interesów osób trzecich - art. 5 ust. 1 pkt 9 Prawa budowlanego). Niewątpliwie zatem organ architektoniczno-budowlany, wydający decyzję o pozwoleniu na budowę nie może ograniczyć się jedynie do stwierdzenia, iż inwestor przedłożył decyzję o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu oraz projekt budowlany i dokonał uzgodnień z właściwymi jednostkami organizacyjnymi. Organ ten musi bowiem także ustalić, czy przedłożony projekt spełnia wymogi określone w powołanym przepisie, odnośnie zabezpieczenia interesów osób trzecich. Należy przy tym podnieść, iż na tę okoliczność wskazał Naczelny Sąd Administracyjny, który wyrokiem z dnia "[...]"(Sygn. akt "[...]") uchylił wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie "[...]" w przedmiocie decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu dotyczącej przedmiotowej inwestycji. W uzasadnieniu swojego orzeczenia Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, iż zarzuty dotyczące uciążliwości planowanej inwestycji winny być podnoszone w postępowaniu o wydanie pozwolenia na budowę. Skoro tak, to organ ma obowiązek nie tylko ich rozpatrzenia, ale także ustosunkowania się do tych zarzutów w uzasadnieniu decyzji. W niniejszej sprawie skarżący nie tylko na etapie postępowania odwoławczego, ale także w trakcie postępowania przed organem pierwszej instancji podnosili szereg zarzutów dotyczących uciążliwości związanych z lokalizacją obiektu, a dotyczących emisji azotu i hałasu z przedmiotowego obiektu, rozmnażania się gryzoni, a także ewentualności uszkodzenia rurociągu drenarskiego. W uzasadnieniu decyzji organ pierwszej instancji w ogóle nie odniósł się do zarzutów stron, zaś organ odwoławczy ograniczył się jedynie do poruszenia kwestii związanej z rurociągiem drenarskim, wskazując iż zostało to uwzględnione w decyzji organu pierwszej instancji. Natomiast w pozostałym zakresie wskazano jedynie, iż obiekt nie wymaga sporządzenia raportu oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko. Jednakże okoliczność, iż zgodnie z wówczas obowiązującymi przepisami przedmiotowa inwestycja nie wymagała sporządzenia przedmiotowego raportu nie zwalnia organów z konieczności zbadania zarzutów skarżących co do uciążliwości związanych z lokalizacją inwestycji w kontekście zapewnienia ochrony ich interesów. Z akt sprawy nie wynika, aby w tym zakresie było prowadzone postępowanie. Wprawdzie projekt został uzgodniony z właściwymi jednostkami, w tym z Powiatowym Inspektorem Sanitarnym, ale jak wskazano wyżej organy były zobowiązane do poczynienia ustaleń dotyczących podnoszonych przez skarżących uciążliwości związanych z lokalizacją obiektu, a w uzasadnieniu decyzji należało odnieść się do podnoszonych zarzutów. Wskazać ponadto należy, iż sąd administracyjny ocenia legalność zaskarżonej decyzji biorąc pod uwagę stan faktyczny i prawny istniejący w dacie orzekania przez organy administracji. Jednakże z akt sprawy wynika, iż inwestycja objęta zaskarżonym pozwoleniem na budowę została już zrealizowana. W tej sytuacji organ musi rozważyć kwestię ewentualnego umorzenia postępowania. Decyzja na wykonanie robót budowlanych może bowiem dotyczyć wyłącznie przyszłych zamierzeń inwestycyjnych, zaś wydanie decyzji o pozwoleniu na budowę po ukończeniu robót budowlanych nie miałoby oparcia w przepisach ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane (Dz.U. z 2003r. Nr 207, poz. 2016, ze zm.). Przepis art. 28 ust. 1 tej ustawy stanowi bowiem, że roboty budowlane można rozpocząć jedynie na podstawie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę, zaś przepis art. 32 ust. 4a stanowi, że nie wydaje się pozwolenia na budowę w przypadku rozpoczęcia robót budowlanych z naruszeniem art. 28 ust. 1. Taki pogląd wyrażany jest zarówno w orzecznictwie (por. wyrok NSA w Warszawie "[...]", niepublikowany, wyrok NSA w Warszawie "[...]", niepublikowany wyrok WSA w Lublinie "[...]", niepublikowany), jak i w doktrynie ( por. J. Siegeń: "Prawo budowlane. Komentarz", Wyd. C.H.Beck, Warszawa 2003, s. 209, E. Radziszewski :"Prawo budowlane. Przepisy i komentarz", Wydawnictwo Prawnicze LexisNexis, Warszawa 2004, s. 73). Wobec powyższego uznać należy, iż zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem przepisów prawa, które mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W tym stanie rzeczy w oparciu o art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153 poz. 1270) orzeczono jak w sentencji wyroku, zasądzając koszty postępowania stosownie do art. 200 tej ustawy. Sąd podjął rozstrzygnięcie w przedmiocie wykonalności zaskarżonej decyzji na podstawie art. 152 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, zgodnie z którym w razie uwzględnienia skargi sąd w wyroku określa, czy i w jakim zakresie zaskarżony akt lub czynność nie mogą być wykonane. Rozstrzygnięcie to traci moc z chwilą uprawomocnienia się wyroku.