II SA/Ol 669/17

PostanowienieWSA w Olsztynie2017-10-06

Skład orzekający: Agnieszka Bińczyk

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata, uzupełniony z jednodniowym opóźnieniem, powinien zostać pozostawiony bez rozpoznania, czy też merytorycznie rozpoznany?
Ratio decidendi
Postępowanie w zakresie wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych zostało umorzone, ponieważ skarżący nie miał obowiązku ich uiszczania na mocy art. 239 § 1 pkt 1 lit. a PPSA. Wniosek o ustanowienie adwokata został merytorycznie rozpoznany i uwzględniony, gdyż sytuacja materialna skarżącego, obejmująca niskie dochody z renty i zasiłku pielęgnacyjnego oraz znaczne wydatki na leczenie i utrzymanie, nie pozwalała na poniesienie kosztów zastępstwa procesowego bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania.
Stan faktyczny
Skarżący Z. Z. złożył wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie dotyczącej specjalnego zasiłku celowego. Wniosek został uzupełniony z jednodniowym opóźnieniem. Skarżący wskazał na swoją trudną sytuację materialną, stałą opiekę lekarską, niskie dochody z renty i zasiłku pielęgnacyjnego oraz wysokie wydatki na leki i wynajem pokoju. Okresowo korzystał ze specjalnych zasiłków celowych.
Rozstrzygnięcie
1) umorzył postępowanie w zakresie wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych; 2) ustanowił dla skarżącego adwokata.

Pełny tekst orzeczenia

Starszy referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Olsztynie Agnieszka Bińczyk po rozpoznaniu w dniu 6 października 2017 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku Z. Z. o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi Z. Z. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w "[...]" z dnia "[...]" nr "[...]" w przedmiocie specjalnego zasiłku celowego postanawia: 1) umorzyć postępowanie w zakresie wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych; 2) ustanowić dla skarżącego adwokata. We wniosku z dnia "[...]", złożonym na urzędowym formularzu PPF i uzupełnionym następnie w zakresie braków formalnych, skarżący – Z. Z. wniósł o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. W uzasadnieniu wskazał, że znajduje się pod stałą opieką lekarską i leczy się z wielu chorób. Mieszka w wynajmowanym pokoju. Zgodnie z oświadczeniem o stanie rodzinnym, majątku i dochodach skarżący prowadzi sam gospodarstwo domowe. Nie posiada żadnego majątku. Źródłami jego dochodu są renta i zasiłek pielęgnacyjny w łącznej kwocie "[...]". W rubryce nr 11 skarżący wykazał wydatki: najem pokoju - "[...]", leki - do "[...]", dojazdy na leczenie - "[...]". Z przedłożonych przez skarżącego w toku postępowania sądowego kopii decyzji w przedmiocie świadczeń z pomocy społecznej wynika dodatkowo, że jest on osobą niepełnosprawną w stopniu "[...]","[...]", okresowo korzystającą ze specjalnych zasiłków celowych (na "[...]" w kwotach "[...]"). Na wstępie wskazać należy, że skarżący uzupełnił braki formalne wniosku o przyznanie prawa pomocy z jednodniowym opóźnieniem. Kierując się jednak stanowiskiem Naczelnego Sądu Administracyjnego, wyrażonym w uzasadnieniu postanowienia z dnia 7 grudnia 2011 r., sygn. akt I OZ 1015/11 (por. również postanowienie NSA z dnia 14 kwietnia 2016 r., sygn. akt II GZ 342/16, http://orzeczenia.nsa.gov.pl), zgodnie z którym pozostawienie wniosku bez rozpoznania, mimo iż uzupełniono jego braki formalne, jest stanowiskiem zbytnio formalistycznym, uznano - mając także na uwadze względy ekonomiki procesowej, że również w okolicznościach niniejszej sprawy zasadne jest merytoryczne rozpoznanie wniosku skarżącego o przyznanie prawa pomocy. Mając na uwadze powyższe zważyć należy, co następuje: Wobec tego, że z mocy art. 239 § 1 pkt 1 lit. a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.), zwanej dalej w skrócie: p.p.s.a., skarżący nie ma w niniejszej sprawie obowiązku uiszczenia kosztów sądowych, postępowanie z wniosku o przyznanie prawa pomocy w tym zakresie jako zbędne podlega umorzeniu stosownie do art. 249a p.p.s.a. Tym samym w zakresie merytorycznego rozstrzygnięcia przedmiotowego wniosku pozostaje kwestia ustanowienia zawodowego pełnomocnika. Zgodnie z art. 262 p.p.s.a., do stron korzystających z ustawowego zwolnienia od obowiązku uiszczenia kosztów sądowych odpowiednie zastosowanie mają przepisy o przyznaniu prawa pomocy, w zakresie dotyczącym zastępstwa prawnego na zasadach prawa pomocy. Jak wynika z odpowiedniego zastosowania art. 245 § 3 i art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a., ustanowienie zawodowego pełnomocnika dla osoby fizycznej następuje, gdy wykaże ona, że nie jest w stanie ponieść związanych z tym kosztów, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Mając na uwadze przedstawioną wyżej sytuację materialną skarżącego stwierdzić należy, że nie pozwala ona na poniesienie kosztów związanych z ustanowieniem adwokata, bez uszczerbku koniecznego dla niego utrzymania. Wskazać należy, że stałymi źródłami dochodu skarżącego są renta i zasiłek pielęgnacyjny. Ze środków pieniężnych pochodzących z tych tytułów, po pokryciu wydatków związanych z najmem pokoju oraz leczeniem, skarżącemu pozostaje niespełna "[...]". Kwota ta nie jest wystarczająca na zaspokojenie wszystkich podstawowych potrzeb życiowych skarżącego, o czym świadczą przyznawane mu okresowo świadczenia z pomocy społecznej. W tych okolicznościach za zasadne uznano ustanowienie dla skarżącego adwokata, szczególnie że nie posiada on również środków majątkowych, które umożliwiłyby mu poniesienie wskazanych kosztów postępowania. W konsekwencji, na podstawie art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a. w związku z art. 249a p.p.s.a. oraz art. 246 § 1 pkt 2 i art. 262 p.p.s.a., postanowiono jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło