II SA/Ol 679/13

PostanowienieWSA w Olsztynie2013-09-25

Skład orzekający: Krzysztof Nesteruk

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy w sytuacji, gdy strona jest zwolniona z mocy ustawy z obowiązku uiszczenia kosztów sądowych, należy ustanowić dla niej adwokata na zasadach prawa pomocy, jeśli wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że skoro strona jest zwolniona z mocy ustawy z obowiązku uiszczenia kosztów sądowych, to w zakresie ustanowienia adwokata należy stosować przepisy o przyznaniu prawa pomocy. W sytuacji, gdy jedynymi źródłami utrzymania rodziny są świadczenia socjalne, a strona nie posiada majątku pozwalającego na pokrycie kosztów zastępstwa procesowego, należy ustanowić adwokata, gdyż strona nie jest w stanie ponieść tych kosztów bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania.
Stan faktyczny
Skarżąca T.P. wniosła o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata, powołując się na ubóstwo. Wykazała, że jej jedynymi źródłami utrzymania są świadczenia socjalne w łącznej kwocie ok. 532,50 zł miesięcznie, a jej majątek stanowi nieukończony dom. Sąd stwierdził, że skarżąca jest zwolniona z mocy ustawy z kosztów sądowych, a jej sytuacja materialna uzasadnia ustanowienie adwokata.
Rozstrzygnięcie
Postanowiono ustanowić dla skarżącej adwokata.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Olsztynie Krzysztof Nesteruk po rozpoznaniu w dniu 25 września 2013 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku T.P. o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi T.P. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w "[...]" z dnia "[...]", nr "[...]" w przedmiocie zasiłku celowego postanawia ustanowić dla skarżącej adwokata. We wniosku, złożonym na urzędowym formularzu, skarżąca – T.P., powołując się na ubóstwo, wniosła o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. Zgodnie z oświadczeniem o stanie rodzinnym, majątku i dochodach, skarżąca prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z mężem. W rubryce nr 7.1. skarżąca wykazała dom o powierzchni ok. 120 m2 (w trakcie budowy) oraz działkę, na której jest posadowiony, o powierzchni 0,05 ha, natomiast w rubryce nr 10 wpisała: "z tytułu ubóstwa i niepełnosprawności oraz z "żebractwa" z MOPS-"[...]" opisane w aktach sprawy, bez ustalenia stanu faktycznego i prawnego". W dodatkowym oświadczeniu, złożonym na wezwanie w sprawie o sygnaturze akt "[...]", skarżąca odnosząc się do kwestii źródeł utrzymania rodziny wyjaśniła, iż co miesiąc składane są wnioski "o udzielenie tzw. pomocy społecznej", lecz od grudnia 2012 r. pomoc ta nie została jej udzielona. Do oświadczenia skarżąca załączyła jednocześnie kopie decyzji dotyczących otrzymywanych przez nią świadczeń socjalnych, z których wynika, iż skarżącej, która jest osobą niepełnosprawną w stopniu umiarkowanym, przyznane zostały: zasiłek pielęgnacyjny w kwocie 153 zł (od dnia 1 lutego 2009 r. na stałe) oraz zasiłek stały w kwocie 379,50 zł (w tej kwocie od dnia 1 października 2012 r.). Powołując się na prowadzone sprawy przed sądami powszechnym i administracyjnym, w tym o sygn. akt "[...]", skarżąca podniosła, iż nie płacą podatków i innych należności, posiadają zadłużenie i brakuje im środków na leczenie. Wyjaśniła również, iż stan "niedokończonej budowy" (domu) pozostaje bez zmian od wielu lat. Zauważyć należy, iż w świetle art. 239 pkt 1 lit. a) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), zwanej dalej w skrócie ppsa, skarżąca zwolniona jest z obowiązku uiszczenia kosztów sądowych w niniejszej sprawie z mocy ustawy. Tym samym w zakresie rozstrzygnięcia przedmiotowego wniosku pozostaje jedynie kwestia ustanowienia zawodowego pełnomocnika. Zgodnie z art. 262 ppsa, do stron korzystających z ustawowego zwolnienia od obowiązku uiszczenia kosztów sądowych odpowiednie zastosowanie mają przepisy o przyznaniu prawa pomocy w zakresie dotyczącym zastępstwa prawnego na zasadach prawa pomocy. Stosownie do art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 245 § 3 ppsa, ustanowienie adwokata następuje, jeśli osoba fizyczna wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Przedstawiona wyżej sytuacja materialna skarżącej i jej męża przemawia za uznaniem, że w niniejszej sprawie spełniona została przesłanka uzasadniająca ustanowienie dla skarżącej adwokata. W sytuacji, gdy jedynymi źródłami utrzymania rodziny skarżącej są świadczenia socjalne (zasiłek pielęgnacyjny i zasiłek stały) za obiektywnie niemożliwe uznać należy zabezpieczenie środków pieniężnych, które mogłyby być przeznaczone na pokrycie kosztów postępowania związanych z ustanowieniem zawodowego pełnomocnika. Skarżąca nie posiada również majątku, który umożliwiałby pozyskanie środków pieniężnych na ten cel. Nieukończony dom, który stanowi jedyny jej majątek, służy bowiem zaspokojeniu potrzeb mieszkaniowych jej rodziny. W konsekwencji, w warunkach niniejszej sprawy stwierdzić należy, że skarżąca nie jest w stanie bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i męża ponieść kosztów związanych z ustanowieniem adwokata. Tym samym, na podstawie art. 258 § 2 pkt 7 w związku z art. 246 § 1 pkt 2 ppsa, orzeczono jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło