II SA/Ol 664/06

Dnia 13 marca 2007 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marzenna Glabas Sędziowie Sędzia WSA Hanna Raszkowska (spr.) Asesor WSA Irena Szczepkowska Protokolant Lech Ledwożyw po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 6 marca 2007 roku sprawy ze skargi U. i W. W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia "[...]" roku nr "[...]" w przedmiocie ustalenia dopuszczalnego poziomu hałasu emitowanego do środowiska - oddala skargę. Po otrzymaniu skarg od mieszkańców "[...]" dotyczących działalności Zakładu Przetwórstwa Drzewnego A – J. i A. M., ul. "[...]" w "[...]", Starosta "[...]" decyzją z dnia "[...]" roku, znak "[...]" ustalił następujące dopuszczalne poziomy hałasu emitowanego do środowiska przez Z.P.D. A – J. i A. M., ul. "[...]" w "[...]": równoważny poziom dźwięku A w porze dnia od godz. 6.00 do godz. 22.00 – 50 dB, w porze nocy od godz. 22.00. do godz. 6.00 – 40 dB. W uzasadnieniu organ wyjaśnił, że Wojewódzki Inspektor Ochrony Środowiska w dniu 27 sierpnia 2001 roku przeprowadził kontrolne pomiary natężenia hałasu na terenie sąsiadującym z powyższym zakładem. Obliczony na podstawie pomiarów, równoważny poziom hałasu emitowanego do środowiska podczas pracy piły ręcznej, pracującej na zewnątrz hali traków wyniósł dla pory dnia 56,9 dB (A), podczas gdy zgodnie z rozporządzeniem Ministra Ochrony Środowiska, Zasobów Naturalnych i Leśnictwa z dnia 13 maja 1998 roku dopuszczalny poziom hałasu w środowisku wyrażony równoważnym poziomem dźwięku A w dB nie powinien być wyższy od wielkości ustalonej w pkt 3c załącznika do cytowanego rozporządzenia. Po wszczęciu z urzędu postępowania w sprawie zmiany decyzji Starosty "[...]" z dnia "[...]" roku, znak "[...]" ustalającej dopuszczalne poziomy hałasu emitowanego do środowiska przez Z.P.D. A – J. i A. M., Starosta "[...]" decyzją z dnia "[...]" roku, znak "[...]" zmienił z urzędu decyzję własną z dnia "[...]" roku, znak "[...]" w ten sposób, że w pkt 1 decyzji ustalił dopuszczalny poziom hałasu wyrażony równoważnym poziomem dźwięku A w dB dla terenu zabudowy zagrodowej w porze dnia – przedział czasu odniesienia równy 8 najmniej korzystnym godzinom dnia kolejno po sobie następującym – 55 dB, pora nocy - przedział czasu odniesienia równy 1 najmniej korzystnej godzinie nocy – 45 dB. Ponadto organ dodał pkt 2 decyzji określający rozkład czasu pracy źródeł hałasu dla całej doby poprzez wskazanie rodzaju źródła hałasu i średniego czasu pracy, z kolei w pkt 3 zobowiązał do prowadzenia okresowych pomiarów hałasu zgodnie z obowiązującymi przepisami, a w pkt 4 do przekazywania okresowych wyników pomiarów hałasu Staroście "[...]" oraz Wojewódzkiemu Inspektorowi Ochrony Środowiska. W uzasadnieniu organ wyjaśnił, że zgodnie z art. 115a ust. 7 pkt 3 Ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 roku Prawo Ochrony Środowiska decyzja ustalająca dopuszczalny poziom hałasu może ulec zmianie w przypadku zmiany obowiązujących dopuszczalnych poziomów hałasu, a taka zmiana miała miejsce bowiem zmienione zostało rozporządzenie Ministra Środowiska z dnia 29 lipca 2004 roku w sprawie dopuszczalnych poziomów hałasu w środowisku. Ponadto Starosta "[...]" podniósł, że nie zostały uwzględnione wnioski złożone przez U. i W. W. – prowadzących hodowlę drobiu w sąsiedztwie tartaku, dotyczące m.in. ustalenia legalności funkcjonowania Z.P.D. A – J. i A. M., włączenia dowodów w postaci zeznań biegłego sądowego prof. dr hab. A. Z. Kierownika Zakładu Toksykologii Wydziału Weterynarii Uniwersytetu "[...]" oraz akt sprawy o sygn. "[...]" toczącej się przed Sądem Rejonowym w "[...]", Wydział Karny oraz nieuwzględniania wyników pomiaru hałasu wykonywanych przez Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska od dnia 10 lutego 2006 roku, bowiem kwestia zabudowy działki nr "[...]" w "[...]", na której usytuowany jest Z.P.D. A – J. i A. M. była przedmiotem odrębnego postępowania prowadzonego przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego, który nakazał rozbiórkę obiektów będących samowolą budowlaną, tj. wiaty drewnianej oraz hali obróbki tarcicy. Nakazał został wykonany – w marcu 2003 roku została rozebrana wiata drewniana, a we wrześniu 2005 roku hala obróbki tarcicy. Z kolei pomiary hałasu emitowanego do środowiska podczas pracy Z.P.D. A – J. i A. M. wykonane przez Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska w dniach 10, 17, 20 i 23 lutego 2006 roku były prowadzone zgodnie z metodyką referencyjną określoną w załączniku nr 8 do rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 23 grudnia 2004 roku w sprawie wymagań w zakresie prowadzenia pomiarów wielkości emisji, w obecności policji i pracownika starostwa. Wskazania przyrządów pomiarowych rejestrujących poziom dźwięku podczas pracy poszczególnych źródeł hałasu znajdują się w sprawozdaniu Nr "[...]" z kontrolnych pomiarów poziomu dźwięku przenikającego do środowiska, dlatego zarzut o ich nieprawidłowe wykonywanie (np. w czasie nie działania maszyn i urządzeń) nie został uwzględniony. Organ nie dopuścił również dowodów w postaci opinii prof. A. Z., biegłego sądowego i akt sprawy o sygn. "[...]", gdyż przedmiotem toczącego się postępowania administracyjnego było ustalenie dopuszczalnego poziomu hałasu emitowanego do środowiska, a nie ustalenie ewentualnej szkodliwości i powodowania strat w hodowli drobiu, co było przedmiotem postępowania przed sądem. Po rozpatrzeniu odwołania U. i W. W. Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia "[...]" roku, znak "[...]" utrzymało w mocy decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu organ wyjaśnił, że Starosta "[...]" wszczął postępowanie w sprawie zmiany decyzji ustalającej dopuszczalne poziomy hałasu emitowanego do środowiska przez Z.P.D. A – J. i A. M., gdyż nastąpiła zmiana obowiązujących dopuszczalnych poziomów hałasu w związku z wejściem w życie w dniu 13 sierpnia 2004 roku rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 29 lipca 2004 roku w sprawie dopuszczalnych poziomów hałasu w środowisku. Natomiast zgodnie z art. 115a ust. 7 pkt 3 Ustawy Prawo ochrony środowiska decyzja o dopuszczalnym poziomie hałasu może ulec zmianie w przypadku zmiany obowiązujących dopuszczalnych poziomów hałasu. Organ wyjaśnił, że przedmiotowe postępowanie nie dotyczyło badania legalności funkcjonowania tartaku czy też wpływu funkcjonowania tartaku na hodowlę drobiu prowadzoną przez U. i W. W. Ponadto organ poinformował skarżących, że na podstawie przepisów Ustawy Prawo ochrony środowiska mogą wystąpić z wnioskiem do Starosty "[...]" o przeprowadzenie postępowania w celu ograniczenia uciążliwości działania tartaku, a także wystąpić do Wójta Gminy "[...]" o wydanie decyzji nakazującej J. i A. M. wykonanie w określonym czasie czynności zmierzających do ograniczenia ich negatywnego oddziaływania na środowisko. Na powyższą decyzję U. i W. W. wnieśli skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie domagając się jej uchylenia i zobowiązania organu do zbadania legalności istnienia i funkcjonowania zakładu. Zaskarżonej decyzji zarzucili, że została wydana z naruszeniem prawa, bez zbadania złożonych przez skarżących wniosków dowodowych. Organ nie zbadał legalności istnienia Z.P.D. A – J. i A. M., natomiast wydał decyzję podwyższającą poziom emitowanego hałasu. Tymczasem zanieczyszczenia i hałas emitowany przez tartak uniemożliwiają skarżącym prowadzenie hodowli drobiu i spłatę zadłużenia, co może doprowadzić do zlicytowania gospodarstwa skarżących. Ponadto skarżący podnieśli, że decyzja była niewykonalna już w dacie jej wydania, gdyż został w niej ustalony dowóz i rozładunek dłużycy z samochodu raz na tydzień, podczas gdy w tygodniu jest od 8 do 16 dowozów i rozładunków dłużycy, a zakład pracuje 12-16 godzin dziennie. W decyzji oparto się o pomiary hałasu dokonane w dniach 10, 17, 20 i 23 lutego 2006 roku przeprowadzonych przez Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska z udziałem starosty i Policji, podczas gdy w tej sprawie toczy się postępowanie przed sądem karnym w "[...]", gdyż w trakcie dokonywania tych czynności popełniono przestępstwo. Skarżący uznali decyzję organu za zemstę na nich z powodu udowodnienia organowi bezprawia i wytoczenia powództwa cywilnego o odszkodowanie. W odpowiedzi Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o oddalenie skargi podtrzymując stanowisko zajęte w zaskarżonej decyzji. Ponadto organ ponownie wyjaśnił, że postępowanie prowadzone przez organ I instancji było prowadzone jedynie w sprawie zmiany decyzji ustalającej dopuszczalne poziomy hałasu emitowanego do środowiska przez Z.P.D. A – J. i A. M. z uwagi na fakt, że nastąpiła zmiana obowiązujących dopuszczalnych poziomów hałasu. Natomiast Kolegium, jako organ odwoławczy, nie może orzekać w innym zakresie niż organ I instancji, a tego domagają się skarżący. Na rozprawie w dniu 6 marca 2007 roku pełnomocnik skarżącego wniósł o dopuszczenie dowodu z opinii biegłego w celu ustalenia rzeczywistego poziomu hałasu emitowanego przez zakład. Podniósł, że zdaniem skarżących ustalone normy są przekraczane, a ponadto normy ustalone w decyzji są zbyt wysokie, bo hałas emitowany na tym poziomie uniemożliwia funkcjonowanie prowadzonej przez nich działalności gospodarczej. Ponadto W. W. złożył do akt kopie wyroku NSA z dnia 2 lipca 1998 roku, sygn. akt "[...]" w sprawie ustalenia dopuszczalnej emisji zanieczyszczeń dla Zakładu Wyrobów Metalowych "[...]" w "[...]" oraz decyzję Głównego Inspektora Ochrony Środowiska z dnia "[...]" roku znak "[...]" uchylającą decyzję Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska z "[...]" roku, znak "[...]" o umorzeniu postępowania administracyjnego w przedmiocie wstrzymania użytkowania instalacji – Z.P.D. A – J. i A. M., i przekazującą sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji. Sąd postanowieniem wydanym na rozprawie w dniu 6 marca 2007 roku nie uwzględnił wniosku pełnomocnika strony skarżącej o dopuszczenie dowodu z opinii biegłego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje: Skarga nie jest zasadna. Na podstawie art. 1 § 2 Ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. nr 153, poz. 1269 ze zm.) Wojewódzki Sąd Administracyjny bada zaskarżone decyzje pod względem ich legalności, czyli zgodności z przepisami powszechnie obowiązującego prawa. Sąd rozpoznając skargę dokonuje oceny, czy przy wydaniu aktów nie zostały naruszone przepisy prawa materialnego lub procesowego. W przedmiotowej sprawie Sąd badał, czy przy wydawaniu decyzji zmieniającej decyzję Starosty "[...]" z dnia "[...]" roku, znak "[...]", w której zostały ustalone dopuszczalne poziomy hałasu emitowanego do środowiska przez Z.P.D. A – J. i A. M., nie doszło do naruszenia przepisów prawa. Dopuszczalne poziomy hałasu emitowanego do środowiska przez Z.P.D. A – J. i A. M. zostały ustalone decyzją Starosty "[...]" z dnia "[...]" roku, znak "[...]", na podstawie rozporządzenia Ministra Ochrony Środowiska, Zasobów Naturalnych i Leśnictwa z dnia 13 maja 1998 roku w sprawie dopuszczalnych poziomów hałasu w środowisku (Dz.U. nr 66, poz. 436), i wynosiły: w porze dnia od godz. 6.00 do godz. 22.00 – 50 dB, w porze nocy od godz. 22.00. do godz. 6.00 – 40 dB. Jednakże rozporządzeniem Ministra Środowiska z dnia 29 lipca 2004 roku w sprawie dopuszczalnych poziomów hałasu w środowisku (Dz.U. nr 178, poz. 1841) poziomy te zostały zmienione. Natomiast zgodnie z art. 115a ust. 7 pkt 3 Ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 roku Prawo ochrony środowiska (tekst jedn. Dz.U. z 2006 r., nr 129, poz. 902 ze zm.) w przypadku zmiany obowiązujących dopuszczalnych poziomów hałasu dotychczasowa decyzja może ulec zmianie. W związku ze zmianą obowiązujących dopuszczalnych poziomów hałasu, Starosta "[...]" z urzędu wszczął postępowanie w sprawie zmiany decyzji z dnia "[...]" roku ustalającej dopuszczalne poziomy hałasu emitowanego do środowiska przez Z.P.D. A – J. i A. M.. Po przeprowadzeniu postępowania została wydana decyzja z dnia "[...]" roku, znak "[...]" zmieniająca decyzję Starosty "[...]" z dnia "[...]" roku, znak "[...]" m.in. w ten sposób, że w pkt 1 decyzji zostały ustalone dopuszczalne poziomy hałasu wyrażone równoważnym poziomem dźwięku A w dB dla terenu zabudowy zagrodowej w porze dnia – przedział czasu odniesienia równy 8 najmniej korzystnym godzinom dnia kolejno po sobie następującym – 55 dB, pora nocy - przedział czasu odniesienia równy 1 najmniej korzystnej godzinie nocy – 45 dB. Decyzja ta została utrzymana w mocy przez organ II instancji. Zatem przedmiotem postępowania prowadzonego przez organ I, jak i II instancji, była kwestia ponownego ustalenia dopuszczalnego poziomu hałasu emitowanego przez Z.P.D. A - J. i A. M. w związku z wejściem w życie nowych przepisów. Organy nie badały legalności funkcjonowania przedmiotowego tartaku, gdyż kwestia zabudowy działki nr "[...]" w "[...]", na której usytuowany jest Z.P.D. A – J. i A. M., była już przedmiotem odrębnego postępowania prowadzonego przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego. Wydany przez ten organ nakaz rozbiórki obiektów będących samowolą budowlaną, jak wyjaśnił Starosta "[...]", został wykonany. W marcu 2003 roku została rozebrana wiata drewniana, a we wrześniu 2005 roku hala obróbki tarcicy. Sąd podzielił także stanowisko organu, że w toczącym się postępowaniu nie było potrzeby przeprowadzenia dowodu z opinii biegłego sądowego prof. dr hab. A. Z., Kierownika Zakładu Toksykologii Wydziału Weterynarii Uniwersytetu "[...]" oraz akt sprawy o sygn. "[...]" toczącej się przed Sądem Rejonowym w "[...]", Wydział Karny, gdyż dowody te dotyczyły wpływu funkcjonowania tartaku na hodowlę drobiu. Natomiast, jak wskazano wyżej, postępowanie przed Starostą "[...]" i Samorządowym Kolegium Odwoławczym w "[...]" było prowadzone jedynie w przedmiocie ustalenia dopuszczalnego poziomu hałasu emitowanego przez Z.P.D. A – J. i A. M. Nie można również zgodzić się ze skarżącym, że zaskarżona decyzja była niewykonalna w dacie jej wydania i jej niewykonalność ma charakter trwały. Trwała niewykonalność decyzji w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 5 k.p.a. zachodzi wówczas, gdy czynności składające się na treść obowiązków i uprawnień zawartych w decyzji są niewykonalne z przyczyn technicznych lub prawnych tkwiących w ich naturze (wyrok NSA z dnia 13 lutego 1986 roku, III SA 1146/85, oNSA 1986, nr 1, poz. 12). Zatem decyzja trwale niewykonalna to taka decyzja, której adresat jest trwale pozbawiony możliwości czynienia użytku z ustanowionych w niej praw lub trwale pozbawiony możliwości wykonania obowiązków. Taka sytuacja nie miała miejsca w przedmiotowej sprawie, gdyż zaskarżona decyzja w pkt 1 ustalała jedynie dopuszczalny poziom hałasu emitowany przez Z.P.D. A – J. i A. M., w pkt 2 określała rozkład czasu pracy źródeł hałasu dla całej doby, a w pkt 3 i 4 zobowiązywała do prowadzenia okresowych pomiarów hałasu i przekazywania okresowych wyników pomiarów hałasu odpowiednim organom. Natomiast, jeżeli zdaniem skarżących, naruszane były przez Z.P.D. A – J. i A. M. ustalone w decyzji dopuszczalne poziomy hałasu oraz rozkład czasu pracy źródeł hałasu, to zgodnie z otrzymanym wcześniej pouczeniem organu II instancji skarżący mogli, na podstawie art. 362 i 363 Ustawy Prawo ochrony środowiska, wystąpić z wnioskiem do Starosty "[...]" o przeprowadzenie postępowania w celu ograniczenia uciążliwości działania tartaku oraz do Wójta Gminy "[...]" o wydanie decyzji nakazującej J. i A. M. wykonanie w określonym czasie czynności zmierzających do ograniczenia ich negatywnego oddziaływania na środowisko. Niezasadny jest również zarzut skarżących dotyczący wydania zaskarżonej decyzji w oparciu o pomiary hałasu dokonane w dniach 10, 17, 20 i 23 lutego 2006 roku przez Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska z udziałem starosty i Policji, podczas wykonywania których, jak podnoszą skarżący, zostało popełnione przestępstwo i w związku z tym toczy się postępowanie przed sądem karnym w "[...]". Należy zauważyć, że pomiary hałasu dokonane w tych dniach, były prowadzone zgodnie z metodyką referencyjną określoną w załączniku nr 8 do rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 23 grudnia 2004 roku w sprawie wymagań w zakresie prowadzenia pomiarów wielkości emisji (Dz.U. nr 283, poz. 2842), a wskazania przyrządów pomiarowych rejestrujących poziom dźwięku podczas pracy poszczególnych źródeł hałasu znajdują się w sprawozdaniu Nr "[...]" z kontrolnych pomiarów poziomu dźwięku przenikającego do środowiska. Ewentualne stwierdzenie przez sąd powszechny popełnienia przestępstwa przy dokonywaniu tych pomiarów będzie mogło być podstawą do wznowienia postępowania w sprawie dopuszczalnego poziomu hałasu emitowanego przez Z.P.D. A – J. i A. M. Mając powyższe na względzie Sąd, na podstawie art. 151 Ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153, poz. 1270 ze zm.), oddalił skargę jako niezasadną.