II SA/Ol 67/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marzenna Glabas po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 24 lutego 2011r. wniosku Z. W. o dopuszczenie do udziału w sprawie w charakterze uczestnika na prawach strony oraz o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi R. R. na uchwałę Rady Miasta z dnia "[...]" nr "[...]" w przedmiocie skargi na Dyrektora Specjalnego Ośrodka Szkolno-Wychowawczego postanawia 1. oddalić wniosek o dopuszczenie do udziału w sprawie w charakterze uczestnika na prawach strony, 2. oddalić wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych. Pismem z dnia 12 września 2010r. R. R. i Z. W., powołując się na art. 221, art. 227 i art. 229 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r., Nr 98, poz. 1071 ze zm.), dalej zwanej K.p.a., wystąpili do Prezydenta Miasta ze skargą na Dyrektora Specjalnego Ośrodka Szkolno-Wychowawczego, któremu zarzucili stosowanie wobec nich mobbingu oraz inne naruszenia prawa pracy związane z bezpieczeństwem i higieną pracy. Skargę powyższą Prezydent Miasta przekazał pismem z dnia 30 września 2010r. do rozpatrzenia według właściwości Radzie Miasta, która na podstawie art. 229 pkt 3 K.p.a., podjęła uchwałę Nr "[...]" z dnia "[...]", stwierdzającą bezzasadność wniesionej skargi. Uzasadniając zajęte stanowisko Rada wskazała, że Komisja Rewizyjna Rady Miasta rozpatrywała skargę na posiedzeniu w dniu 20 października 2010r. Po przeanalizowaniu dokumentacji zgromadzonej w sprawie oraz wysłuchaniu wyjaśnień przedstawionych przez Dyrektora Specjalnego Ośrodka Szkolno-Wychowawczego uznała skargę Z. W. i R. R. za bezzasadną. Komisja przyjęła wyjaśnienia Dyrektora Specjalnego Ośrodka Szkolno-Wychowawczego, który potwierdził, iż Pan R. złożył sprawę w sądzie pracy. Dyrektor podał, iż próbował wyjaśnić sprawę we własnym zakresie, niestety skarżący rozpoczął kierowanie skarg do wszystkich możliwych instytucji. Wskazał, że sprawa o mobbing dotyczyła: uzyskania odszkodowania z tytułu stosowania mobbingu, nieprzestrzegania zasad BHP oraz narażenia skarżącego na utratę zdrowia. Powództwo w tej sprawie zostało oddalone. W rezultacie Pan R. złożył apelację do sądu II instancji, który podzielił stanowisko sądu I instancji. Skarżący złożył również skargę do Państwowej Inspekcji Pracy, która nie potwierdziła zarzutów dotyczących mobbingu skierowanych bezpośrednio wobec Kierownika jak i Dyrektora Ośrodka. Postępowanie Państwowej Inspekcji Pracy zakończyło się pozytywnym wynikiem dla Ośrodka. Komisja ustaliła również, iż w wyniku przeprowadzonej w 2009r. kontroli przez Biuro Kontroli Urzędu Miasta w Specjalnym Ośrodku Szkolno-Wychowawczym stwierdzono m.in., że: w wyniku zgłoszonego przez Pana R. istnienia mobbingu w szkole, Dyrektor Specjalnego Ośrodka Szkolno-Wychowawczego przeprowadził postępowanie wyjaśniające oraz konfrontacje z udziałem stron. Kontrola przeprowadzona przez Państwową Inspekcję Pracy potwierdziła, że Dyrektor Ośrodka podejmował działania proceduralne dotyczące zgłaszanej przez pracownika sprawy mobbingu. Natomiast w zakresie zasadności rozwiązywania umów o pracę z pracownikami administracji i obsługi stwierdzono, że we wszystkich przypadkach objętych kontrolą Dyrektor miał uzasadnione podstawy do podjęcia tych decyzji i rozwiązanie umów we wszystkich przypadkach odbyło się zgodnie z obowiązującymi przepisami. Pismem z dnia 3 listopada 2010r. Przewodniczący Rady Miasta poinformował R. R. i Z. W. o podjętej uchwale, pouczając strony o przysługującym prawie wezwania Rady Miasta do usunięcia naruszenia prawa oraz prawie do zaskarżenia uchwały do sądu administracyjnego w przypadku bezskuteczności tego wezwania. W dniu 10 stycznia 2011r. R. R., po uprzednim wezwaniu Rady Miasta do usunięcia naruszenia prawa, zaskarżył powyższą uchwałę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie, wskazując na nieprawidłowe przeprowadzenie kontroli, wbrew wymogom art. 227-240 K.p.a., co doprowadziło do błędnych ustaleń faktycznych, przyjętych za podstawę uchwały. Skarżący zarzucił Dyrektorowi Ośrodka stosowanie wobec niego mobbingu i narażenie Z. W. na zatrucie niebezpiecznymi środkami chemicznymi. W konsekwencji skarżący wniósł o uznanie tej uchwały za akt prawnie nieskuteczny o cechach nieważności. W odpowiedzi na skargę Przewodniczący Rady Miasta wniósł o jej oddalenie i zasądzenie od skarżącego na rzecz organu kosztów postępowania. W ocenie Rady Powiatu skarga R. R. nie zasługuje na uwzględnienie. Wskazano, że zarzuty zawarte w skardze były przedmiotem postępowania sądowego, i tak: 1. odnośnie do zarzutu mobbingu – zapadł wyrok Sądu Rejonowego z dnia 29 stycznia 2010r., sygn. akt "[...]" oddalający powództwo skarżącego, utrzymany w mocy wyrokiem Sądu Okręgowego z dnia 23 kwietnia 2010r., sygn. akt "[...]", 2. odnośnie do wypadku przy pracy jakiemu miał ulec skarżący w dniu 16 stycznia 2004r. – zapadł wyrok Sądu Rejonowego z dnia 10 grudnia 2009r., sygn. akt "[...]" oddalający powództwo, 3. odnośnie do wypowiedzenia skarżącemu umowy o pracę - jest przedmiotem postępowania przed Sądem Rejonowym, sygn. akt "[...]" - postępowanie w toku. Organ podkreślił, że wskazane w pkt 1 i 2 wyroki sądowe potwierdzają niezasadność stawianych Dyrektorowi Specjalnego Ośrodka Szkolno - Wychowawczego zarzutów. W sytuacji, gdy organy powołane do rozstrzygania sporów nie stwierdziły naruszenia prawa przez Dyrektora Ośrodka, Rada Miasta nie ma prawa do dokonania odmiennej interpretacji faktów będących podstawą orzeczeń. Rada Miasta podniosła, że skarga R. R. nie zawiera innych zarzutów aniżeli będących przedmiotem postępowania przed sądami powszechnymi. Pismem z dnia 12 lutego 2011r. Z. W. wystąpiła o dopuszczenie jej na prawach strony do udziału w postępowaniu ze skargi R. R., podtrzymując w całości stanowisko skarżącego i wniosła o zwolnienie jej od kosztów sądowych w niniejszej sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje: Stosownie do art. 33 § 1 ustawy z dnia 20 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej w dalszej części uzasadnienia: p.p.s.a. - osoba, która brała udział w postępowaniu administracyjnym, a nie wniosła skargi, jeżeli wynik postępowania sądowego dotyczy jej interesu prawnego, jest uczestnikiem tego postępowania na prawach strony. Osoba spełniająca te kryteria powinna być zatem uczestnikiem na prawach strony z mocy prawa. Przy czym zważyć trzeba, że warunkiem takiego uczestnictwa jest uprzedni udział w postępowaniu administracyjnym jurysdykcyjnym, czyli postępowaniu prowadzonym w trybie przepisów ogólnych Kodeksu postępowania administracyjnego, a nie jak to miało miejsce w rozpatrywanej sprawie w trybie Działu VIII K.p.a. zatytułowanego "Skargi i wnioski", regulującego odrębne zasady postępowania w tych sprawach. W piśmiennictwie prawniczym powszechnie przyjmuje się, że przepis art. 33 § 1 p.p.s.a. nie ma zastosowania w sytuacjach, gdy przedmiotem zaskarżenia jest akt bądź czynność podjęta poza postępowaniem administracyjnym a w szczególności, gdy przedmiotem zaskarżenia jest uchwała organu jednostki samorządu terytorialnego (por. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Komentarz pod red. T. Wosia, Wyd. LexisNexis 2008, str. 203). Dlatego też przedmiotowy wniosek należy rozpatrywać według art. 33 § 2 p.p.s.a., w myśl którego udział w charakterze uczestnika postępowania na prawach strony może zgłosić również osoba, która nie brała udziału w postępowaniu administracyjnym, jeżeli wynik tego postępowania dotyczy jej interesu prawnego. Oznacza to, że kwestia czy dany podmiot powinien brać udział w postępowaniu ze względu na swój interes prawny, podlega ocenie w świetle przepisów prawa materialnego normujących dane prawa i obowiązki. W niniejszej sprawie nie ma jednak potrzeby badania interesu prawnego wnioskodawczyni do udziału w postępowaniu ze skargi R. R. na wskazaną uchwałę, gdyż postępowanie to nie toczy się. Z tego też powodu zgłoszone przez Z. W. wnioski należy uznać za bezprzedmiotowe. Skarga R. R. nie wszczęła skutecznie postępowania sądowoadministracyjnego z uwagi na brak właściwości sądu administracyjnego do jej rozpatrzenia. Postanowieniem z dnia 24 lutego 2011r. sygn. akt II SA/Ol 67/11 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie odrzucił skargę R. R. na uchwałę Rady Miasta z dnia "[...]" Nr "[...]". W tym stanie rzeczy przedmiotowy wniosek o dopuszczenie do udziału w postępowaniu należało oddalić. W konsekwencji, wobec braku przymiotu "strony", Z. W. nie może wnioskować o przyznanie prawa pomocy. Wniosek ten z mocy art. 243 § 1 p.p.s.a. podlega oddaleniu. Zgodnie z treścią tego unormowania prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w toku postępowania. Mając powyższe na uwadze postanowiono jak w sentencji orzeczenia.