II SA/Ol 660/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Bogusław Jażdżyk Sędziowie Sędzia WSA Katarzyna Matczak (spr.) Sędzia WSA Ewa Osipuk Protokolant St. sekretarz sądowy Grażyna Wojtyszek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 sierpnia 2014 r. sprawy ze skargi M.K. na decyzję Kuratora Oświaty z dnia "[...]" nr "[...]" w przedmiocie nadania stopnia awansu zawodowego nauczyciela mianowanego 1) uchyla skarżoną decyzję; 2) orzeka, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu. WSA/wyr.1 – sentencja wyroku Po rozpatrzeniu wniosku M.K. o nadanie stopnia awansu zawodowego nauczyciela mianowanego, Burmistrz Miasta decyzją z dnia [...] odmówił nadania mu z urzędu stopnia awansu zawodowego nauczyciela mianowanego. Podstawę rozstrzygnięcia stanowił art. 10 ust. 3 pkt 1 ustawy z dnia 18 lutego 2000 r. o zmianie ustawy Karta Nauczyciela oraz o zmianie niektórych innych ustaw (Dz.U. Nr 19, poz. 239 ze zm.) zwanej dalej: ustawą z dnia 18 lutego 2000 r., oraz rozporządzenie Ministra Edukacji Narodowej z dnia 10 października 1991 r. w sprawie szczegółowych kwalifikacji wymaganych od nauczyciela oraz określenia szkół i wypadków, w których można zatrudnić nauczycieli nie mających wyższego wykształcenia (Dz.U. Nr 98, poz. 433 ze zm.) zwane dalej: rozporządzeniem z dnia 10 października 1991 r. W uzasadnieniu organ wyjaśnił, że na podstawie art. 10 ust. 3 pkt 1 ustawy z dnia 18 lutego 2000 r. nauczyciele, którzy nie byli zatrudnieni w dniu wejścia w życie tej ustawy (tj. w dniu 6 kwietnia 2000 r.) uzyskali z mocy prawa stopień nauczyciela mianowanego z dniem ponownego zatrudnienia w szkole, jeżeli: 1. spełniali wymagania kwalifikacyjne, 2. byli zatrudnieni na podstawie mianowania przed dniem wejścia w życie ustawy z dnia 18 lutego 2000 r., 3. przerwa w zatrudnieniu nie przekraczała 5 lat. Z przedstawionych przez wnioskodawcę dokumentów wynika, że do [...] lutego 1999 r. był on zatrudniony na podstawie mianowania w Zespole Szkół Nr [...] w S., a zatem w dniu wejścia w życie ustawy z dnia 18 lutego 2000 r. nie był zatrudniony jako nauczyciel. Ponownie został zatrudniony w szkole na stanowisku nauczyciela w dniu 1 września 2002 r., a więc przed upływem 5 lat od poprzedniego zatrudnienia. Jednak z dniem 1 września 2002 r. M.K. nie mógł uzyskać z mocy prawa stopnia awansu nauczyciela mianowanego, gdyż zgodnie z obowiązującym wówczas rozporządzeniem z dnia 10 października 1991 r. nie posiadał kwalifikacji do zajmowania stanowiska nauczyciela [...]. Od tej decyzji M.K. wniósł odwołanie zarzucając naruszenie art. 10 ust. 3 pkt 1 ustawy z dnia 18 lutego 2000 r. oraz przepisów rozporządzenia z dnia 10 października 1991 r. Podniósł, że w dniu 1 września 2002 r., kiedy został zatrudniony jako nauczyciel [...] w gimnazjum w P. posiadał wszelkie niezbędne kwalifikacje do wykonywania zawodu nauczyciela. Jego zatrudnienie było wówczas konsultowane z kuratorium w O. i uzyskało aprobatę tego organu. Wskazał również, że posiada niezbędne wykształcenie do wykonywania zawodu nauczyciela [...], bowiem w 1996 r. ukończył studia inżynierskie na kierunku [...], podczas których dominującym przedmiotem była [...], a w 1999 r. ukończył studia podyplomowe o specjalności pedagogicznej. Z kolei w 2010 r. ukończył studia podyplomowe z [...]. Decyzją z dnia [...], nr [...]Kurator Oświaty utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu stwierdzono, że odmowa nadania M.K. z mocy prawa stopnia awansu zawodowego nauczyciela mianowanego nastąpiła zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa. Z dokumentów sprawy wynika, że przed wejściem w życie ustawy z dnia 18 lutego 2000 r. skarżący był zatrudniony na podstawie mianowania w Zespole Szkół Zawodowych Nr [...] w S. (od [...] 1982 r. do [...] lutego 1999 r.). W dniu wejścia w życie ustawy z dnia 18 lutego 2000 r. nie był zatrudniony na stanowisku nauczyciela. Na stanowisku nauczyciela [...] w Zespole Szkół [...] w P. został zatrudniony w dniu 1 września 2002 r. W dniu zatrudnienia w tej szkole skarżący legitymował się dyplomem ukończenia w 1996 r. wyższych studiów inżynierskich na kierunku [...] w zakresie [...] oraz dyplomem ukończenia w 1999 r. studiów wyższych magisterskich na kierunku [...] w zakresie [...]. Zatem w dniu ponownego zatrudnienia w szkole na stanowisku nauczyciela [...] skarżący spełniał warunek zatrudnienia w szkole na podstawie mianowania przed dniem wejścia w życie ustawy z dnia 18 lutego 2000 r., jak również przerwa w jego zatrudnieniu nie przekraczała 5 lat, jednakże nie spełniał on wymagań kwalifikacyjnych określonych w art. 9 ust. 1 ustawy z dnia 23 stycznia 1982 r. Karta Nauczyciela (t.j. Dz.U. z 2014 r., poz. 191) zwanej dalej: KN, oraz w obowiązującym wówczas rozporządzeniu z dnia 10 października 1991 r. Ukończone przez niego studia inżynierskie oraz studia wyższe magisterskie nie dawały kwalifikacji do zajmowania stanowiska nauczyciela [...]. Kwalifikacje do zajmowania stanowiska nauczyciela [...] skarżący uzyskał dopiero w dniu 4 sierpnia 2010 r. po ukończeniu studiów podyplomowych w zakresie [...]. Na powyższą decyzję M.K. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie domagając się jej zmiany i orzeczenia o nadaniu skarżącemu stopnia awansu zawodowego nauczyciela mianowanego albo uchylenia zaskarżonej decyzji i przekazania jej organowi I instancji do ponownego rozpoznania. Zaskarżonej decyzji zarzucił naruszenie art. 10 ust. 3 pkt 1 i ust. 6 ustawy z dnia 18 lutego 2000 r. oraz przepisów rozporządzenia z dnia 10 października 1991 r. W uzasadnieniu skargi strona ponownie podniósł, że posiadała wszelkie niezbędne kwalifikacje do wykonywania zawodu nauczyciela, kiedy w dniu 1 września 2002 r. została zatrudniona jako nauczyciel [...] w gimnazjum w P. Jego zatrudnienie było wówczas konsultowane z kuratorium w O. i uzyskało jego aprobatę. Skarżący stwierdził, że posiada niezbędne wykształcenie do wykonywania zawodu nauczyciela [...]. W 1996 r. ukończył studia inżynierskie na kierunku [...], podczas których dominującym przedmiotem była [...], a w 1999 r. ukończył studia podyplomowe o specjalności pedagogicznej. Z kolei w 2010 r. ukończył studia podyplomowe z zakresu [...]. W odpowiedzi na skargę Kurator Oświaty wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko zajęte w uzasadnieniu skarżonej decyzji. Nadto organ wyjaśnił, że skarżący ukończył studia wyższe zawodowe i magisterskie na kierunku innym niż nauczany przedmiot ([...]). Zgodnie z obowiązującym wówczas rozporządzeniem w sprawie szczegółowych kwalifikacji wymaganych od nauczyciela oraz określenia szkół i wypadków, w których można zatrudnić nauczycieli nie mających wyższego wykształcenia można się jednak zastanowić, czy ukończony przez niego kierunek studiów jest stosownie do § 1 pkt 3 tego rozporządzenia zbliżony do nauczanego przez niego przedmiotu. Ustalenia, czy dany kierunek studiów jest zbliżony z nauczanym przedmiotem powinien dokonać jednak, w myśl tego rozporządzenia, dyrektor szkoły zatrudniający nauczyciela. Występując z wnioskiem o wydanie aktu nadania stopnia nauczyciela mianowanego strona skarżąca nie przedstawiła żadnego dokumentu o uznaniu przez dyrektora Publicznego Gimnazjum w P. kierunku studiów zawodowych oraz magisterskich, ukończonych przez skarżącego, za zbliżony do nauczanego przedmiotu. Organ wyjaśnił również, że jeśli z Kuratorium Oświaty w O. było dokonywane uzgodnienie dotyczące zatrudnienia skarżącego jako nauczyciela [...], to mogło ono dotyczyć tylko wyrażenia zgody na zatrudnienie skarżącego na stanowisku nauczyciela [...] pomimo nieposiadania przez niego wymaganych w tym zakresie kwalifikacji. Jednakże dokumenty z tego zakresu w wyniku brakowania, które następuje po upływie 5 lat nie zachowały się, tak więc organ nie dysponuje żadnymi dokumentami w tej sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne są właściwe do badania zgodności z prawem zaskarżonych aktów administracyjnych, przy czym Sąd nie może opierać tej kontroli na kryterium słuszności lub sprawiedliwości społecznej. Decyzja administracyjna jest zgodna z prawem, jeżeli jest zgodna z powszechnie obowiązującymi przepisami prawa materialnego i przepisami prawa procesowego. Uchylenie decyzji administracyjnej, względnie stwierdzenie jej nieważności przez Sąd, następuje tylko w przypadku stwierdzenia istnienia istotnych wad w postępowaniu lub naruszenia przepisów prawa materialnego, mającego wpływ na wynik sprawy (art. 145 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j. Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) zwanej dalej; ustawa ppsa. Zakres kontroli Sądu wyznacza art. 134 tej ustawy stanowiący, iż sąd orzeka w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (§ 1). Sąd poddawszy kontroli zaskarżoną decyzję stwierdził, że wniesiona skarga zasługuje na uwzględnienie. Podstawą materialno prawną zaskarżonej decyzji i decyzji ją poprzedzającej stanowił art. 10 ust. 3 pkt 1 ustawy z dnia 18 lutego 2000 r. o zmianie ustawy Karta Nauczyciela oraz o zmianie niektórych innych ustaw. Zgodnie z treścią tego przepisu, nauczyciele spełniający wymagania kwalifikacyjne, o których mowa w art. 9 ust. 1 pkt 1 KN, zatrudnieni na podstawie mianowania przed dniem wejścia w życie ustawy, uzyskują z mocy prawa stopień nauczyciela mianowanego z dniem ponownego zatrudnienia w przedszkolu, szkole, placówce oraz innej jednostce organizacyjnej wymienionej w art. 1 ust. 1 i w ust. 2 pkt 1 i 2 KN, jeżeli przerwa w zatrudnieniu nie przekracza 5 lat. Przepis art. 10 ust. 3 pkt 1 ustawy z dnia 18 lutego 2000 r. dotyczy nauczycieli, którzy nie pozostawiali w stosunku pracy w dniu wejścia w życie tej ustawy, czyli w dniu 6 kwietnia 2000 r., lecz zostali zatrudnieni w okresie późniejszym. W ocenie organów orzekających w tej sprawie skarżący spełnił warunek zatrudnienia na podstawie mianowania przed dniem wejścia w życie ustawy z dnia 18 lutego 2000 r., bowiem do [...] lutego 1999 r. był on zatrudniony na podstawie mianowania w Zespole Szkół Zawodowych Nr [...] w S. Również jego przerwa w zatrudnieniu nie przekraczała 5 lat, bowiem skarżący został ponownie zatrudniony na stanowisku nauczyciela w dniu 1 września 2002 r. - jako nauczyciel [...] w Zespole Szkół [...] w P. Jednakże organy obu instancji uznały, że w dniu ponownego zatrudnienia w szkole na stanowisku nauczyciela skarżący nie mógł uzyskać z mocy prawa stopnia nauczyciela mianowanego, gdyż nie spełniał on wymagań kwalifikacyjnych określonych w art. 9 ust. 1 KN oraz w obowiązującym wówczas rozporządzeniu z dnia 10 października 1991 r. w sprawie szczegółowych kwalifikacji wymaganych od nauczyciela oraz określenia szkół i wypadków, w których można zatrudnić nauczycieli nie mających wyższego wykształcenia. Stwierdzono, że ukończone przez skarżącego studia inżynierskie oraz studia wyższe magisterskie nie dawały kwalifikacji do zajmowania stanowiska nauczyciela [...]. Zgodnie z art. 9 ust. 1 KN, stanowisko nauczyciela może zajmować osoba, która: 1) posiada wyższe wykształcenie z odpowiednim przygotowaniem pedagogicznym lub ukończyła zakład kształcenia nauczycieli i podejmuje pracę na stanowisku, do którego są to wystarczające kwalifikacje, 2) przestrzega podstawowych zasad moralnych, 3) spełnia warunki zdrowotne niezbędne do wykonywania zawodu. Natomiast przepisy obowiązującego do 7 października 2002 r. rozporządzenia z dnia 10 października 1991 r. określały, że kwalifikacje do zajmowania stanowiska nauczyciela w gimnazjach posiadała osoba legitymująca się dyplomem ukończenia: - studiów magisterskich na kierunku (specjalności) zgodnym (lub zbliżonym) z nauczanym przedmiotem lub rodzajem prowadzonych zajęć i przygotowaniem pedagogicznym; - studiów magisterskich na kierunku (specjalności) innym niż nauczany przedmiot lub rodzaj prowadzonych zajęć i przygotowaniem pedagogicznym, która ponadto ukończyła studia doktoranckie, podyplomowe, uzupełniające lub inne prowadzone przez szkołę wyższą - z zakresu nauczanego przedmiotu lub rodzaju prowadzonych zajęć; - studiów wyższych zawodowych na kierunku (specjalności) zgodnym (lub zbliżonym) z nauczanym przedmiotem lub rodzajem prowadzonych zajęć i przygotowaniem pedagogicznym; - wyższych zawodowych na kierunku (specjalności) innym niż nauczany przedmiot lub rodzaj prowadzonych zajęć i przygotowaniem pedagogicznym, która ponadto ukończyła - z zakresu nauczanego przedmiotu lub rodzaju prowadzonych zajęć - studia podyplomowe, uzupełniające lub inne prowadzone przez szkołę wyższą albo kurs prowadzony przez zakład kształcenia nauczycieli lub placówkę doskonalenia nauczycieli albo inną instytucję, osobę prawną lub fizyczną, które mogą prowadzić takie kursy zgodnie z przepisami w sprawie placówek doskonalenia nauczycieli (§ 2 ust. 1 i § 2a tego rozporządzenia). Przez kierunek (specjalność) studiów zbliżony do nauczanego przedmiotu lub rodzaju prowadzonych zajęć należało rozumieć kierunek (specjalność) dający dostateczną wiedzę merytoryczną z zakresu nauczanego przedmiotu lub rodzaju prowadzonych zajęć. Ustalenia, czy dany kierunek (specjalność) studiów jest zbliżony z nauczanym przedmiotem lub rodzajem prowadzonych zajęć, dokonywał dyrektor szkoły, a w odniesieniu do dyrektora szkoły organ sprawujący nadzór pedagogiczny (§ 1 pkt 3 rozporządzenia z dnia 10 października 1991 r.). Zatem to dyrektor Zespołu Szkół [...] w P. powinien był stwierdzić, czy kierunek studiów ukończony przez skarżącego był zbliżony z nauczanym przez niego przedmiotem w tej szkole. W ocenie Sądu, podjęte w rozpoznawanej sprawie rozstrzygnięcie zostało wydane w oparciu o stan faktyczny, który nie został ustalony w sposób wyczerpujący i jednoznaczny, pozwalający na merytoryczne rozstrzygnięcie w kwestii nadania z mocy prawa skarżącemu stopnia zawodowego nauczyciela mianowanego. Organ odwoławczy w odpowiedzi na skargę stwierdził, że uprawnionym do stwierdzenia czy ukończony przez skarżącego kierunek studiów jest stosownie do § 1 pkt 3 tego rozporządzenia zbliżony do nauczanego przez niego przedmiotu jest tylko dyrektor szkoły, w której skarżący został zatrudniony lecz pomimo tego stwierdzenia organ ten nie zwrócił się do dyrektora Zespołu Szkół [...] w P. aby ten w tym zakresie się wypowiedział tj. czy kierunek studiów ukończony przez skarżącego był zbliżony z nauczanym przedmiotem lub rodzajem prowadzonych przez niego zajęć. Organ II instancji nie zwrócił się także do dyrektora Zespołu Szkół [...] w P. z zapytaniem, czy posiada on dokumenty w sprawie wyrażenia przez Kuratora Oświaty zgody na zatrudnienie skarżącego na stanowisku nauczyciela [...]. Zaniechanie przez organ wyjaśnienia wszystkich istotnych okoliczności sprawy stanowi naruszenie ogólnych przepisów procedury administracyjnej, w tym art. 7 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz.U. z 2013 r., poz. 267 ze zm.) zwanej dalej: k.p.a., jak i przepisu art. 77 § 1 k.p.a. oraz statuującego zasadę swobodnej oceny dowodów art. 80 k.p.a. Zaznaczyć trzeba, że z zasady dążenia do prawdy obiektywnej określonej w art. 7 k.p.a., wynika obowiązek organu podejmowania wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy. Przepisem gwarantującym realizację tej zasady jest przepis art. 77 § 1 k.p.a., nakładający na organ obowiązek wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego, jak również przepis art. 80 k.p.a. nakazujący organowi dokonywanie oceny w przedmiocie udowodnienia danych okoliczności na podstawie całokształtu materiału dowodowego. Zaniechanie przez organ podjęcia czynności procesowych, zmierzających do zebrania pełnego materiału dowodowego, jest uchybieniem przepisom postępowania administracyjnego, skutkującym wadliwością wydanej decyzji bowiem oparta ona została na niepełnym materiale dowodowym. Ponownie rozpoznając sprawę organ odwoławczy powinien zwrócić się do dyrektora Zespołu Szkół [...] w P., aby dokonał on ustalenia, czy kierunek studiów ukończony przez skarżącego był zbliżony z nauczanym przedmiotem lub rodzajem prowadzonych przez niego zajęć w tej szkole. Organ powinien również wystąpić z zapytaniem do dyrektora Zespołu Szkół [...] w P. czy posiada on dokumenty dotyczące wyrażenia przez Kuratora Oświaty zgody na zatrudnienie skarżącego na stanowisku nauczyciela [...], a jeżeli tak, to zwrócić się o ich udostępnienie. Dopiero po uzupełnieniu zebranego w sprawie materiału dowodowego możliwe będzie podjęcie prawidłowego rozstrzygnięcia. Mając powyższe na względzie Sąd, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji. O wstrzymaniu wykonania zaskarżonej decyzji orzeczono na podstawie art. 152 ustawy ppsa.