II SA/Ol 692/11

Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Olsztynie Krzysztof Nesteruk po rozpoznaniu w dniu 10 listopada 2011 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku M.J. o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego lub adwokata w sprawie ze skargi M.J. na decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia "[...]", nr "[...]" w przedmiocie doprowadzenia do stanu zgodnego z prawem wykonanych robót budowlanych postanawia odmówić przyznania prawa pomocy. M.J. po odrzuceniu jego skargi złożył wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego lub adwokata. W uzasadnieniu wskazał, iż "jest(-) emerytem skończył(-) 85 lat, mieszka sam w lokalu, którego utrzymanie i koszty remontu przekraczają (jego) możliwości finansowe. Na (...) lokal od 9.09.2009 r. były już cztery napady bandyckie i rabunkowe, a ostatni w dniu 20.07.2011 r. Skradziono m(-u) ponad 100 tys. zł,- łącznie, a remont pochłonął 180 tys. zł,-. Rodzina m(-u) nie pomaga a w dodatku, żąda zachowku Córka (...) - 200.000 zł,- i Syn (...) też żąda 200.000 zł,-. Takich kwot gotówki nie ma(-) i raczej liczył(-) na pomoc dzieci, a nie żądania wypłaty tak wysokich sum. Jest(-) po operacji serca wszczepiono m(-u) ‘’Bay Pasy’’ i Rozrusznik serca’’ i nie wolno m(-u) się denerwować, gdyż mo(-że) stracić życie W czterech szpitalach był(-) od 12.12.2010 r. do 14.04.2011 r. i nikt m(-u) nie pomógł z rodziny". Według oświadczenia, skarżący sam prowadzi gospodarstwo domowe; jego majątek stanowią: mieszkanie (74,5 m2), działka (360 m2), garaż i "pożyczki w banku", a miesięczny dochód brutto z tytułu emerytury wynosi 2285,79 zł. 26 października 2011 r. referendarz sądowy zarządził przesłanie skarżącemu wezwania do przedłożenia w terminie 7 dni: (1) wyciągów z posiadanych rachunków bankowych, z okresu ostatnich trzech miesięcy, (2) kopii umów pożyczek, (3) dowodu ostatniej wypłaty emerytury, (4) dowodów uiszczenia we wrześniu br. wydatków związanych z mieszkaniem oraz (5) oświadczenia wskazującego wszystkie pozostałe wydatki wraz z ich przybliżoną miesięczną wysokością, poszczególne koszty remontu, a także przeznaczenie i aktualny stan zaciągniętych pożyczek. W wezwaniu zawarte zostało pouczenie, iż niezastosowanie się do niego może stanowić podstawę przyznania prawa pomocy. Następnie, w tym samym dniu, do Sądu wpłynęło pismo skarżącego, w którym poinformował, że rozwiązał problemy z Nadzorem Budowlanym "[...]" i serdecznie dziękuje za rady i pomoc Sądu. W związku z tym Przewodnicząca Wydziału II Sądu zarządziła wezwać skarżącego do nadesłania w terminie 7 dni informacji, czy cofa wniosek o przyznanie prawa pomocy. Wystosowane na tej podstawie pismo z 28 października 2011 r. wraz z wezwaniem do dostarczenia dodatkowych dokumentów w postępowaniu z wniosku o przyznanie prawa pomocy doręczono 2 listopada 2011 r. M.J. ograniczył się do złożenia w dniu 4 listopada 2011 r. odpowiedzi na pismo z 28 października 2011 r. Poinformował, że "ze względu na bardzo ciężką chorobę serca, żołądka zmuszony został(-) do wszczepienia (mu) ‘’Bay Pasów" i ‘’Rozrusznika’’ a także przeprowadzono operację dwunastnicy, tak iż obecnie nie mo(-że) zajmować się sprawami sądowymi." "(Z)likwidował w mieszkaniu opalanie kominkiem dając upust nachalnym najściom (-)jego mieszkania Nadzorowi Budowlanemu "[...]"". "Serdecznie dziękuj(e) WSA za obietnicę pomocy prawnej i pieniężnej w załatwieniu spraw (...). Obecnie potrzebny m(-u) jest spokój i pomoc lekarzy." Odnosząc się do powyższego, wyznaczony referendarz zważył, co następuje: Stosownie do art. 246 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późniejszymi zmianami; w skrócie: p.p.s.a.), zwolnienie osoby fizycznej od kosztów sądowych oraz ustanowienie dla niej profesjonalnego pełnomocnika, stanowiące przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym (art. 245 § 2 p.p.s.a.), następuje gdy wykaże ona, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Natomiast, gdy wykaże ona, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny, następuje przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, które obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika (art. 245 § 3, art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a.). Z regulacji tej wynika, iż ciężar wykazania okoliczności uzasadniających przyznanie prawa pomocy spoczywa na stronie wnioskującej. Jeżeli oświadczenie zawarte we wniosku o przyznanie prawa pomocy okaże się niewystarczające do oceny rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych oraz stanu rodzinnego lub budzi wątpliwości, strona jest obowiązana złożyć na wezwanie, w zakreślonym terminie, dodatkowe oświadczenie lub przedłożyć dokumenty źródłowe dotyczące jej stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego (art. 255 p.p.s.a.). W orzecznictwie nie budzi wątpliwości, że uchylenie się strony od nałożonych w tym trybie obowiązków należy uznać za przeszkodę wykluczającą uprawdopodobnienie wskazanych we wniosku okoliczności, a tym samym przyznanie prawa pomocy w jakimkolwiek zakresie. Z uwagi na powyższe orzeczono jak w sentencji w oparciu o art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a., powierzający referendarzowi sądowemu wydawanie na posiedzeniu niejawnym postanowień co do przyznania lub odmowy przyznania prawa pomocy.