II SA/Ol 67/08

Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Olsztynie Krzysztof Nesteruk po rozpoznaniu w dniu 18 sierpnia 2009 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku R.K. o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego lub adwokata w sprawie ze skargi R.K., S.K. i Z.K. na postanowienie Wojewody z dnia "[...]", nr "[...]" w przedmiocie wniesienia odrębnych podań do właściwych organów postanawia odmówić skarżącemu – R.K. przyznania prawa pomocy. R.K., którego zażalenie na postanowienie o odmowie przyznania prawa pomocy w niniejszym postępowaniu zostało oddalone postanowieniem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 9 września 2008 r. (k. 133-137 akt), w związku z odrzuceniem skargi (k. 212-213 akt) ponowił wniosek o zwolnienie go od kosztów sądowych i ustanowienie na jego rzecz profesjonalnego pełnomocnika (k. 225-226 akt). Z uwagi na zasadniczą zbieżność treści obydwu wniosków o przyznanie prawa pomocy oraz fakt, iż powodem podjętego już w tym przedmiocie rozstrzygnięcia było nieprzedłożenie przez skarżącego żądanych dokumentów źródłowych, które uniemożliwiło dokonanie właściwej oceny jego sytuacji majątkowej, został on wezwany do przedłożenia w terminie 14 dni: (1) oświadczenia wyjaśniającego, czy od czasu rozpoznawania jego sytuacji majątkowej na podstawie poprzedniego wniosku uległa ona zmianie, a jeśli tak, to wskutek jakich zdarzeń, oraz podającego przybliżoną wysokość środków pieniężnych, jakimi będzie on dysponował w ciągu kolejnych miesięcy bieżącego roku (począwszy od lipca) oraz szacunkową wysokość poszczególnych, planowanych na ten okres wydatków; (2) wyciągów z posiadanych rachunków bankowych, z okresu ostatnich trzech miesięcy; (3) kopii ksiąg rejestracji posiadanych zwierząt; (4) zaświadczenia banku o wysokości uzyskanych kredytów, warunkach ich spłaty, dacie wypłaty pochodzących z nich środków pieniężnych oraz aktualnym stanie zadłużenia; (5) zaświadczenia Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa o wysokości i rodzaju płatności wypłacanych mu od początku ubiegłego do końca bieżącego roku. Wezwanie to, po dwukrotnym awizowaniu - 1 i 9 lipca 2009 r., zostało zwrócone przez urząd pocztowy z adnotacją, iż nie podjęto go w terminie (k. 300 akt). W tym stanie rzeczy stwierdzono, co następuje: Stosownie do art. 73 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zmianami; w skrócie: "p.p.s.a."), w sytuacji, gdy doręczający nie zastanie adresata w mieszkaniu, ani też niemożliwe jest pozostawienie przesyłki dorosłemu domownikowi, administracji domu lub dozorcy, pismo składa się na okres czternastu dni w placówce pocztowej albo w urzędzie gminy. Zawiadomienie o złożeniu pisma wraz z informacją o możliwości jego odbioru w placówce pocztowej albo w urzędzie gminy w terminie siedmiu dni od dnia pozostawienia zawiadomienia, umieszcza się w oddawczej skrzynce pocztowej, a gdy to nie jest możliwe, na drzwiach mieszkania adresata lub w miejscu wskazanym jako adres do doręczeń, na drzwiach biura lub innego pomieszczenia, w którym adresat wykonuje swoje czynności zawodowe. W przypadku niepodjęcia pisma we wskazanym terminie pozostawia się powtórne zawiadomienie o możliwości odbioru pisma w terminie nie dłuższym niż czternaście dni od dnia pierwszego zawiadomienia o złożeniu pisma w placówce pocztowej albo w urzędzie gminy. Z upływem ostatniego dnia 14-dniowego okresu doręczenie uważa się za dokonane. Biorąc zatem pod uwagę, iż skarżący był w toku niniejszego postępowania pouczany o obowiązku zawiadamiania sądu o każdej zmianie swojego zamieszkania lub adresu dla doręczeń i skutkach jego niedopełnienia (art. 70 § 2 p.p.s.a.) należy stwierdzić, iż procesowy skutek prawny doręczenia wezwania do złożenia dodatkowego oświadczenia oraz materiałów źródłowych powstał z upływem 15 lipca 2007 r. Stąd też termin realizacji tego wezwania upłynął bezskutecznie 29 lipca 2009 r. W przekonaniu referendarza, konsekwencja tego faktu ma w rozpatrywanym przypadku decydujące znaczenie. Jakkolwiek strona, po prawomocnym oddaleniu wniosku o przyznanie prawa pomocy, może złożyć kolejny wniosek o przyznanie prawa pomocy, to jednak rozpoznanie tego kolejnego wniosku nie może polegać na weryfikowaniu ocen i rozstrzygnięcia objętego wcześniejszym prawomocnym postanowieniem. Prawomocne postanowienie w tym zakresie wiąże nie tylko strony, ale także sąd. Ponowne rozstrzygnięcie w tym przedmiocie jest dopuszczalne, ale tylko z uwagi na takie okoliczności, które powstały później i w sposób zasadniczy zmieniają sytuację materialną strony (tak Naczelny Sąd Administracyjny m.in. w postanowieniu z 4 czerwca 2009 r., sygn. akt II FZ 176/09, publ. w internecie - http://orzeczenia.nsa.gov.pl/). Naczelny Sąd Administracyjny w uzasadnieniu wydanego w niniejszej sprawie postanowienia zakomunikował skarżącemu, iż odmowa przyznania prawa pomocy nie zamyka mu możliwości do złożenia nowego wniosku w przypadku zmiany jego sytuacji majątkowej w stosunku do rozpoznawanej na podstawie poprzedniego wniosku. Na gruncie przedmiotowej sprawy zaistnienia takiej zmiany ustalić jednak nie można, skoro nieuzupełnienie wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie zakreślonym przez sąd (art. 255 p.p.s.a.) należy ocenić - na co już zwrócił uwagę skarżącego Naczelny Sąd Administracyjny - jako niewykazanie przez stronę, że nie jest ona w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Wynika to z tego, iż art. 246 § 1 p.p.s.a. nakłada wyłącznie na stronę ubiegającą się o przyznanie prawa pomocy obowiązek uzasadnienia i uprawdopodobnienia okoliczności, które podaje we wniosku. Z podanych przyczyn orzeczono jak w sentencji w oparciu o art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a., powierzający referendarzowi sądowemu wydawanie na posiedzeniu niejawnym postanowień co do przyznania lub odmowy przyznania prawa pomocy.