II SA/Ol 684/07

Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Olsztynie Agnieszka Bińczyk po rozpoznaniu w dniu 9 października 2007 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku D.S. o częściowe zwolnienie od kosztów sądowych, obejmujące zwolnienie od opłat sądowych w całości w sprawie ze skargi D. i S. S. na postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia "[...]" Nr "[...]" w przedmiocie opłaty legalizacyjnej postanawia odmówić przyznania D.S. prawa pomocy w zakresie częściowym, obejmującego zwolnienie od opłat sądowych. We wniosku z dnia 10 września 2007 r., złożonym na urzędowym formularzu, D.S. wniosła o częściowe zwolnienie od kosztów sądowych, obejmujące zwolnienie od opłat sądowych w całości, w sprawie ze skargi D. i S. S. na postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia "[...]", Nr "[...]". W uzasadnieniu podniosła, iż strona skarżąca zmuszona jest zabezpieczyć znaczną kwotę pieniężną w celu ewentualnego zalegalizowania samowoli budowlanej jeśli okaże się to konieczne. "[...]". W tym celu konieczne będzie zaciągnięcie kredytu. Skarżąca zauważyła, iż "[...]" nie jest w stanie uiścić wpisu w wysokości 1.500 zł w sprawie niniejszej, gdyż spowodowałoby to znaczny uszczerbek koniecznego dla skarżącej i jej rodziny utrzymania. "[...]". Wskazać należy, iż postępowanie w przedmiocie prawa pomocy wszczyna wniosek strony złożony na urzędowym formularzu. Wniosek taki zawiera m.in. oświadczenie strony obejmujące dokładne dane o jej stanie majątkowym i dochodach oraz o stanie rodzinnym. Jeżeli oświadczenie strony zawarte we wniosku okaże się niewystarczające do oceny jej rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych oraz stanu rodzinnego lub budzi wątpliwości, to strona, zgodnie z art. 255 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), ma obowiązek złożyć na wezwanie, w zakreślonym terminie, dodatkowe oświadczenia i dokumenty źródłowe. W niniejszej sprawie, pismem z dnia 14 września 2007 r., D.S. wezwana została do złożenia dodatkowych oświadczeń i dokumentów źródłowych, tj. odpisów zeznań podatkowych za 2006 r. skarżącej i osób pozostających z nią we wspólnym gospodarstwie domowym wraz z załącznikami oraz dowodami ich złożenia w urzędzie skarbowym; wyciągów z posiadanych przez skarżącą i osoby pozostające z nią we wspólnym gospodarstwie domowym rachunków bankowych z okresu ostatnich trzech miesięcy lub oświadczenia skarżącej o braku posiadania przez poszczególne osoby własnych rachunków bankowych; dowodów na potwierdzenie wysokości dochodów wykazanych w rubryce nr 10 formularza wniosku; oświadczenia o wysokości środków pieniężnych przekazywanych miesięcznie przez S.S. skarżącej i dzieciom "[...]"; oświadczenia o ponoszonych miesięcznie przez skarżącą i jej dzieci oraz odrębnie przez jej męża wydatków poprzez wskazanie ich wysokości i przeznaczenia oraz uwiarygodnienie faktu ponoszenia konkretnych wydatków w wykazanej wysokości; "[...]" oraz oświadczenia o posiadanych przez skarżącą i/lub członków jej rodziny w latach 2006-2007 ruchomościach w postaci samochodów. W przedmiotowym wezwaniu skarżącą pouczono jednocześnie, iż nieprzedłożenie w wyznaczonym terminie żądanych oświadczeń i dokumentów źródłowych może stanowić podstawę odmowy przyznania prawa pomocy. W odpowiedzi na przedmiotowe wezwanie D.S. złożyła pismo procesowe z dnia 24 września 2007 r., "[...]". Zauważyć należy, iż w świetle art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 245 § 3 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, częściowe zwolnienie od kosztów sądowych, obejmujące zwolnienie od opłat sądowych w całości lub w części, czyli przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, następuje gdy osoba fizyczna wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Z treści przytoczonego przepisu wynika, że w postępowaniu o przyznanie prawa pomocy, to na stronie spoczywa ciężar wykazania, że w sprawie występuje przesłanka uzasadniająca zwolnienie od kosztów. To strona ma bowiem przekonać Sąd, iż znajduje się w sytuacji, uzasadniającej otrzymanie prawa pomocy. W niniejszej sprawie, w celu uzupełnienia informacji na temat sytuacji materialnej skarżącej i jej rodziny, skierowane zostało do niej wezwanie z dnia 14 września 2007 r. Odpowiedź skarżącej nie czyni jednak zadość nałożonemu na nią obowiązkowi przedłożenia określonych w nim dodatkowych oświadczeń i dokumentów źródłowych. Skarżąca nie przedłożyła przede wszystkim dokumentów potwierdzających wysokość, wykazanego w rubryce nr 10 formularza wniosku, dochodu męża oraz nie wskazała wysokości środków pieniężnych przekazywanych jej przez męża na utrzymanie rodziny. "[...]". W tej sytuacji, nie można stwierdzić, czy wydatki konieczne ponoszone przez skarżącą i jej dzieci oraz jej męża wyczerpują w pełni dochód, którym dysponują małżonkowie, nie stwarzając tym samym możliwości poczynienia oszczędności, które mogłyby być przeznaczone na sfinansowanie kosztów postępowania w niniejszej sprawie, tym bardziej, że skarżąca nie wskazała ponadto pełnej listy wydatków ponoszonych przez nią i dzieci oraz jej męża. "[...]". W tej sytuacji, stwierdzić należy, iż skarżąca nie wykazała, aby sytuacja finansowa jej i jej rodziny nie pozwalała na uiszczenie pełnych kosztów postępowania sądowego, w tym wymaganego na obecnym jego etapie wpisu od skargi w kwocie 1.500 zł, nawet jeśli weźmie się pod uwagę to, że wykazane wydatki nie stanowią wszystkich ponoszonych przez skarżącą i jej rodzinę. Wskazać jednocześnie należy, iż w sprawie o przyznanie prawa pomocy nie wystarczy próba wykazania, że poniesienie kosztów postępowania sądowego pogorszy sytuację materialną strony. Strona wykazać powinna, że posiadane środki są tak skromne, że uiszczenie kosztów tego postępowania spowoduje uszczerbek w wydatkach na zaspokojenie najniezbędniejszych jej potrzeb, a ponadto, że środki, którymi dysponuje nie dają możliwości poczynienia jakichkolwiek oszczędności, które mogłyby być przeznaczone na ten cel. Prawo pomocy, zwane potocznie prawem ubogich, stanowi bowiem instytucję wyjątkową i z tego też powodu, nie można z niej czynić powszechnie stosowanego środka pomocy. Z tego też powodu powinno być stosowne tylko w stosunku do osób, które w sposób nie budzący wątpliwości wykazały, że spełniają przesłanki do jego otrzymania. Dodatkowo zauważyć należy, że skoro skarżąca jest w stanie zabezpieczyć kwotę "[...]" na legalizację samowoli "[...]", to tym samym przeczy twierdzeniu, zgodnie z którym nie jest w stanie zdobyć środków pieniężnych na uiszczenie wpisu sądowego w kwocie 1.500 zł oraz pozostałych kosztów postępowania, których obowiązek uiszczenia może pojawić się dopiero na dalszym jego etapie, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Mając na uwadze powyższe, stwierdzić należy, że w niniejszej sprawie skarżąca nie wykazała, iż istnieje podstawa do przyznania jej prawa pomocy we wnioskowanym przez nią zakresie. W konsekwencji, na podstawie art. 258 § 2 pkt 7 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczono jak w sentencji.