II SA/Ol 658/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Katarzyna Matczak po rozpoznaniu w dniu 1 września 2017r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skarg J.K., B.B., A.J., I.J., I.Ł. i M.Z. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie środowiskowych uwarunkowań dla realizacji przedsięwzięcia postanawia 1. odrzucić skargi, 2. zwrócić skarżącym: J.K., B.B., A.J., I.J., I.Ł. M.Z.; uiszczony wpis w kwocie po 200 (dwieście) zł każdemu skarżącemu. WSA/pos.1- sentencja postanowienia. Decyzją z dnia [...] Nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze, działając na podstawie art. 138 § 2 Kodeksu postępowania administracyjnego w związku z art. 80 ust. 1 i art. 85 ust. 2 pkt 1 lit b ustawy z dnia 3 października 2008r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (tj. Dz. U. z 2016r. poz. 353, ze zm), uchyliło w całości decyzję Wójta Gminy z dnia [...] w przedmiocie odmowy określenia środowiskowych uwarunkowań dla realizacji planowanego przedsięwzięcia polegającego na budowie i eksploatacji 20 kurników do ściółkowego chowu drobiu - brojlera kurzego - o łącznej liczbie stanowisk 1.142.000 szt./cykl ([...]) w obrębie fermy drobiu w miejscowości Ż., gm. R. w granicach wydzielonej części działki o nr [...], obręb [...] Ż. W dniu 18 lipca 2017r. (data nadania przesyłki w urzędzie pocztowym) J.K., B.B., A.J., I.J., I.Ł. i M.Z. wnieśli, za pośrednictwem organu odwoławczego, skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego, w której domagali się uchylenia decyzji organu odwoławczego oraz zasądzenia na ich rzecz kosztów postępowania. Podnieśli liczne zarzuty dotyczące naruszenia przepisów prawa procesowego, jak również naruszenie przepisów prawa materialnego tj. art. 81 ust. 3 ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: W pierwszej kolejności należy wyjaśnić, że w dniu 1 czerwca 2017r. weszła w życie nowelizacja ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.), dalej: p.p.s.a., dokonana ustawą z dnia 7 kwietnia 2017r. o zmianie ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2017r., poz. 935 ze zm.). Do Działu III. ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi zatytułowanego "Postępowanie przed wojewódzkim sądem administracyjnym" został dodany Rozdział 3.a zatytułowany "Sprzeciw od decyzji", zawierający artykuły 64a – 64e. Stosownie do art. 64a p.p.s.a., od decyzji, o której mowa w art. 138 § 2 K.p.a., skarga nie przysługuje, jednakże strona niezadowolona z treści decyzji może wnieść od niej sprzeciw, zwany dalej "sprzeciwem od decyzji". W myśl art. 64b § 1 p.p.s.a., do sprzeciwu od decyzji stosuje się odpowiednio przepisy o skardze, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej. Zgodnie zaś z art. 64c § 1, 2 i 3 p.p.s.a., sprzeciw od decyzji wnosi się w terminie czternastu dni od dnia doręczenia skarżącemu decyzji; sprzeciw od decyzji wnosi się za pośrednictwem organu, którego decyzja jest przedmiotem sprzeciwu od decyzji; termin, o którym mowa w § 1, uważa się za zachowany także wtedy, gdy przed jego upływem strona wniosła sprzeciw od decyzji wprost do sądu administracyjnego. W takim przypadku sąd niezwłocznie wzywa organ, który wydał zaskarżoną decyzję, do przekazania sądowi kompletnych i uporządkowanych akt sprawy. Stosownie zaś do treści art. 64d § 1 p.p.s.a., sąd rozpoznaje sprzeciw od decyzji na posiedzeniu niejawnym w terminie trzydziestu dni od dnia wpływu sprzeciwu od decyzji. Natomiast w myśl art. 17 ustawy nowelizującej z dnia 7 kwietnia 2017r. ustawodawca zapisał, że do postępowań przed sądami administracyjnymi, wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy (tj. 1 czerwca 2017r.), stosuje się przepisy ustawy zmienianej, w brzmieniu dotychczasowym. Oznacza powyższe, że do postępowań przed sądami administracyjnymi wszczętych już po dacie wejścia w życie nowelizacji, tj. gdy skarga została wniesiona najwcześniej w dniu 1 czerwca 2017r., mają zastosowanie przepisy p.p.s.a. w brzmieniu znowelizowanym. W rozpoznawanej sprawie decyzja organu odwoławczego z dnia [...] została wydana jeszcze w starym stanie prawnym, zgodnie także ze starym stanem prawnym udzielone zostało pouczenie w decyzji o przysługującym środku zaskarżenia. Jednakże skarga w tej sprawie została wniesiona już w dniu [...], a zatem w nowym stanie prawnym. Nie ulega zatem wątpliwości, że od decyzji organu odwoławczego wydanej na podstawie art. 138 § 2 k.p.a. przysługuje już nie skarga lecz sprzeciw od decyzji, który stosownie do art. 64a i następnych p.p.s.a. winien zostać złożony w terminie 14 dni od dnia doręczenia stronie decyzji organu odwoławczego, tj. najpóźniej do dnia 4 lipca 2017r. W niniejszej sprawie decyzja organu odwoławczego nie została stronom doręczona, jednakże na podstawie art. 74 ust. 3 ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko, została wywieszona na tablicy w sposób zwyczajowo przyjęty na terenie Gminy R. w okresie od [...] czerwca do [...] czerwca 2017r. Zatem jak z powyższego wynika, skarżący w tej sprawie wnieśli skargę z uchybieniem 14 dniowego terminu. Jak wyżej wskazano, zgodnie z art. 64b § 1 p.p.s.a., do sprzeciwu od decyzji stosuje się odpowiednio przepisy o skardze, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej. Stosownie zaś do treści art. 58 § 1 pkt 2 p.p.s.a., skarga wniesiona po upływie terminu do jej wniesienia podlega odrzuceniu. Sąd podziela stanowisko wyrażone przez WSA w Białymstoku w postanowieniu z 4 sierpnia 2017r. sygn. akt II SA/Bk 551/17 (dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń i Informacji o Sprawach, na stronie internetowej Naczelnego Sądu Administracyjnego; dalej jako CBOSA), że przepis ten ma odpowiednie zastosowanie do spóźnionego sprzeciwu, bowiem w p.p.s.a. nie przewidziano innego skutku prawnego dla orzeczenia o sprzeciwie od decyzji wniesionym z uchybieniem czternastodniowego terminu. Sprzeciw od decyzji wniesiony w sprawie niniejszej podlega zatem odrzuceniu. Mając powyższe na uwadze na podstawie art. 58 § 1 pkt 2 w związku z art. 64b § 1 p.p.s.a. orzeczono jak w pkt 1 sentencji. Stosownie zaś do art. 232 § 1 pkt 1 ustawy ppsa. sąd z urzędu zwraca stronie cały uiszczony wpis od pisma odrzuconego lub cofniętego do dnia rozpoczęcia rozprawy Sąd nadto wyjaśnia, że w tej sprawie organ odwoławczy właściwie pouczył strony o prawie wniesienia skargi do sądu administracyjnego w terminie 30 dni od dnia doręczenia decyzji, zamiast o możliwości wniesienia sprzeciwu od decyzji, bowiem w dacie wydawania decyzji nie obowiązywała jeszcze ustawa z dnia 7 kwietnia 2017r. o zmianie ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego oraz niektórych innych ustaw, przy czym stosownie do treści art. 16 tej ustawy do postępowań administracyjnych wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy ostateczna decyzją lub postanowieniem stosuje się przepisy ustawy zmienianej w art. 1, w brzmieniu dotychczasowym (...). Zatem poprawnie organ odwoławczy zawarł informację o środku zaskarżenia. W niniejszej sprawie strona zastosowała się do pouczenia zawartego w decyzji, jednak wskutek zmiany przepisów pouczenie to nie odpowiada już nowemu stanowi prawnemu. Taka sytuacja nie została jednak przewidziana przez ustawodawcę w przepisach intertemporalnych ustawy zmieniającej. Na podstawie art. 6 p.p.s.a., zgodnie z którym sąd administracyjny w razie uzasadnionej potrzeby udziela stronom występującym w sprawie bez adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego niezbędnych pouczeń co do czynności procesowych i skutków ich zaniedbań, Sąd wskazuje, że skarżącym przysługuje prawo złożenia wniosku o przywrócenie terminu do złożenia sprzeciwu i w tym postępowaniu oceniana będzie przyczyna uchybienia terminu. Art. 87 § 1 p.p.s.a. przewiduje, że pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu. Czasem ustania przyczyny uchybienia terminu do wniesienia sprzeciwu od przedmiotowej decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...], będzie dzień otrzymania niniejszego postanowienia przez skarżących. Zgodnie z art. 87 § 2 p.p.s.a. we wniosku o przywrócenie terminu należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu (w niniejszej sprawie: pouczenie w zakwestionowanej decyzji i zmiana stanu prawnego). Z woli ustawodawcy, wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi (sprzeciwu od decyzji) wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie jest przedmiotem sprzeciwu do decyzji, przy czym równocześnie z wnioskiem strona powinna dokonać czynności, której nie dokonała w terminie (art. 87 § 3-4 p.p.s.a.) Niewątpliwie bowiem nie do zaakceptowania pozostawałaby sytuacja, gdy na skutek zastosowania się do pouczeń widniejących w decyzji strona na skutek zmiany stanu prawnego poniosłaby negatywne konsekwencje, zwłaszcza, że z art. 9 k.p.a. wynika, iż organy administracji publicznej są obowiązane do należytego wyczerpującego informowania stron o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków, będących przedmiotem postępowania administracyjnego. Organy czuwają nad tym, aby strony i inne osoby uczestniczące w postępowaniu nie poniosły szkody z powodu nieznajomości prawa, i w tym celu udzielają im niezbędnych wyjaśnień i wskazówek.