II SA/Ol 670/17
PostanowienieWSA w Olsztynie2017-10-06
Skład orzekający: Agnieszka Bińczyk
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych, uzupełniony z jednodniowym opóźnieniem, powinien zostać pozostawiony bez rozpoznania, czy też merytorycznie rozpoznany?Ratio decidendi
Wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych, uzupełniony z jednodniowym opóźnieniem, powinien zostać merytorycznie rozpoznany, a nie pozostawiony bez rozpoznania, ze względu na zbyt formalistyczne podejście i względy ekonomiki procesowej. W przypadku braku obowiązku uiszczenia kosztów sądowych, postępowanie w tym zakresie podlega umorzeniu jako zbędne. Jednocześnie, jeśli sytuacja materialna strony nie pozwala na poniesienie kosztów zastępstwa procesowego bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania, należy ustanowić zawodowego pełnomocnika.Stan faktyczny
Skarżący Z. Z. złożył wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata, uzasadniając go trudną sytuacją materialną, chorobami i niskimi dochodami. Wniosek został uzupełniony z jednodniowym opóźnieniem. Skarżący jest osobą niepełnosprawną, korzystającą okresowo ze specjalnych zasiłków celowych. Sąd rozpoznał wniosek, umarzając postępowanie w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanawiając adwokata.Rozstrzygnięcie
1) umorzyć postępowanie w zakresie wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych; 2) ustanowić dla skarżącego adwokata.Pełny tekst orzeczenia
Starszy referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Olsztynie Agnieszka Bińczyk po rozpoznaniu w dniu 6 października 2017 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku Z. Z. o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi Z. Z. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w "[...]" z dnia "[...]" nr "[...]" w przedmiocie specjalnego zasiłku celowego postanawia: 1) umorzyć postępowanie w zakresie wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych; 2) ustanowić dla skarżącego adwokata.
We wniosku z dnia "[...]", złożonym na urzędowym formularzu PPF i uzupełnionym następnie w zakresie braków formalnych, skarżący – Z. Z. wniósł o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. W uzasadnieniu wskazał, że znajduje się pod stałą opieką lekarską i leczy się z wielu chorób. Mieszka w wynajmowanym pokoju. Zgodnie z oświadczeniem o stanie rodzinnym, majątku i dochodach skarżący prowadzi sam gospodarstwo domowe. Nie posiada żadnego majątku. Źródłami jego dochodu są renta i zasiłek pielęgnacyjny w łącznej kwocie "[...]". W rubryce nr 11 skarżący wykazał wydatki: najem pokoju - "[...]", leki - do "[...]", dojazdy na leczenie - "[...]".
Z przedłożonych przez skarżącego w toku postępowania sądowego kopii decyzji w przedmiocie świadczeń z pomocy społecznej wynika dodatkowo, że jest on osobą niepełnosprawną w stopniu "[...]","[...]", okresowo korzystającą ze specjalnych zasiłków celowych (na "[...]" w kwotach "[...]").
Na wstępie wskazać należy, że skarżący uzupełnił braki formalne wniosku o przyznanie prawa pomocy z jednodniowym opóźnieniem. Kierując się jednak stanowiskiem Naczelnego Sądu Administracyjnego, wyrażonym w uzasadnieniu postanowienia z dnia 7 grudnia 2011 r., sygn. akt I OZ 1015/11 (por. również postanowienie NSA z dnia 14 kwietnia 2016 r., sygn. akt II GZ 342/16, http://orzeczenia.nsa.gov.pl), zgodnie z którym pozostawienie wniosku bez rozpoznania, mimo iż uzupełniono jego braki formalne, jest stanowiskiem zbytnio formalistycznym, uznano - mając także na uwadze względy ekonomiki procesowej, że również w okolicznościach niniejszej sprawy zasadne jest merytoryczne rozpoznanie wniosku skarżącego o przyznanie prawa pomocy.
Mając na uwadze powyższe zważyć należy, co następuje:
Wobec tego, że z mocy art. 239 § 1 pkt 1 lit. a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.), zwanej dalej w skrócie: p.p.s.a., skarżący nie ma w niniejszej sprawie obowiązku uiszczenia kosztów sądowych, postępowanie z wniosku o przyznanie prawa pomocy w tym zakresie jako zbędne podlega umorzeniu stosownie do art. 249a p.p.s.a. Tym samym w zakresie merytorycznego rozstrzygnięcia przedmiotowego wniosku pozostaje kwestia ustanowienia zawodowego pełnomocnika.
Zgodnie z art. 262 p.p.s.a., do stron korzystających z ustawowego zwolnienia od obowiązku uiszczenia kosztów sądowych odpowiednie zastosowanie mają przepisy o przyznaniu prawa pomocy, w zakresie dotyczącym zastępstwa prawnego na zasadach prawa pomocy. Jak wynika z odpowiedniego zastosowania art. 245 § 3 i art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a., ustanowienie zawodowego pełnomocnika dla osoby fizycznej następuje, gdy wykaże ona, że nie jest w stanie ponieść związanych z tym kosztów, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.
Mając na uwadze przedstawioną wyżej sytuację materialną skarżącego stwierdzić należy, że nie pozwala ona na poniesienie kosztów związanych z ustanowieniem adwokata, bez uszczerbku koniecznego dla niego utrzymania. Wskazać należy, że stałymi źródłami dochodu skarżącego są renta i zasiłek pielęgnacyjny. Ze środków pieniężnych pochodzących z tych tytułów, po pokryciu wydatków związanych z najmem pokoju oraz leczeniem, skarżącemu pozostaje niespełna "[...]". Kwota ta nie jest wystarczająca na zaspokojenie wszystkich podstawowych potrzeb życiowych skarżącego, o czym świadczą przyznawane mu okresowo świadczenia z pomocy społecznej. W tych okolicznościach za zasadne uznano ustanowienie dla skarżącego adwokata, szczególnie że nie posiada on również środków majątkowych, które umożliwiłyby mu poniesienie wskazanych kosztów postępowania.
W konsekwencji, na podstawie art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a. w związku z art. 249a p.p.s.a. oraz art. 246 § 1 pkt 2 i art. 262 p.p.s.a., postanowiono jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło