II SA/Ol 655/13
PostanowienieWSA w Olsztynie2013-10-22
Skład orzekający: Agnieszka Bińczyk
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy skarżąca, która jest zwolniona z kosztów sądowych i znajduje się w trudnej sytuacji materialnej z powodu choroby męża i utraty przez niego dochodu, spełnia przesłanki do ustanowienia adwokata z urzędu w postępowaniu przed sądem administracyjnym?Ratio decidendi
Skarżąca, będąca osobą fizyczną zwolnioną z kosztów sądowych, spełnia przesłanki do ustanowienia adwokata z urzędu, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania siebie i rodziny. W sytuacji, gdy jedynym źródłem dochodu jest emerytura w niskiej kwocie, a mąż jest chory i oczekuje na rentę, ustanowienie adwokata jest uzasadnione.Stan faktyczny
Skarżąca K. B. wniosła o ustanowienie adwokata z urzędu w sprawie ze skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w przedmiocie specjalnego zasiłku celowego. Skarżąca przedstawiła oświadczenie o trudnej sytuacji materialnej, wskazując na niskie dochody z emerytury, chorobę męża i brak pomocy ze strony dzieci. Po zalaniu mieszkania sytuacja materialna rodziny uległa pogorszeniu.Rozstrzygnięcie
Ustanowiono dla skarżącej adwokata.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Olsztynie Agnieszka Bińczyk po rozpoznaniu w dniu 22 października 2013 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku K. B. o ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi K. B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w "[...]" z dnia "[...]" Nr "[...]" w przedmiocie specjalnego zasiłku celowego postanawia ustanowić dla skarżącej adwokata.
We wniosku z dnia 24 września 2013 r. skarżąca – K. B. wniosła o ustanowienie "obrońcy z urzędu", a następnie we wniosku z dnia 3 października 2013 r., złożonym na urzędowym formularzu, sprecyzowała, że wnosi o ustanowienie adwokata. W rubrykach nr 5 i nr 11, opisując problemy, z jakimi boryka się w życiu, podniosła, iż jest osobą ubogą. Zgodnie z oświadczeniem o stanie rodzinnym, majątku i dochodach, skarżąca prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z mężem. W rubryce nr 7.1. w pozycji "dom" wpisała: "Stary budynek ("[...]") nabyty od "[...]"", w pozycji "mieszkanie" – ""[...]" m2, przepisane notarialnie, wymaga ciągłego remontu, bardzo zimne", w pozycji nieruchomość rolna – "działka "[...]" arowa", a w pozycji "inne nieruchomości" – "budynek gospodarczy (...)", w rubryce nr 10 wykazała dochód własny z tytułu emerytury w kwocie "[...]" netto, natomiast w rubrykach nr 6 i 10 wskazała, iż mąż jest osobą chorą i oczekuje obecnie na rentę ("oczekuje na rozpoznanie sądowe"), dlatego obecnie utrzymują się tylko z jej emerytury. W rubryce nr 9 skarżąca dodała, iż stan konta w banku, na które wpływa jej emerytura, jest ujemny.
Z dokumentów zgromadzonych w aktach administracyjnych wynika, że mieszkanie skarżącej i jej męża znajduje się w wykazanym we wniosku budynku (k. 13) i składa się z pomieszczeń na parterze i na pierwszym piętrze (k. 36). Na skutek zalania mieszkanie i jego wyposażenie uległo zniszczeniu, co zmusiło skarżącą do ubiegania się o świadczenie z pomocy społecznej (k. 13). Dotychczas źródłami dochodu 2-osobowej rodziny były poza emeryturą skarżącej wynagrodzenie za pracę/zasiłek chorobowy jej męża w kwocie "[...]" netto (k. 30-31). Dorosłe dzieci nie pomagają finansowo skarżącej i jej mężowi (k. 31).
Wskazać należy, iż zgodnie z art. 262 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), zwanej dalej w skrócie ppsa, do stron korzystających z ustawowego zwolnienia od obowiązku uiszczenia kosztów sądowych, a skarżąca objęta jest takim zwolnieniem [art. 239 pkt 1 lit. a) ppsa], odpowiednie zastosowanie mają przepisy o przyznaniu prawa pomocy w zakresie dotyczącym zastępstwa prawnego na zasadach prawa pomocy. W świetle art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 245 § 3 ppsa, ustanowienie adwokata, czyli przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, następuje gdy osoba fizyczna wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.
W niniejszej sprawie spełniona została przesłanka uzasadniająca ustanowienie dla skarżącej adwokata. Zauważyć należy, iż skarżąca i jej mąż po zalaniu ich mieszkania znaleźli się w trudnej sytuacji materialnej, która pogorszyła się jeszcze wraz z chorobą męża skarżącej i utratą przez niego dochodu. Mając to na uwadze, stwierdzić należy, iż w sytuacji, gdy źródłem utrzymania 2-osobowej rodziny jest obecnie jedynie emerytura w kwocie "[...]" skarżąca nie jest w stanie ponieść kosztów związanych z ustanowieniem zawodowego pełnomocnika bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i męża, a na pomoc finansową dzieci w tym zakresie nie może liczyć.
W konsekwencji, za zasadne uznano ustanowienie dla skarżącej adwokata i tym samym, na podstawie art. 258 § 2 pkt 7 w związku z art. 246 § 1 pkt 2 i art. 262 ppsa, orzeczono jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło