II SA/Ol 656/10
PostanowienieWSA w Olsztynie2010-08-05
Skład orzekający: Referendarz sądowy Agnieszka Bińczyk
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy skarżąca, posiadająca emeryturę, oszczędności na lokacie oraz środki na rachunku bankowym, spełnia przesłanki do zwolnienia od kosztów sądowych w postępowaniu administracyjnym?Ratio decidendi
Skarżąca nie spełnia przesłanek do zwolnienia od kosztów sądowych, ponieważ jej dochód i zgromadzone oszczędności pozwalają na pokrycie kosztów postępowania bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania. Środki na "czarną godzinę" nie mogą stanowić podstawy do przerzucenia kosztów na Skarb Państwa, gdyż prawo pomocy jest instytucją wyjątkową.Stan faktyczny
Skarżąca I.M. wniosła o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi na decyzję Wojewody dotyczącą projektu budowlanego i pozwolenia na nadbudowę. W uzasadnieniu wskazała na wiek, potrzebę opieki, wydatki na lekarstwa, posiadanie mieszkania i emeryturę. Po wezwaniu do uzupełnienia, przedłożyła informacje o wydatkach, wyciągi z rachunków bankowych z lokatą i saldem końcowym, a także informację o spłacie kredytu. Sąd rozpoznał wniosek na posiedzeniu niejawnym.Rozstrzygnięcie
Postanowiono odmówić przyznania skarżącej prawa pomocy w zakresie częściowym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Olsztynie Agnieszka Bińczyk po rozpoznaniu w dniu 5 sierpnia 2010 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku I. M. o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi I. M. na decyzję Wojewody z dnia "[...]" Nr "[...]" w przedmiocie projektu budowlanego i pozwolenia na nadbudowę postanawia odmówić przyznania skarżącej prawa pomocy w zakresie częściowym, obejmującego zwolnienie od kosztów sądowych.
We wniosku z dnia "[...]", złożonym na urzędowym formularzu, I. M. wniosła o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi na decyzję Wojewody z dnia "[...]", Nr "[...]". W uzasadnieniu podniosła, iż ma "[...]" lata i w związku z wiekiem wymaga opieki osób trzecich oraz bardzo dużo wydaje na lekarstwa. Zgodnie z oświadczeniem o stanie rodzinnym, majątku i dochodach skarżąca mieszka sama i prowadzi 1-osobowe gospodarstwo domowe. Do jej majątku należy mieszkanie, a źródłem jej utrzymania jest emerytura w wysokości "[...]" netto, co wynika z załączonej do wniosku kserokopii decyzji "[...]".
W odpowiedzi na wezwanie do złożenia dodatkowych oświadczeń i dokumentów źródłowych, skarżąca przedłożyła pismo procesowe z dnia "[...]", w którym wykazała wysokość i przeznaczenie ponoszonych wydatków ["[...]"], załączając do pisma posiadane dokumenty, potwierdzające fakt ponoszenia większości wykazanych wydatków. Skarżąca załączyła ponadto wyciągi z posiadanych rachunków bankowych za miesiąc "[...]", zgodnie z którymi na jednym z nich posiada założoną lokatę w kwocie "[...]", na drugim zaś saldo końcowe wynosi "[...]". Z drugiego wynika ponadto, iż z rachunku potrącane są środki ["[...]"] tytułem spłaty kredytu, zaciągniętego zgodnie z oświadczeniem skarżącej na gaz. W piśmie procesowym, skarżąca wyjaśniła, iż środki na lokacie przeznaczone są na "czarną godzinę". Z powyższego wynika, iż na wskazane wyżej wydatki skarżąca musi zabezpieczyć miesięcznie ok. "[...]".
Wskazać należy, iż zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 245 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwolnienie od kosztów sądowych w całości lub w części, czyli przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym następuje jeśli osoba fizyczna wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Z treści przytoczonego przepisu wynika, że to na stronie ciąży obowiązek wykazania, iż znajduje się w sytuacji uprawniającej ją do otrzymania prawa pomocy. Nie wystarczy przy tym wykazanie, iż poniesienie kosztów postępowania sądowego pogorszy sytuację materialną strony. Strona wykazać powinna, że posiadane środki są tak skromne, że uiszczenie kosztów tego postępowania spowoduje uszczerbek w wydatkach na zaspokojenie najniezbędniejszych jej potrzeb, a ponadto, że środki, którymi dysponuje nie dają możliwości poczynienia jakichkolwiek oszczędności, które mogłyby być przeznaczone na ten cel.
W niniejszej sprawie, przedstawiona wyżej sytuacja materialna skarżącej nie przemawia za uznaniem, że zachodzi przesłanka uzasadniająca przyznanie jej prawa pomocy we wnioskowanym przez nią zakresie. Zauważyć należy, iż skarżąca posiada stały miesięczny dochód w wysokości "[...]", który zapewnia jej środki na utrzymanie (przewyższa bowiem wykazane wydatki w łącznej kwocie ok. "[...]"), a ponadto oszczędności w wysokości "[...]", których wartość przewyższa koszty sądowe w niniejszej sprawie, ograniczające się na obecnym etapie postępowania sądowego do wpisu od skargi w kwocie 500 zł. Czy to ze zgromadzonych oszczędności, czy też ze środków pieniężnych znajdujących się na drugim rachunku, skarżąca jest zatem w stanie samodzielnie ponieść wymagane obecnie koszty sądowe bez uszczerbku koniecznego dla siebie utrzymania. Zabezpieczenie środków pieniężnych na tzw. "czarną godzinę", a zatem na pokrycie wydatków w bliżej nieokreślonej przyszłości, nie może uzasadniać natomiast przerzucenia na Skarb Państwa ciężaru finansowania procesu prowadzonego z inicjatywy skarżącej. Prawo pomocy stanowi bowiem instytucję wyjątkową i dlatego też powinno być przyznawane wyłącznie, gdy strona istotnie nie posiada żadnych lub wystarczających możliwości sfinansowania kosztów postępowania, a zdobycie środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym było i jest dla niej obiektywnie niemożliwe. W niniejszej sprawie, możliwość taką dają skarżącej zgromadzone przez nią na rachunkach bankowych środki pieniężne. "[...]".
Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 258 § 2 pkt 7 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczono jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło