II SA/Ol 657/22

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Adam Matuszak Sędziowie Sędzia WSA Marzenna Glabas Sędzia WSA Piotr Chybicki (spr.) po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 3 listopada 2022 r. sprawy ze skargi A. S. na decyzję Wojewody Warmińsko-Mazurskiego z dnia [...] nr [...] w przedmiocie zasiłku dla bezrobotnych uchyla zaskarżoną decyzję oraz utrzymaną nią w mocy decyzję organu I instancji. Skarżoną decyzją z [...] r. Wojewoda Warmińsko-Mazurski (Wojewoda), działając na podstawie art. art. 10 ust. 7 pkt 2 oraz art. 71 ust. 1 pkt 2 lit. a) ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (Dz.U. 2022, poz. 690 tj., dalej ustawa) oraz art. 138 § 1 pkt 1 Kodeksu postępowania administracyjnego (Dz.U. 2022, poz. 2000, tj., dalej k.p.a.) - po rozpatrzeniu odwołania A. S. od decyzji Starosty G. z 12 lipca 2022 r. w przedmiocie przyznania statusu osoby bezrobotnej i odmowy prawa do zasiłku dla bezrobotnych – utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy. Wojewoda podał, że od 10 stycznia 2021 r. do 30 czerwca 2022 r. A. S. była zatrudniona w M. w wymiarze 1/2 etatu na stanowisku referent administracyjno-gospodarczy. Stosunek pracy ustał z upływem czasu, na który została zawarta umowa o pracę. Dodał, że z oświadczenia A. S. wynika, że od 1 lipca 2019 r. do 30 czerwca 2022 r. pracowała w niepełnym wymiarze czasu pracy i nie osiągała minimalnego wynagrodzenia za pracę. Uznał, że ze zwolnienia pracodawcy od odprowadzania składki na Fundusz Pracy za osoby wskazane w art. 104b ust. 2 ustawy nie można wysuwać dalszych wniosków dotyczących warunków zaliczania okresu pracy takich osób do uzyskania prawa do zasiłku dla bezrobotnych. Ostatecznie stwierdził, że to nie kwestia zwolnienia z opłacania składek na Fundusz Pracy jest powodem odmowy przyznania prawa do zasiłku dla bezrobotnych, a nie uzyskiwanie przez odwołującą się minimalnego wynagrodzenia za pracę. W konsekwencji przesądził że okres zatrudnienia A. S. w M., nie podlega zaliczeniu do uprawnień zasiłkowych. W skardze A. S. rozstrzygnięciu zarzucała naruszanie art. 71 ust. 1 pkt 2 lit. a) w zw. z art. 104b ust. 2 oraz art. 108 ust. 1 pkt 26 ustawy poprzez ich błędne, tj. literalne zastosowanie, podczas gdy wysokość wynagrodzenia otrzymywanego ma znaczenie jedynie w kontekście wysokości składek na Fundusz Pracy, z którego finansowane są zasiłki, a nie samych zasiłków. Wskazała również na naruszenie przepisów proceduralnych, tj. art. 7, art. 75 § 1, art. 77 § 1, art. 8, art. 80, art. 107 § 3 I wreszcie art. 138 § 2 k.p.a. Argumentowała, że warunek przyznania prawa do zasiłku w postaci osiągania wynagrodzenia w kwocie co najmniej minimalnego wynagrodzenia za pracę ma znaczenie wyłącznie wtedy, gdy od wypłacanego wynagrodzenia istnieje obowiązek opłacania składki na Fundusz Pracy. Jeśli takiego obowiązku nie ma, to przeszkodą do przyznania bezrobotnemu prawa do zasiłku, na gruncie art. 71 ust. 1 pkt 2 lit. a) ustawy nie może być wysokość wynagrodzenia w kwocie co najmniej minimalnego wynagrodzenia za pracę. W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumentację zawartą w odpowiedzi na skargę. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r., poz. 329 ze zm., dalej jako: p.p.s.a.), sąd administracyjny kontroluje legalność zaskarżonego rozstrzygnięcia administracyjnego, czyli jego zgodność z powszechnie obowiązującymi przepisami prawa, obowiązującymi w dacie jego wydania, nie będąc przy tym związanym zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a. sąd ma obowiązek uwzględnienia skargi i wyeliminowania z obrotu prawnego aktu administracyjnego, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy lub naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Zakres kontroli Sądu wyznacza art. 134 tej ustawy stanowiący, iż sąd orzeka w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (§ 1). Przedmiotem kontroli jest decyzja Wojewody odmawiająca A. S. przyznania zasiłku dla bezrobotnych w oparciu o art. 71 ust. 1 pkt 2 lit. a) ustawy stanowiący, że prawo do zasiłku przysługuje bezrobotnemu za każdy dzień kalendarzowy od dnia zarejestrowania się we właściwym powiatowym urzędzie pracy, z zastrzeżeniem art. 75, jeżeli w okresie 18 miesięcy bezpośrednio poprzedzających dzień zarejestrowania, łącznie przez okres co najmniej 365 dni był zatrudniony i osiągał wynagrodzenie w kwocie co najmniej minimalnego wynagrodzenia za pracę, od którego istnieje obowiązek opłacania składki na Fundusz Pracy, z zastrzeżeniem art. 104a-105. W ocenie Wojewody skarżąca od 10 stycznia 2021 r. do 30 czerwca 2022 r. pracowała w niepełnym wymiarze czasu pracy i nie osiągała minimalnego wynagrodzenia za pracę. Z kolei A. S. powołuje się na art. 104b ust. 2 ustawy, w myśl którego składki na Fundusz Pracy, o których mowa w art. 104 ust. 1, opłaca się za osoby wymienione w art. 104 ust. 1 pkt 1-3, (m.in. pozostające w stosunku pracy, jak skarżąca) które nie osiągnęły wieku wynoszącego co najmniej 55 lat dla kobiet i co najmniej 60 lat dla mężczyzn. Skarżąca A. S. spełnia hipotezę przywołanego przepisu (ur. [...] 1963r. ) i - co istotne - dochowywała jej w relewantnym z punktu widzenia art. 71 ust. 1 pkt 2 lit. a) ustawy okresie, tj. od 10 stycznia 2021 r. do 30 czerwca 2022 r., a nawet w całym czasookresie zatrudnienia w M. począwszy od 1 lipca 2019 r. Zastanowić się więc należy, co wynika z 104b ust. 2 ustawy w kontekście zastrzeżenia zawartego w art. 71 ust. 1 pkt 2 lit. a) ustawy. Ten ostatni przepis prawo do zasiłku przyznaje (z zastrzeżeniem art. 75) wówczas, gdy bezrobotny 1/ w okresie 18 miesięcy poprzedzających dzień zarejestrowania, łącznie przez okres co najmniej 365 dni, był zatrudniony i 2/ osiągał wynagrodzenie w kwocie co najmniej minimalnego wynagrodzenia za pracę, od którego istnieje obowiązek opłacania składki na Fundusz Pracy, z zastrzeżeniem art. 104a-105. Odesłanie m. in. do art. 104b ustawy odnosi się do drugiego warunku. Wynika z tego, że warunek przyznania prawa do zasiłku w postaci osiągania wynagrodzenie w kwocie co najmniej minimalnego wynagrodzenia za pracę ma znaczenie wtedy, gdy od wypłacanego wynagrodzenia istnieje obowiązek opłacania składki na Fundusz Pracy ("od którego istnieje obowiązek..."). Jeśli takiego obowiązku nie ma, to przeszkodą do przyznania bezrobotnemu prawa do zasiłku, na gruncie art. 71 ust. 1 pkt 2 lit. a) ustawy, nie może być wysokość wynagrodzenia w kwocie co najmniej minimalnego wynagrodzenia za pracę. Wysokość wynagrodzenia ma znaczenie jedynie w kontekście wysokości składek na Fundusz Pracy, z którego finansowane są zasiłki (art. 108 ust. 1 pkt 26 ustawy). Jeśli zatem nie ma obowiązku odprowadzania składek na Fundusz Pracy, to wysokość osiąganego wynagrodzenia, w kontekście prawa do zasiłku, nie ma znaczenia. W przeciwnym razie zwrot "z zastrzeżeniem art. 104a-105" nie miałby jakiegokolwiek normatywnego znaczenia i żadnego zastosowania, bo cóż oznaczałoby - w kontekście prawa do zasiłku - odesłanie do przepisu określającego, od kogo nie pobiera się składek na Fundusz Pracy. W takiej sytuacji nie można oprzeć się jedynie na bezpośrednim rozumieniu przepisu art. 71 ust. 1 pkt 2 lit. a) ustawy i uznać, że w każdym przypadku, oprócz odpowiedniego okresu zatrudnienia, konieczne jest także spełnienie warunku odpowiedniej wysokości wynagrodzenia, od którego istnieje obowiązek opłacania składki na Fundusz Pracy, nawet w sytuacji, gdy nie istniał obowiązek odprowadzania składek. Stanowisko takowe prezentuje Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 30 sierpnia 2017r., sygn. OSK 2569/16, a skład orzekający w niniejszej sprawie w pełni wykładnię tę w pełni podziela, przyjmując ją za własną. W świetle tego, co powiedziano wyżej, za błędną należy uznać dokonaną przez orzekające organy wykładnię art. 71 ust. 1 pkt 2 lit. a) ustawy stanowiącego materialnoprawną podstawę rozstrzygnięcia sprawy, a tym samym za zasadną uznać należało skargę opartą na błędnej wykładni ww. przepisu prawa. Zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem art. 71 ust. 1 pkt 2 lit. a) ustawy. W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a., Sąd uchylił zaskarżoną decyzję i utrzymaną nią w mocy decyzję instancji. Kontynuując postępowanie organy pozostaną związane wykładnią art. art. 71 ust. 1 pkt 2 lit. a) ustawy. Przedmiotowa skarga została przez Sąd rozpoznana na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym na podstawie art. 119 pkt 2 p.p.s.a., zgodnie z którym sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli strona zgłosi wniosek o skierowanie sprawy do rozpoznania w trybie uproszczonym, a żadna z pozostałych stron w terminie czternastu dni od zawiadomienia o złożeniu wniosku nie zażąda przeprowadzenia rozprawy. Jak wynika z akt rozpoznawanej sprawy A. S. w piśmie z 16 września 2022r. zawarła wniosek o rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym.