II SA/Ol 672/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Bogusław Jażdżyk (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Beata Jezielska Sędzia WSA Katarzyna Matczak Protokolant Grzegorz Knop po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 września 2009 roku sprawy ze skargi D. B. na decyzję Wojewody z dnia [...] nr [...] w przedmiocie wymeldowania oddala skargę. Z przekazanych Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Olsztynie akt sprawy wynika, że pismem z dnia [...]" I. i K. O. zwrócili się do Urzędu Miasta i Gminy o wymeldowanie D. B. z lokalu mieszkalnego położonego w "[...]" przy ulicy A. Podnieśli, że są właścicielami tej nieruchomości i od chwili jej nabycia nikt w niej nie mieszka. Po przeprowadzeniu postępowania administracyjnego decyzją z dnia "[...]" Burmistrz postanowił o wymeldowaniu D. B. z pobytu stałego z lokalu przy ulicy A mieszkania "[...]" w A. Organ I instancji wskazał, że w wyniku postępowania wyjaśniającego ustalono, że D. B. – syn poprzednich najemców lokalu nr "[...]" czyli S. i K. B., nie mieszka we wspomnianym lokalu od wielu lat. Zostało to potwierdzone przez licznych świadków (R. E., M. M. i S. B.). Ponadto matka D. B. – S. B. wyjaśniła, że rodzina otrzymała lokal zastępczy w A przy ulicy B. Syn mieszka jednak w Warszawie a do przedmiotowego mieszkania zamierza wrócić po jego wyremontowaniu przez nowego właściciela. Stan obecny budynku nie pozwala bowiem na zamieszkiwanie w nim. Organ I instancji podniósł, że podobnie Komendant Komisariatu Policji w A w notatce z dnia 24 stycznia 2009r. poinformował, że D. B. wyprowadził się z lokalu w A przy ulicy A m "[...]" w 2005r. z uwagi na zły stan techniczny budynku. Sam D. B. składając wyjaśnienia stwierdził, że nie zamieszkuje we wspomnianym lokalu od 2006r. W ocenie Burmistrza wobec poczynionych ustaleń nie zachodzą żadne wątpliwości odnośnie tego, że D. B. nie zamieszkuje w lokalu przy ulicy A od kilku lat, a lokal ten został przez niego opuszczony dobrowolnie. Pismem z dnia 20 marca 2009r. D. B. wniósł odwołanie od decyzji Burmistrza z dnia "[...]" Odwołujący wyraził swoje głębokie niezadowolenie z działania organów samorządowych. Wskazał również na fatalny stan przyznanego jego rodzinie lokalu zastępczego w "[...]" przy ulicy B Po rozpatrzeniu odwołania Wojewoda decyzją z dnia "[...]" utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. Organ odwoławczy podniósł, że zebrany w sprawie materiał dowodowy jednoznacznie wskazuje, że D. B. nie zamieszkuje w lokalu przy ulicy A w "[...]", a stan ten trwa od czterech lat. Ten stan rzeczy potwierdza sam D. B.. Według organu odwoławczego w świetle zebranego materiału dowodowego nie budzi wątpliwości, że odwołujący się opuścił przedmiotowy lokal trwale, a opuszczenie to miało charakter dobrowolny. Wojewoda podniósł, że istotną okolicznością w sprawie jest też wyrok z dnia 21 września 1998r. Sądu Rejonowego w Mławie, którym to orzeczeniem rozwiązano najem lokalu położonego w "[....]" przy ulicy A, który to został nawiązany na podstawie decyzji administracyjnej o przydziale wydanej na rzecz K. i S. B.. Ponadto organ odwoławczy stwierdził, że chęć powrotu do wspomnianego mieszkania przez D. B. nie ma znaczenia w sprawie. W dniu 17 czerwca 2009 r. D. B. wywiódł skargę na powyższą decyzję Wojewody z dnia "[...]". W uzasadnieniu skarżący podniósł, że zostały złamane zarówno prawa człowieka, jak także prawa wynikające z Konstytucji. Następnie skarżący podkreślił, iż nigdy nie opuścił miejsca stałego pobytu, ani nie miał takiej woli. Skarżący wskazał, iż budynek stał się ruiną na skutek działania kolejnych burmistrzów. Obecnie skarżący domaga się zapewnienia mieszkania i nowego meldunku, inaczej bowiem stanie się bezdomnym, co wiąże się z utratą części praw obywatelskich. Ponadto sytuacja w jakiej się znajdzie narazi go na dodatkowe koszty. Na koniec D. B. podkreślił, iż w domu przy ul. A w "[...]" mieszkał od urodzenia. W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o jej oddalenie. W uzasadnieniu podał, że przedmiotowa decyzja nie narusza obowiązującego prawa. Z zebranego materiału dowodowego wynika bezspornie, że skarżący już od około czterech lat nie zamieszkuje w miejscu zameldowania na pobyt stały. Organ podkreślił, iż jest to na tyle długi okres, aby uznać, iż opuszczenie przez skarżącego lokalu nastąpiło w sposób trwały i dalsze utrzymywanie jego zameldowania w tym lokalu stanowiłoby fikcję, sprzeczną z celem ewidencji ludności. Ponadto organ podał, że z oświadczeń skarżącego można wywnioskować, że nie dopełnił on obowiązku wymeldowania się, gdyż liczył na lokal zastępczy od gminy albo aktualnych właścicieli budynku. Jednakże zgodnie z prawem, wymeldowanie nie jest uzależnione od uprzedniego zaspokojenia roszczeń osoby zainteresowanej. Ponadto organ wskazał, iż w niniejszej sytuacji nie ma znaczenia wola skarżącego do powrotu, a jedynie obiektywne stwierdzenie braku faktycznej możliwości realizacji woli przebywania w przedmiotowym lokalu. Organ podkreślił także, że nie doszło do przymusowego opuszczenia miejsca zamieszkania przez D. B. W ocenie Wojewody, dobrowolność opuszczenia miejsca zameldowania nie zaprzecza temu, że budynek , w którym mieszkał skarżący, uległ w przeciągu wielu lat stopniowemu zniszczeniu, które uniemożliwia obecnie normalne korzystanie z niego. Wszyscy jego dotychczasowi lokatorzy zostali przekwaterowani do innych lokali. Pismem z dnia 26 lipca 2009 r. skarżący uzupełnił treść uzasadnienia swojej skargi podając, iż państwo B. prowadzą z gminą A spór dotyczący stanu technicznego oraz innych okoliczności i aspektów przydzielonego im lokalu przy ul. A. Wskazał, że w lokalu zamieszkuje czteropokoleniowa rodzina. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie, zważył co następuje: Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269, z późn. zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej dokonywaną pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Wzruszenie zaskarżonego rozstrzygnięcia, jak wynika z art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, z późn. zm.), następuje jedynie wówczas, gdy przedmiotowa kontrola wykaże naruszenie przepisów prawa materialnego lub postępowania w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy. W niniejszej sprawie Wojewódzki Sąd Administracyjny, dokonując kontroli legalności zaskarżonej decyzji, nie stwierdził naruszeń prawa dających podstawę do wyeliminowania jej z obrotu prawnego. Przesłanki wymeldowania określone zostały w art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (Dz. U. 2006r., nr 139, poz. 993, ze zm.), w myśl którego organ gminy wydaje na wniosek strony lub z urzędu decyzję w sprawie wymeldowania osoby, która opuściła miejsce pobytu stałego lub czasowego i trwającego ponad 3 miesiące, a także nie dopełniła obowiązku wymeldowania się. Wymeldowanie jest więc potwierdzeniem określonego faktu, a wskazane w art. 15 ust. 2 ww. ustawy przesłanki jedynie umożliwiają sprecyzowanie stanu faktycznego, którego efektem ma być stwierdzenie, czy dana osoba opuściła lokal mieszkalny. Okoliczność utraty uprawnień do przebywania w danym lokalu mieszkalnym w powiązaniu z wyprowadzeniem się z tego lokalu jedynie potwierdza fakt opuszczenia mieszkania, co skutkuje wymeldowaniem z danego lokalu (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 13 grudnia 2005r., II OSK 322/2005). Natomiast zgodnie z art. 9 ust. 2 b ww. ustawy, zameldowanie w lokalu służy wyłącznie celom ewidencyjnym i ma potwierdzić fakt pobytu w tym lokalu. Analogicznie więc jak w przypadku zameldowania, również przy wymeldowaniu źródłem ciążącej na organie administracji powinności dokonania tej czynności jest sam fakt opuszczenia dotychczasowego miejsca pobytu przez osobę podlegającą wymeldowaniu (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 6 lutego 2003r., V SA 1398/02, LEX nr 159189.) Warto zwrócić uwagę w tym miejscu na wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 27 maja 2002r. (sygn. akt K 20/01, OTK-A2002/3/34). Z orzeczenia tego wynika, że ewidencja ludności służy wyłącznie zbieraniu informacji w zakresie danych o miejscu zamieszkania i pobytu osób, a więc rejestracji stanu faktycznego, a nie stanu prawnego. Nie rozstrzyga zatem ani o prawie do lokalu, ani o uprawnieniu do przebywania w nim. Przepisy meldunkowe nie mogą zatem służyć utrzymywaniu fikcji pobytu w lokalu osoby, która tam rzeczywiście nie przebywa. Oceniając merytoryczną poprawność decyzji o wymeldowaniu zbadać należy czy skarżący D. B., opuścił miejsce pobytu, z którego został wymeldowany. Organy I i II instancji uznały, że skarżący wraz z rodziną opuścił lokal mieszkalny w A przy ulicy A w sposób uzasadniający jego wymeldowanie z tego lokalu. Z analizy akt administracyjnych sprawy wynika, że skarżący przestał zamieszkiwać w lokalu przy ulicy A w 2006r. Potwierdził to sam skarżący, składając wyjaśnienia w sprawie (protokół przesłuchania, akta adm., k. – 48). Oświadczył, że nie mieszka w przedmiotowym lokalu ponieważ jest on zdewastowany i wymaga remontu. Stwierdził ponadto, że nie ma we wspomnianym mieszkaniu żadnych swoich rzeczy osobistych. Fakt nieprzebywania skarżącego w lokalu przy ulicy A potwierdzają także inni świadkowie oraz notatka Komendanta Komisariatu Policji (akta adm. k. 32). W tym miejscu należy podnieść, że w ocenie Sądu opuszczenie przedmiotowego lokalu przez skarżącego miało charakter dobrowolny. Bezsprzecznie bowiem D. B. opuścił wskazany budynek nie będąc pod wpływem przymusu innych osób ani nie będąc do tego zmuszonym przy użyciu jakichkolwiek środków siłowych. Trudno bowiem uznać zły stan budynku w niniejszej sprawie za przesłankę stanowiącą o przymusowym opuszczeniu lokalu. Ponadto bezspornym w przedmiotowej sprawie jest również, że prawomocnym wyrokiem z dnia 21 września 1998r. Sąd Rejonowy w Mławie Wydział Cywilny rozwiązał najem lokalu mieszkalnego położonego w A przy ulicy A, który został nawiązany na podstawie decyzji administracyjnej o przydziale wydanej na rzecz K. i S. B.. W tym samym orzeczeniu Sąd nakazał im opróżnienie wraz "ze wszystkimi osobami prawa ich reprezentującymi i rzeczami", lokalu mieszkalnego położonego w A przy ulicy A i wydanie tego lokalu gminie A. Stwierdzono, że gmina jest zobowiązana zapewnić K. i S. B. lokal zamienny. W tym miejscu należy przytoczyć pogląd Naczelnego Sądu Administracyjnego, zaprezentowany w wyroku z dnia 6 października 2005r. (II OSK 65/2005). Potwierdza on ugruntowane w orzecznictwie stanowisko, mówiące, że opuszczenie lokalu wskutek wykonania wyroku orzekającego eksmisję jest opuszczeniem lokalu w rozumieniu art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych, które w konsekwencji uzasadnia orzeczenie o wymeldowaniu osoby eksmitowanej. W przedmiotowej sprawie nie budzi więc wątpliwości kwestia utraty uprawnień skarżącego i jego rodziny do przebywania w danym lokalu mieszkalnym, co w powiązaniu z wyprowadzeniem się z tego lokalu potwierdza fakt opuszczenia mieszkania, a to z kolei musiało skutkować wymeldowaniem skarżącego z takiego lokalu. Skarżący opuścił przedmiotowy lokal, nie dopełniając przy tym obowiązku wymeldowania. Tymczasem jak stwierdził Naczelny Sąd Administracyjny w swoim wyroku z dnia 25 kwietnia 2003r. (V SA 3657/2002), dla zapewnienia zgodności pomiędzy stanem faktycznym a zapisami w ewidencji ludności niezbędne jest, aby organy meldunkowe mogły wymuszać na obywatelu pewne czynności służące rejestracji miejsca pobytu osoby podlegającej obowiązkowi meldunkowemu lub też poprzez rozstrzygnięcia własne zastępować takie czynności w celu uzyskania zgodności pomiędzy ewidencją a istniejącym stanem rzeczy. Zdaniem Sądu więc organy administracji działały zgodnie z prawem i dokonały prawidłowej interpretacji art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych, wymeldowując na jego podstawie D. B. z pobytu stałego w mieszkaniu przy ulicy A w "[...]" Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie, na podstawie art. 151 P.p.s.a. orzekł jak w sentencji.