II SA/Ol 684/11

Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Olsztynie Krzysztof Nesteruk po rozpoznaniu w dniu 27 października 2011 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku J.W. o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi J.W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia "[...]", nr "[...]" w przedmiocie wykreślenia z ewidencji działalności gospodarczej postanawia odmówić przyznania prawa pomocy. J.W., wezwany do uiszczenia wpisu od skargi, złożył wniosek o zwolnienie go od kosztów sądowych i ustanowienie na jego rzecz adwokata (k. 19-20 akt). W uzasadnieniu podał, iż nie jest w stanie ponieść tych kosztów, gdyż jest bezrobotny, bez zasiłku i jakichkolwiek dochodów. Oświadczył, iż sam prowadzi gospodarstwo domowe; jego majątek składa się z mieszkania (51 m2) i działki (0,16 ha), na której znajduje się "budynek w stanie surowym zadaszonym". W rubryce przeznaczonej do podania innych danych, które wnioskodawca uważa za istotne, zawarł stwierdzenie, że jego stan jest krytyczny i "nie ma(-) dostępu do Tego Sądu." Skarżący został zobowiązany do przedłożenia: (1) dowodów opłacenia należności wiążących się z posiadaniem mieszkania, domu oraz samochodu; (2) dziennika budowy domu; (3) oświadczenia (a) określającego źródła utrzymania, (b) podającego informacje o dochodzie, stanie majątkowym i rodzinnym jego matki i (c) ewentualnego dorosłego potomstwa; 4) wyciągów z rachunków bankowych należących do niego oraz rzeczonych osób (wskazano, iż przypadek nieposiadania rachunku bankowego należy potwierdzić oświadczeniem wskazującym osobę, której to dotyczy). W odpowiedzi na wezwanie skarżący przedstawił w formie kopii (k. 28 i 29 akt): zawiadomienie o wysokości opłat czynszowych (453,88 zł), dowód wykupienia za 421 zł rocznego ubezpieczenia O.C. związanego z własnością samochodu m-ki Daewoo Żuk oraz dziennik budowy (pierwszy, a zarazem ostatni wpis pochodzi z 11 kwietnia 1984 r. i dokumentuje wytyczenie budynku oraz umocowanie ław). Oświadczył (k. 27): "Domu nie posiadam (posiadam bud. w stanie surowym zadaszonym) podatek od nieruchomości pod bud. w stanie surowym nie opłacam, jestem zwolniony w gminie. Zobowiązania względem wspólnoty mieszkaniowej lub sp-ni mieszk. nie mam. Wodę jak w załączonym xero. Gazu nie mam umowy i mnie nie dotyczy. Prąd nie mam umowy i nie dotyczy. Nieczystości jak na xero." "(Ź)ródła mojego utrzymania nie mam, miesięczny dochód mojej matki netto, to nie wiem, stan jej majątku co jeszcze ma nie wiem, chyba nic nie ma, a napewno nic nie ma powyżej 3000 euro i rodzina też. W wspólnym z nią gospodarstwie domowym, to nikogo nie ma. Ja też z nią nieprowadzę, wspólnego gosp. dom. Dorosłe dzieci nie mam, potomstwa też." "Wyciągów wszystkich rachunków bankowych nie mam, nie mam też kontów. Konta bankowego matka, czy ma nie wiem, chyba nie ma. Też oświadczam, że konta nie mam, oświadczam, że matka też chyba nie ma, nic mi nie wiadomo. Ma 82 lata i boję się o to pytać. Dostanie takiego zdenerwowania i ciężko mi z nią się dogadać, że może mi znajść się w szpitalu. Więc takiej Sądowi informacji nie mogę udzielić, jest to poza moją możliwością. Do tej pory jakoś mi opłaca za medja, ale mi nie wolno o nic pytać. Podatek za mieszkanie mam opłacony tylko za I i II kw. 2010rok, a za III-IV i I-IV - kw. 2011 sprawy toczą się u Burmistrza z prośbą o umorzenie." Mając na uwadze powyższe zważono, co następuje: Jak stanowi art. 246 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późniejszymi zmianami; w skrócie: p.p.s.a.), przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje: 1) w zakresie całkowitym (obejmującym, zgodnie z art. 245 § 2 p.p.s.a., zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika) - gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania; 2) w zakresie częściowym (obejmującym, zgodnie z art. 245 § 3 p.p.s.a., zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmującym tylko ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika) - gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Oznacza to, że wnioskodawca powinien przedstawić w sposób wiarygodny i przekonujący okoliczności uzasadniające przyznanie mu prawa pomocy. Jeżeli składane w tym celu na urzędowym formularzu wniosku oświadczenie okaże się niewystarczające do oceny jego rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych oraz stanu rodzinnego lub budzi wątpliwości, jest on obowiązany złożyć na wezwanie, w zakreślonym terminie, dodatkowe oświadczenie lub przedłożyć dokumenty źródłowe dotyczące jej stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego (art. 255 p.p.s.a.). Tak też należało postąpić w sytuacji, gdy skarżący nie objaśnił, w jaki sposób, mimo braku jakichkolwiek dochodów, czy też oszczędności, jest w stanie samodzielnie się utrzymywać, w tym ponosić wydatki związane z dwiema nieruchomościami (informacja o samochodzie pochodzi z wcześniejszych spraw skarżącego). Mimo uprzedzenia o negatywnych skutkach niezastosowania się do wezwania, skarżący nie przedstawił dowodów opłacenia należności wiążących się z posiadaniem nieruchomości, nie określił źródła utrzymania, nie podał wysokości dochodu swej matki, ani konkretnej informacji w kwestii posiadania przez nią rachunków bankowych. Z tego względu, zdaniem orzekającego, zgłoszony postulat nie mógł być uwzględniony. To, iż chcąc skorzystać z prawa pomocy, skarżący winien liczyć się z koniecznością udzielania wszelkich wyjaśnień odnoszących się do sytuacji materialnej jego i członków rodziny, a także potwierdzania podnoszonych okoliczności stosownymi dowodami, perswadował mu już Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniach z dnia 21 grudnia 2010 r. (sygn. akt I OZ 966-969/10 , publ. w Internecie pod adresem: http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Z uwagi na powyższe orzeczono jak w sentencji w oparciu o art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a., powierzający referendarzowi sądowemu wydawanie na posiedzeniu niejawnym postanowień co do przyznania lub odmowy przyznania prawa pomocy.