II SA/Ol 667/17
WyrokWSA w Olsztynie2017-11-22
Skład orzekający: Katarzyna Matczak, Adam Matuszak, Bogusław Jażdżyk
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja o ograniczeniu sposobu korzystania z nieruchomości na cele budowy linii elektroenergetycznej, wydana na podstawie art. 124 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami, może zostać utrzymana w mocy, jeśli rokowania z właścicielem nie doprowadziły do porozumienia, a zakres ograniczeń został precyzyjnie określony?Ratio decidendi
Sąd uznał, że decyzja o ograniczeniu sposobu korzystania z nieruchomości na cele budowy linii elektroenergetycznej jest zgodna z prawem, jeśli inwestycja jest zgodna z decyzją o lokalizacji inwestycji celu publicznego, a rokowania z właścicielem, choć nie zakończyły się porozumieniem, zostały przeprowadzone. Zakres ograniczeń, w tym szerokość pasa technologicznego, został uznany za precyzyjnie określony i niezbędny do realizacji celu publicznego.Stan faktyczny
Skarżący I.K. i A.K. zaskarżyli decyzję Wojewody utrzymującą w mocy decyzję Starosty o ograniczeniu sposobu korzystania z ich nieruchomości na cele budowy linii elektroenergetycznej 110 kV. Skarżący zarzucili m.in. pozorność rokowań z inwestorem, nieprecyzyjne określenie zakresu ograniczeń oraz brak przeprowadzenia dowodu z opinii biegłego na okoliczność określenia właściwej szerokości pasa technologicznego. Organy administracji uznały, że rokowania zostały przeprowadzone, a inwestycja jest zgodna z decyzją o lokalizacji celu publicznego.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę. Zwrócono skarżącemu A.K. kwotę 400 zł tytułem nadpłaconego wpisu sądowego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Katarzyna Matczak (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Adam Matuszak Sędzia WSA Bogusław Jażdżyk Protokolant sekretarz sądowy Maciej Lipiński po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 listopada 2017 r. sprawy ze skargi I. K. i A. K. na decyzję Wojewody z dnia "[...]", nr "[...]" w przedmiocie ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości I. oddala skargę; II. zwraca skarżącemu A. K. z kasy Sądu kwotę 400 zł (słownie: czterysta złotych), tytułem nadpłaconego wpisu sądowego.
1. Decyzją z dnia [...] Starosta, działając na podstawie art. 124 ust. 1 ustawy z 21 sierpnia 1997r. o gospodarce nieruchomościami (t.j. Dz.U. z 2016r. poz. 2147 ze zm.) dalej jako: u.g.n., po rozpoznaniu wniosku Spółki A (dalej jako: Spółka), orzekł w ten sposób, że:
- w pkt 1 ograniczył sposób korzystania z części nieruchomości będącej własnością A.K. i I.K. (dalej jako: skarżący), stanowiącej działkę nr [...] (przed podziałem [...]) obr. O. miasta O., poprzez zezwolenie Spółce na założenie i przeprowadzenie na tej nieruchomości przewodów i urządzeń służących do przesyłania energii elektrycznej, a także innych podziemnych, naziemnych i nadziemnych urządzeń niezbędnych do korzystania z tych przewodów i urządzeń i późniejszą ich eksploatację, wchodzących w zakres inwestycji celu publicznego pn. "Budowa linii 110 kV G.-O." tj. wycinkę drzew i krzewów kolidujących z ww. linią ( po uzyskaniu odrębnego zezwolenia na wycinkę), lokalizacje napowietrznej linii 110 kV, umieszczenie nad gruntem (na wysokości nie mniej niż 6,35 m n.p.t.) sześciu przewodów roboczych/fazowych linii oraz (na wysokości nie mniej niż 7,3m n.p.t.) dwóch przewodów odgromowych (OPGW), o maksymalnej długości pojedynczego przewodu wynoszącego 142 m, na czas eksploatacji linii, lokalizację pasa technologicznego o szerokości 20m dla linii w którym właściciel linii podejmował będzie czynności zmierzające do zapewnienia bezpiecznego funkcjonowania i eksploatacji linii, zaś właściciel nieruchomości nie będzie wznosił budynków i budowli, urządzał składów ani uprawiał wysokiej roślinności przekraczającej 3m wysokości (chyba że uzyska pisemną zgodę na wyższe uprawy od inwestora), który obejmie obszar o łącznej powierzchni 2295,58 m², na czas budowy ustanowienie pasa montażowego o szerokości równej bądź mniejszej od ww. pasa technologicznego i długości odpowiadającej długości linii, wraz z dojazdem z drogi odpowiednim do warunków atmosferycznych panujących w chwili wykonywania robót budowalnych, niezbędnym dla rozstawienia maszyn i urządzeń do montażu fundamentów, uziemień, słupów, izolatorów i przewodów;
- w pkt 2 określił lokalizację linii i obszar pasa technologicznego, który przedstawiono na załączonej mapie stanowiącej integralną część decyzji oraz wskazał, że obszar pasa technologicznego to obszar sięgający po 10m od osi linii w każdą stronę, w którym obowiązują ograniczenia w korzystaniu z nieruchomości polegające na obowiązku korzystania z tego pasa w sposób zgodny z aktualnie obowiązującymi przepisami prawa i normami dotyczącymi budowy oraz eksploatacji napowietrznych linii elektroenergetycznych;
- w pkt 3 wskazał, że ograniczenie sposobu korzystania z nieruchomości opisane w pkt 1 polega w szczególności na uprawnieniu inwestora do wstępu na nieruchomość w celu: - wykonania w obszarze pasa technologicznego prac budowlano- montażowych związanych z budową napowietrznej linii 110 kV G.-O.,
- wykonania czynności związanych z konserwacją, usuwaniem awarii i eksploatacja przedmiotowej linii;
- w pkt 4 orzekł, że ostateczna decyzja o ograniczeniu sposobu korzystania z nieruchomości stanowi podstawę do dokonania wpisu w księdze wieczystej;
- w pkt 5 zobowiązał inwestora do przywrócenia nieruchomości do stanu poprzedniego niezwłocznie po założeniu i przeprowadzeniu linii, a jeżeli byłoby to niemożliwe albo powodowało nadmierne trudności lub koszty, wnioskodawca będzie zobowiązany do zapłaty odszkodowania odpowiadającego wartości poniesionych szkód. Jeżeli wskutek tych zdarzeń zmniejszy się wartość nieruchomości, odszkodowanie powiększy się o kwotę odpowiadającą temu zmniejszeniu.
W uzasadnieniu organ wyjaśnił, że planowana inwestycja jest inwestycją celu publicznego, jest ona zgodna z zapisami decyzji Burmistrza z dnia [...] dla inwestycji celu publicznego polegającej na budowie linii napowietrznej 110 kV G.-O. Ponadto wskazano, że z dołączonych do wniosków dokumentów wynika, iż przedstawiciele inwestora przeprowadzili próby polubownego ustalenia warunków umowy w sprawie udostępnienia nieruchomości i uzyskania zgody na budowę wskazanej linii, które zakończyły się wynikiem negatywnym.
2. Od powyższej decyzji skarżący wnieśli odwołanie zarzucając nieścisłości i nieprawdziwe informacje zawarte w protokołach z dnia 7 i 18 września 2015r. dotyczących negocjacji, brak realizacji przez Spółkę protokołu uzgodnień, a także brak przeprowadzenia przez Spółkę rokowań.
3. Decyzją z dnia [...], nr [...] Wojewoda utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu organ wyjaśnił, że udzielenie zezwolenia m.in. na założenie i przeprowadzenie na nieruchomości przewodów i urządzeń służących do przesyłania energii elektrycznej powinno być poprzedzone rokowaniami z właścicielem lub użytkownikiem wieczystym nieruchomości o uzyskanie zgody na wykonanie tych prac. Z kolei ograniczenie sposobu korzystania z nieruchomości następuje zgodnie z planem miejscowym, a w przypadku braku planu, zgodnie z decyzją o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego. Wskazano, że w aktach sprawy znajduje się kopia ostatecznej decyzji Burmistrza z dnia [...] ustalająca warunki lokalizacji inwestycji celu publicznego dla inwestycji polegającej na budowie elektroenergetycznej linii napowietrznej 110 kV G.-O. m.in. na działce nr [...] (podzielonej w 2016r. na działki nr [...]) obr. O. miasta O. Planowana inwestycja jest celem publicznym, o którym mowa w art. 6 ust. 2 u.g.n. Zdaniem organu, zaskarżona decyzja w ścisły sposób określiła zakres ograniczenia prawa własności, w szczególności możliwie najmniejszą i niezbędną powierzchnię działek - pas technologiczny o szerokości 20m, tj. po 10 m od osi. Podano, że w aktach sprawy znajdują się protokoły z dnia 7 i 18 września 2015r., z których wynika, że pełnomocnik Spółki informował skarżących o planowanej budowie linii energetycznej na działce nr [...], a także zaproponował właścicielom jednorazowe odszkodowanie za ustanowienie służebności przesyłu. Zaproponowane warunki nie zostały przyjęte przez skarżących bowiem proponowano jednorazową kwotę w wysokości 1500 zł, zaś właściciele zaproponowali na spotkaniu w dniu 18 września 2015r. kwotę odszkodowania w wysokości 90.000 zł. Zatem rokowania były prowadzone, lecz nie doszło do wypracowania wspólnego stanowiska. Organ wyjaśnił również, że odszkodowanie za starty związane z realizacją inwestycji nie są rozstrzygane decyzją wydawaną w trybie art. 124 u.g.n. Ustalenie wysokości odszkodowania może nastąpić dopiero po ostatecznym ustaleniu rodzaju i rozmiaru zaistniałych szkód.
4. Na tę decyzję skarżący wnieśli skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie domagając się jej uchylenia i przekazania sprawy Wojewodzie do ponownego rozpoznania, ewentualnie uchylenia zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji. Zaskarżonej decyzji zarzucono naruszenie:
I. art. 124 ust. 1 u.g.n. w zw. z art. 140 kodeksu cywilnego przez zaniechanie uznania, że organ I instancji wadliwie określił w wydanej decyzji na czym polega ograniczenie korzystania z nieruchomości skarżących, co polegało na:
- wskazaniu tych ograniczeń w pkt 3 decyzji za pomocą zwrotu "w szczególności", a zatem ograniczenia te nie są wyczerpujące;
- wskazaniu w pkt 1 decyzji, że inwestor będzie mógł korzystać z dojazdu do pasa montażowego w obrębie nieruchomości w okresie budowy dojazdem "odpowiednim do warunków atmosferycznych panujących w chwili wykonywania robót budowlanych" - sformułowanie to nie jest precyzyjne i daje inwestorowi możliwość użytkowania nieruchomości skarżących w części nieobjętej zakresem pasa montażowego;
- wskazaniu w pkt 1 decyzji, że ograniczenie sposobu korzystania z nieruchomości polegać będzie m.in. na lokalizacji pasa technologicznego o szerokości 20m, a jednocześnie w pkt 3 tiret drugie określono, iż ograniczenie w korzystaniu z nieruchomości polega na tym, że inwestor będzie mógł wykonywać na niej czynności związane z usuwaniem awarii i eksploatacją linii bez wskazania, aby te czynności miały ograniczać się do obszaru pasa technologicznego;
II. art. 75 § 1 w zw. z art. 77 § 1 i art. 84 § 1 k.p.a. oraz w zw. z art. 140 k.c. poprzez nieprzeprowadzenie dowodu z opinii biegłego na okoliczność określenia właściwej szerokości pasa technologicznego ustanawianego w związku z zamierzonym posadowieniem urządzeń przesyłowych na gruncie skarżących;
III. art. 124 ust. 3 u.g.n. poprzez zaniechanie przyjęcia, że rokowania prowadzone przez inwestora były pozorne.
W uzasadnieniu wskazano, że w treści decyzji wydanej na podstawie art. 124 ust. 1 u.g.n. jednoznacznie powinny być wskazane ograniczenia w wykonaniu własności nieruchomości, której ta decyzja dotyczy. Tymczasem w pkt 3 decyzji Starosty zostało użyte określenie "w szczególności" przy wskazaniu na czym ograniczenia te w stosunku do nieruchomości mają polegać. Zdaniem skarżących, użycie takiego sformułowania oznacza, że decyzja ta ogranicza własność w zakresie szerszym niż zostało to wymienione w pkt 1 czy pkt 3 tej decyzji. Zarzucono również, że w pkt 1 decyzji organu I instancji zostały określone zachowania Spółki, związane z zapewnieniem bezpiecznego funkcjonowania i eksploatacją linii, które muszą być tolerowane przez właścicieli nieruchomości i które mają odbywać się w granicach linii technologicznej. Z kolei w pkt 3 decyzji wprost wskazano, że niedozwolone zachowania Spółki (wzniesienie urządzeń) ma odbywać się w obrębie pasa technologicznego, natomiast dozwolone zachowania Spółki (dotyczące m.in. konserwacji, usuwania awarii) nie zostały ograniczone do pasa technologicznego. W ocenie skarżących oznacza to, że Spółka może dokonywać tych czynności na obszarze całej nieruchomości. Zarzucono także, iż organy obu instancji nie przeprowadziły postępowania dowodowego na okoliczność uzasadnionej szerokości pasa technologicznego ustanawianego w związku z planowaną inwestycją. Organy przyjęły stanowisko inwestora, nie zasięgnięto opinii biegłego co do zasadności określenia 20-metrowego pasa ochronnego. Podniesiono również, że rokowania w tej sprawie były jedynie pozorne, ograniczyły się ze strony inwestora do przedstawienia planu budowy sieci oraz propozycji zapłaty nieadekwatnej kwoty za ograniczenie własności nieruchomości skarżących i następnie do poinformowania właścicieli o zamiarze złożenia wniosku o wydanie decyzji w trybie art. 124 ust. 1 u.g.n.
5. W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Nadto organ wyjaśnił, że szerokość pasa technologicznego została określona przez Spółkę w złożonym wniosku, wniosek inwestora w takim postępowaniu jest wiążący, organy nie mają podstaw do weryfikowania tego wniosku pod względem planowanych zamierzeń.
6. Na rozprawie w dniu 14 listopada 2017r. pełnomocnik skarżących złożył do akt pismo Spółki B z dnia 7 lutego 2017r. kierowane do Spółki C oraz opinię dendrologiczną dotyczącą wyceny wartości drzew znajdujących się w pasie technologicznym linii na terenie skarżących. Pełnomocnik podniósł, że skarżącym nie przedstawiono wcześniej alternatywnego przebiegu tej linii. Inne miejsce przeprowadzenia linii byłoby dla skarżącego dogodniejsze, bowiem linia przebiegałaby w miejscu, gdzie nie ma praktycznie drzew. Poza tym z opinii dendrologicznej wynika, że wartość drzew będących w pasie technologicznym przesyłu została wyszacowana na kwotę 480 000,00 zł, a koszt zamiany przebiegu linii według drugiego wariantu wynosi około 300 000,00 zł, co wynika z pisma Spółki B. Zatem inwestor zyskałby na zamianie przebiegu linii. Poza tym konieczność przeniesienia drzew rosnących w pasie technologicznym linii wyniesie równowartość tych drzew, mają one bowiem około 5m wysokości. Po raz kolejny zarzucono, że rokowania były pozorne, inwestor zaproponował kwotę 1500 zł za ustanowienie służebności przesyłu na nieruchomości skarżącego. Z kolei pełnomocnik Spółki wyjaśnił, że zaproponowana kwota w ramach rokowań nie obejmowała poniesionych szkód w uprawach. W rokowaniach była mowa o odszkodowaniu, ale dopiero po przeprowadzeniu inwestycji i ustaleniu ewentualnych szkód. Wskazał, że przez działki skarżących przebiega już linia energetyczna o tym samym napięciu i niemal o tym samym śladzie oraz wysokości co przyszła linia. Drzewa o wskazanej wcześniej wysokości rosną pod obecną linią. Wyjaśnił, że możliwa byłaby zmiana przebiegu linii na terenie nieruchomości skarżących pod warunkiem zagwarantowania zmiany decyzji lokalizacyjnej oraz zmiany raportu oddziaływania na środowisko. Jednak oczekiwanie na taki dokument wynosi 2 lata i w tym czasie inwestor musi zabezpieczyć prawidłowe dostarczanie energii.
W piśmie procesowym z dnia 14 listopada 2017r., złożonym na rozprawie, pełnomocnik skarżących podtrzymał podnoszone wcześniej zarzuty oraz dodatkowo wskazał, że w pkt 1 decyzji organu I instancji zwarto zakaz dokonywania na nieruchomości skarżących naniesień takich jak drzewa, budynki, przekraczających 3m wysokości, w obrębie pasa technologicznego o szerokości 20m. Z kolei z pkt 2 tej decyzji wynika, że obszar pasa technologicznego, jest to "obszar sięgający po 10 m od osi linii w każdą stronę, w którym obowiązują ograniczenia w korzystaniu z nieruchomości". Zdaniem skarżących, opis ten nie jest koherentny z treścią obowiązków spoczywających na właścicielu, które to obowiązki zostały określone w pkt 1 decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz.U. z 2016r. poz. 1066 ze zm.) sądy administracyjne są właściwe do badania zgodności z prawem zaskarżonych aktów administracyjnych, przy czym Sąd nie może opierać tej kontroli na kryterium słuszności lub sprawiedliwości społecznej. Decyzja administracyjna jest zgodna z prawem, jeżeli jest zgodna z powszechnie obowiązującymi przepisami prawa materialnego i przepisami prawa procesowego. Uchylenie decyzji administracyjnej, względnie stwierdzenie jej nieważności przez Sąd, następuje tylko w przypadku stwierdzenia istnienia istotnych wad w postępowaniu lub naruszenia przepisów prawa materialnego, mającego wpływ na wynik sprawy - art. 145 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2017r. poz. 1369 ze zm) zwanej dalej: p.p.s.a.
Zakres kontroli Sądu wyznacza art. 134 p.p.s.a. stanowiący, iż sąd orzeka w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (§ 1). Podkreślić należy również, iż stosownie do art. 133 § 1 p.p.s.a. Sąd nie dokonuje własnych ustaleń w sprawie, bowiem stan faktyczny sprawy ocenia na podstawie przekazanych mu akt sprawy administracyjnej. Jedynie w oparciu o art. 106 § 3 ustawy p.p.s.a. sąd może z urzędu lub na wniosek stron przeprowadzać dowody uzupełniające z dokumentów, jeżeli jest to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości i nie spowoduje nadmiernego przedłużenia postępowania w sprawie.
Sąd poddawszy kontroli zaskarżoną decyzję stwierdził, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Przedmiotem sądowej kontroli w niniejszej sprawie jest decyzja Wojewody utrzymująca w mocy decyzję organu I instancji ograniczającą sposób korzystania z należącej do skarżących części nieruchomości, poprzez zezwolenie Spółce na założenie i przeprowadzenie na tej nieruchomości linii 110 kV G.-O.
Zgodnie z przepisem art. 124 ust. 1 u.g.n. starosta, wykonujący zadanie z zakresu administracji rządowej, może ograniczyć, w drodze decyzji, sposób korzystania z nieruchomości przez udzielenie zezwolenia na zakładanie i przeprowadzenie na nieruchomości ciągów drenażowych, przewodów i urządzeń służących do przesyłania lub dystrybucji płynów, pary, gazów i energii elektrycznej oraz urządzeń łączności publicznej i sygnalizacji, a także innych podziemnych, naziemnych lub nadziemnych obiektów i urządzeń niezbędnych do korzystania z tych przewodów i urządzeń, jeżeli właściciel lub użytkownik wieczysty nieruchomości nie wyraża na to zgody. Ograniczenie to następuje zgodnie z planem miejscowym, a w przypadku braku planu, zgodnie z decyzją o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego. Z kolei art. 124 ust. 3 u.g.n. stanowi, że udzielenie zezwolenia, o którym mowa w ust. 1, powinno być poprzedzone rokowaniami z właścicielem lub użytkownikiem wieczystym nieruchomości o uzyskanie zgody na wykonanie prac, o których mowa w ust. 1. Rokowania przeprowadza osoba lub jednostka organizacyjna zamierzająca wystąpić z wnioskiem o zezwolenie. Do wniosku należy dołączyć dokumenty z przeprowadzonych rokowań.
Zatem jedynymi przesłankami wydania decyzji ograniczającej sposób korzystania z nieruchomości przez jej właściciela jest zgodność inwestycji publicznej z planem miejscowym, a w przypadku jego braku z decyzją o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego oraz brak zgody właściciela na wykonanie prac, która to okoliczność musi wynikać z przeprowadzonych przed wydaniem decyzji rokowań (por. np. wyrok NSA z dnia 15 grudnia 2016r., sygn. I OSK 1570/16, dostępny w internetowej Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych pod adresem: orzeczenia.nsa.gov.pl - dalej jako: CBOSA). Wówczas zezwolenie, o którym mowa w art. 124 ust. 1 u.g.n., daje inwestorowi prawo dysponowania nieruchomością na cele budowlane, tym samym stwarza warunki do wystąpienia o pozwolenie na budowę, tj. zastępuje zgodę właściciela na wejście na teren, gdy ten nie wyraża zgody, jak również dowód o jakim mowa w art. 32 ust. 4 pkt 2 ustawy Prawo budowlane, tj. prawo do dysponowania nieruchomością na cele budowlane (por. wyrok NSA z dnia 7 września 2016 r., I OSK 1903/15, dostępny w CBOSA).
Należy również zauważyć, że tryb z art. 124 ust. 1 u.g.n. ma na celu jedynie umożliwienie sprawnej realizacji inwestycji, ponieważ przepisy ustawy Prawo budowlane warunkują udzielenie pozwolenia na budowę od prawa dysponowania nieruchomością na cele budowlane, czyli - zgody właścicieli nieruchomości. Dlatego art. 124 ust. 3 u.g.n. stanowi o tym, że udzielenie zezwolenia, o którym mowa w ust. 1, powinno być poprzedzone rokowaniami z właścicielem lub użytkownikiem wieczystym nieruchomości o uzyskanie zgody na wykonanie prac.
W rozpoznawanej sprawie Burmistrz decyzją z dnia [...] ustalił sposób zagospodarowania i warunki zabudowy terenu dla inwestycji celu publicznego polegającej na budowie linii napowietrznej 110 kV G.-O., przewidzianej do realizacji m.in. na działkach skarżących, co wynika z treści decyzji oraz załącznika do decyzji na ark. Nr 27. Skarżący nie składali odwołania od tej decyzji. Z adnotacji uczynionej na tej decyzji wynika, że stała się ostateczna dnia [...] 2016r. (karta 21 akt administracyjnych). Planowana przez Spółkę inwestycja jest zatem zgodna z zapisami decyzji o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego.
W aktach sprawy znajdują się również protokoły z dnia 7 i 18 września 2015r. (k. 5-12 akt administracyjnych), z których wynika, że pełnomocnik Spółki informował skarżących o planowanej budowie linii energetycznej na należącej do nich działce nr [...] (aktualnie po podziale są to działki nr: [...]), a także zaproponował właścicielom jednorazowe odszkodowanie w wysokości 1500 zł za ustanowienie służebności przesyłu. Jednak zaproponowane warunki nie zostały przyjęte przez skarżących. W protokole z dnia 18 września 2015r. wpisano, ze właściciele działki są skłonni do wyrażenia zgody na budowę linii za kwotę 90.000 zł
W ocenie Sądu, za bezzasadny należało uznać zarzut naruszenia art. 124 ust. 1 u.g.n., poprzez uznanie, że w przedmiotowej sprawie rokowania były pozorne. Jak zostało wcześniej wskazane, udzielenie zezwolenia, o którym mowa w art. 124 ust. 1 u.g.n., powinno być poprzedzone rokowaniami z właścicielem lub użytkownikiem wieczystym nieruchomości o uzyskanie zgody na wykonanie prac, o których mowa w ust. 1. Rokowania przeprowadza osoba lub jednostka organizacyjna zamierzająca wystąpić z wnioskiem o zezwolenie. Do wniosku należy dołączyć dokumenty z przeprowadzonych rokowań (art. 124 ust. 3 u.g.n.). Zatem strony zmierzające do załatwienia sprawy w sposób określony w art. 124 ust. 3 u.g.n. nie są związane jakimikolwiek regułami w zakresie przeprowadzenia rokowań oprócz obowiązku ich zainicjowania. Przywołany przepis nie określa formy prowadzenia rokowań, ani dokumentów, z jakimi inwestor musi wystąpić do właściciela gruntu w celu uzyskania zgody na udostępnienie nieruchomości, ani też nie nakłada na inwestora obowiązku poinformowania właściciela na piśmie, że rokowania w sprawie uważa za zakończone. Zatem rokowania mogą być zakończone w dowolnym czasie, chociażby w przypadku, gdy w ocenie którejkolwiek ze stron nie ma szans na zawarcie porozumienia (por. wyroki NSA z dnia 2 lutego 2017r., sygn. I OSK 2054/16 i z dnia 6 lipca 2016r., sygn. I OSK 179/15, dostępne w CBOSA).
Z materiału dowodowego sprawy wynika, że Spółka zaprosiła skarżących do rokowań, jednak złożona oferta nie została przyjęta. Należy uznać, że brak porozumienia stron był wystarczający do stwierdzenia, iż złożenie przez inwestora wniosku o wydanie decyzji ograniczającej sposób korzystania z nieruchomości skarżących, zostało poprzedzone etapem nieskutecznych negocjacji. Strony przedstawiły warunki, które były dla nich wzajemnie nie do przyjęcia. W trybie art. 124 u.g.n. nie podlega weryfikacji organu, a następnie sądu, okoliczność, czy inwestor zaproponował właścicielowi takie warunki, które są dla niego korzystne, czy takie które są dla niego nie do przyjęcia. Rolą organów było wyłącznie zbadanie faktu, czy rokowania w ogóle odbyły się, oraz czy doszło do porozumienia pomiędzy stronami.
Należy również zauważyć, że Spółka składając wniosek o wydanie decyzji ograniczającej sposób korzystania z przedmiotowej nieruchomości, sprecyzowała prawidłowo zakres koniecznego ograniczenia, które ma na celu jedynie zapewnienie inwestorowi prawa do dysponowania nieruchomością skarżących w zakresie niezbędnym do wykonania prac budowlanych służących realizacji ściśle określonej inwestycji celu publicznego. Jak natomiast stanowi art. 124 ust. 1 u.g.n. ograniczenie sposobu korzystania z nieruchomości, w drodze decyzji, ma polegać na udzieleniu zezwolenia na zakładanie i przeprowadzenie na nieruchomości ciągów drenażowych, przewodów i urządzeń służących do przesyłania lub dystrybucji płynów, pary, gazów i energii elektrycznej oraz urządzeń łączności publicznej i sygnalizacji, a także innych podziemnych, naziemnych lub nadziemnych obiektów i urządzeń niezbędnych do korzystania z tych przewodów i urządzeń, jeżeli właściciel lub użytkownik wieczysty nieruchomości nie wyraża na to zgody. Z treści tego unormowania wynika, że rozstrzygnięcie decyzji powinno wskazywać podmiot, któremu udziela się zezwolenia, rodzaj inwestycji, która ma być realizowana, przedmiot zajęcia (wskazanie nieruchomości) i zakres ograniczenia, czyli przebieg inwestycji przez nieruchomość oraz powierzchnię gruntu, co do której konieczne jest uszczuplenie władztwa właściciela. W niniejszej sprawie warunki te zostały spełnione. Osiągnięto je poprzez podanie jaką powierzchnię zajmie pas technologiczny na działce, pas montażowy ustanowiony na czas budowy i poprzez załącznik graficzny w postaci mapy obrazującej przebieg projektowanej linii elektroenergetycznej i pasa technologicznego. Należy również wyjaśnić w tym miejscu, że szerokość pasa technologicznego pozostaje zgodna z szerokością określoną już na etapie lokalizacji inwestycji celu publicznego, gdyż w decyzji lokalizacyjnej taki właśnie pas technologicznych został wskazany.
Skarżący kwestionują szerokość pasa technologicznego, jednak z uwagi na brak przepisów prawa określających szerokość pasów technologicznych, pasów ochronnych dla linii elektroenergetycznych, pasy ochronne każdorazowo wyznaczane są przez inwestora (wyrok NSA z dnia 31 maja 2017r., sygn. I OSK 2618, dostępny w CBOSA). W ocenie Sądu wnioskowana przez inwestora szerokość 20 m nie jest nadmierna, uwzględniwszy charakter inwestycji. Nowa linia elektroenergetyczna będzie przebiegała niemal w tym samym śladzie oraz wysokości co istniejąca aktualnie linia na nieruchomości skarżących. Zgodzić należy się też z organem odwoławczym, że to inwestor decyduje jaki obszar jest mu potrzebny na pas technologiczny, rola organu sprowadza się w tym względzie jedynie do sprawdzenia, czy zakres żądania zawiera się w ograniczeniach wynikających z zapisów planu miejscowego bądź decyzji o lokalizacji inwestycji celu publicznego. Reasumując, zarzuty skarżących w odniesieniu do szerokości pasa technologicznego są bezzasadne. W konsekwencji organom nie można przypisać zarzucanego im w skardze naruszenia przepisów postępowania administracyjnego.
Za niezasadny należy również uznać zarzut naruszenia art. 124 ust. 1 u.g.n. w zw. z art. 140 k.c. przez zaniechanie uznania, że organ I instancji wadliwie określił w wydanej decyzji na czym polega ograniczenie korzystania z nieruchomości skarżących. Należy zgodzić się z organem odwoławczy, że decyzja organu I instancji w ścisły sposób określiła zakres ograniczenia prawa własności, w szczególności możliwie najmniejszą i niezbędną powierzchnię działek (pas technologiczny o szerokości 20 m, tj. po 10 m od osi). Ograniczenia te zostały nałożone w związku z realizacją planowanej inwestycji celu publicznego. Ograniczenia wynikające z poszczególnych punktów decyzji organu I instancji muszą być interpretowane łącznie, a nie w sposób wybiórczy, jak czyni to strona skarżąca dopatrując się w zapisach poszczególnych punktów rozbieżności oraz blankietowości rozwiązań.
Reasumując nie sposób podzielić zarzutów skargi, co do braku wyjaśnienia wszystkich niezbędnych okoliczności warunkujących wydanie decyzji o ograniczeniu sposobu korzystania z nieruchomości skarżących. Organy orzekające w tej sprawie prawidłowo uznały bowiem, że zarówno przeprowadzone zostały rokowania ze skarżącymi, które nie zakończyły się porozumieniem, jak również w sprawie tej została wydana decyzja o lokalizacji inwestycji celu publicznego dla planowanej inwestycji, której przebieg ustalono na ww. nieruchomości skarżących, jak również w sposób czytelny określono sposób ograniczenia nieruchomości.
Mając powyższe na względzie Sąd, na podstawie art. 151 p.p.s.a., orzekł jak w pkt 1 sentencji wyroku. O zwrocie nadpłaconego wpisu orzeczono na podstawie art. 225 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło